Raad voor de Journalistiek verklaart klacht tegen Humo over columns Brusselmans ongegrond

Voor alle duidelijkheid: het gaat niet om de column van Herman Brusselmans van augustus van dit jaar die heel wat stof deed opwaaien. Ook over die bijdrage kwam trouwens een klacht binnen, die momenteel nog door de Raad behandeld wordt. Het gerecht voert daarover ook nog altijd een onderzoek.

In deze beslissing gaat het dus over 2 columns van de schrijver die in 2023 in Humo verschenen. 

In de eerste daarvan schrijft Brusselmans dat wij ons "geen zak aantrekken" van het leed dat de Joden de Arabieren aandoen. Het woord "Joden" werd in een tweede versie van die tekst op vraag van de auteur zelf veranderd in "Israël". In de tweede column zegt de schrijver onder meer dat Israël bezig is met een ongeremde genocide en gebruik maakt van dezelfde methoden als de Duitsers in de jaren 30 en 40. 

Het Forum der Joodse Organisaties diende naar aanleiding van die twee columns een klacht in bij de Raad voor de Journalistiek. Volgens de organisatie bevatten de columns van Brusselmans onwaarheden en zetten ze aan tot Jodenhaat, discriminatie en racisme. 

De Raad voor de Journalistiek oordeelt nu dat de klacht ongegrond is. Dat betekent dat Humo volgens haar geen deontologische fout heeft gemaakt. Daarvoor geeft de Raad verschillende argumenten.

Zo wijst de Raad erop dat het duidelijk gaat om columns en dat de twee publicaties ook duidelijk als column gemarkeerd zijn. "Brusselmans doet dat in zijn eigen gekende stijl: provocerend, eenzijdig, met overdrijving en met een mengeling van feiten en fictie. De aard en de context van de twee columns ademen dit uit."

De Raad is daarnaast van oordeel dat het altijd duidelijk is geweest dat de kritiek van Brusselmans de handelingen van de staat Israël of het Israëlische leger betrof (vandaar ook dat het woord 'Joden' vervangen werd door 'Israël'). De Raad is daarom van oordeel dat er, met de publicatie van deze columns, geen sprake is van aanzetten tot discriminatie en racisme, noch van stigmatisering, in dit geval antisemitisme. 

De journalistieke code bepaalt dat de verantwoordelijkheid voor de inhoud van opiniebijdragen of columns in de eerste plaats bij de auteur ligt. Als een journalist weet dat een opiniebijdrage die hij publiceert relevante en manifeste feitelijke fouten bevat, moet hij dat duidelijk maken voor zijn publiek.

Een redactie kan echter in alle onafhankelijkheid beslissen of zij een column al dan niet publiceert. "De redactie van Humo heeft niet gewezen op mogelijk fout voorgestelde of verzonnen feiten en gebeurtenissen in de columns. Gezien de globale aard en context van de columns beschouwt de Raad dat niet als een beroepsethische fout", klinkt het.

Het Forum der Joodse organisaties laat aan Belga weten dat het teleurgesteld is door de uitspraak. "Deze uitspraak is een gemiste kans voor een betere maatschappij die de bestrijding van het antisemitisme ernstig neemt."