Waarom de AR-15 niet snel zal verdwijnen in de VS: leraar Arnulfo strijdt voor verandering nadat 11 jongeren in zijn klas werden neergeschoten

Op 17 mei 2022 wandelt Salvador Ramos een lokale schietclub in Texas binnen en koopt er een assault weapon of aanvalswapen. Hij is net 18 geworden, en dan mag je volgens de wet in de Verenigde Staten zo'n wapen bezitten. Een week later loopt Ramos gewapend de Robb Elementary School in Uvalde binnen, waar hij student was, en opent er het vuur op de schoolgaande kinderen en leerkrachten. 21 mensen, onder wie 19 jonge studenten, komen om het leven.

Thomas De Graeve kan spreken met leerkracht Arnulfo Reyes. Hij gaf les aan het vierde leerjaar toen Ramos het vuur opende op zijn studenten. Alle 11 kinderen die in de klas waren, kwam om. "Ik zei tegen de kinderen om onder de tafel te gaan schuilen", vertelt hij. "Ik ging naar mijn schuilplaats, zoals we geoefend hadden. Nog voor ik daar aankwam, werd ik geraakt en viel ik op de grond. Daarna schoot hij al mijn studenten dood."

Voor de schietpartij gebruikte Ramos een AR-15: een erg controversieel, maar superpopulair semi-automatisch militair wapen. Er zouden er in de Verenigde Staten op dit moment zo'n 20 miljoen van circuleren.

De school shooting in Texas is lang niet het enige incident waarbij een AR-15 gebruikt werd. Op de website van de Amerikaanse overheid staat een lijst met onder meer alle AR-15-massaschietpartijen, waaronder verschillende school shootings. Ook de moordaanslag op presidentskandidaat Donald Trump gebeurde met het geweer. Voor wie op korte tijd veel slachtoffers wil maken, is het wapen de uitgelezen keuze, zoveel is duidelijk.

De AR-15 is immers erg gebruiksvriendelijk. Het wapen is relatief licht, heeft een lage terugslag, en is dus zelfs voor onervaren schutters gemakkelijk te bedienen. Het semi-automatische geweer kan ook eenvoudig worden aangepast en gepersonaliseerd met verschillende accessoires zoals richtkijkers, handgrepen en loopverlengingen.

Dat gebruiksgemak maakt de AR-15 niet minder gevaarlijk. De kogels kunnen erg snel worden afgevuurd, reizen aan erg hoge snelheid en leggen veel afstand af. Bij impact hebben ze ook de neiging om in het lichaam te fragmenteren of te tollen, wat ernstige interne verwondingen veroorzaakt. Dit maakt het wapen uiterst dodelijk in situaties waarbij mensen worden geraakt.

Dat heeft ook David Colbath ervaren. Op 5 november 2017 zat hij zoals elke zondagochtend in zijn kerk, toen plots een schutter het kleine houten gebouwtje onder vuur nam. "Ik werd geraakt in mijn arm", getuigt hij wijzend naar zijn onderarm, die volledig werd doorboord door een AR-15-kogel. "Ik draaide me om en spoorde iedereen aan om op de grond te gaan liggen. Nog voor de schutter een voet binnen zette in de kerk, had hij al zoveel mensen gedood of verwond."

Colbath werd in totaal 9 keer geraakt, maar overleefde de schietpartij. Ruim 20 anderen lieten er het leven.

"In onze ogen is het te gek voor woorden dat gewone burgers zo'n militair wapen in huis hebben liggen", vertelt De Graeve. "Daarnaast wordt het geweer zo vaak gebruikt bij massaschietpartijen, vaak in scholen. Je kan je eigenlijk de vraag stellen of het geen simpele beslissing is om het gewoon te bannen, maar dat is het zeker niet."

Voor veel Amerikanen is de AR-15 zoveel meer dan een wapen. Het is een symbool geworden voor Amerika en voor het recht op wapendracht, opgenomen in het tweede amendement in de grondwet. "Een goed gereguleerde militie is noodzakelijk voor de veiligheid van een vrije staat. Het recht van het volk om wapens te bezitten en te dragen, mag niet worden geschonden", zo staat het in de grondwet.

De Amerikaanse vicepresident Kamala Harris heeft in haar campagne voor het presidentschap al verschillende keren gezegd dat ze een verbod wil op aanvalswapens als de AR-15. Een vuurwapen van dat type is "letterlijk ontworpen als oorlogsinstrument", zei ze tijdens een interview met mediafiguur Oprah Winfrey. Een standpunt dat haar alvast heel wat kritiek heeft opgeleverd, zeker van haar tegenkandidaat Donald Trump. "Ze wil al jullie wapens afnemen", reageert hij.

Harris mag dan wel blijven herhalen dat ze niet achter een totaalverbod op het bezit van wapens staat, toch denkt menig Amerikaan wel dat het aan banden leggen van de AR-15 een eerste stap is in die richting. En dat valt bij velen niet in goede aarde.

"Alleen al de vraag stellen is controversieel", zegt De Graeve. "Het thema hangt erg nauw samen met het tweede amendement van de grondwet en veel Amerikanen willen daar geen centimeter op toegeven. Het recht op wapendracht is er echt heilig." 

Een verbod op aanvalswapens draait niet langer om het redden van levens, het is een principekwestie geworden.

Er circuleren op dit moment miljoenen van die AR-wapens in de VS. "Veel Amerikanen zeggen dat je daar niets meer aan kan doen, en eigenlijk hebben ze gelijk. Er zijn er ongeveer 20 miljoen, die ga je nooit wegkrijgen uit de maatschappij. Ze zitten trouwens niet alleen bij burgers, maar ook bij bad guys, en die gaan hun wapens natuurlijk niet inleveren. En dus moeten burgers dat met gelijke wapens kunnen bestrijden, klinkt het vaak."

Bij tegenstanders van een wapenverbod klinkt ook steeds hetzelfde argument. "Het zijn niet de wapens die mensen doden, maar de mensen die ze hanteren." Een uitspraak die ook vaak wordt gedaan door de NRA, de wapenlobby in de Verenigde Staten. Ze gebruiken het om de focus te verschuiven, van het wapen zelf naar individueel gedrag, en zo te pleiten tegen strengere wapenwetten.

Voor slachtoffers van wapengeweld, zoals Arnulfo, is het veelal wel een uitgemaakte kwestie. Sinds de schietpartij in zijn school in Texas is hij geen leerkracht meer, en laat hij zijn stem horen in de wapendiscussie. "Laat ons een verbod op zijn minst proberen", vindt hij. "Ik spreek in naam van mijn leerlingen, omdat zij er niet meer zijn, om van de wereld een betere plek te maken."