De komende dagen is de kans groot dat je komeet C/2023 A3 Tsuchinshan-Atlas met het blote oog kan bewonderen. Dat is vrij uitzonderlijk, al staan kometen ook bekend om hun onvoorspelbaarheid. De volgende keer dat de komeet langs de aarde passeert, is mogelijk pas over 80.000 jaar. Of nooit meer.
'Komeet van de eeuw' met blote oog zichtbaar boven België, zo kan je haar spotten
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
Komeet C/2023 A3 Tsuchinshan-Atlas wordt in de media nu al de 'komeet van de eeuw' genoemd. Op het zuidelijk halfrond was de komeet de voorbije weken al zichtbaar, sinds deze week wordt ze in het noordelijk halfrond elke dag wat beter zichtbaar.
Volgens de voorspellingen zal de komeet helderder worden dan alle andere kometen die deze eeuw al gepasseerd zijn. Ze werd zelfs al met het blote oog waargenomen.
Waar en wanneer kan je de komeet spotten?
Op 27 september bereikte de komeet zijn dichtste punt bij de zon. Op 12 oktober, passeerde ze het dichtste bij de aarde, op zo'n 70 miljoen kilometer van hier. De komende dagen is de komeet het meest zichtbaar bij ons.
Philippe Mollet van volkssterrenwacht Mira schat dat de komeet komend weekend het beste zichtbaar is, als het niet te bewolkt is.
"Het is altijd zoeken naar het juiste evenwicht. Hoe dichter een komeet bij de zon komt, hoe helderder ze wordt. Maar ook hoe meer het zonlicht stoort. Tegen volgend weekend zal de komeet al wat verder weg zijn van de zon, is er minder stoorlicht en zal zij wat hoger aan de hemel staan. Maar ze zal tegen dan ook iets minder helder zijn."
Bij ons werd de komeet ook al op verschillende plekken gespot, onder meer in Veurne en Langemark.
Kometen zijn even onvoorspelbaar als katten
Philippe Mollet, educatief medewerker bij volkssterrenwacht Mira
"Kometen zijn sowieso onvoorspelbaar. Ze worden vaak vergeleken met katten. Ze hebben allebei een staart en doen allebei hun eigen zin", zegt Mollet.
"Nog maar 3 weken geleden was er een andere komeet waar heel veel van werd verwacht, maar toen ze dichter bij de zon kwam, is ze uit elkaar gevallen. Komeet C/2023 A3 heeft die passage in elk geval wel al overleefd."
Hoe kan je de komeet het best zien?
C/2023 A3 Tsuchinshan-Atlas zal de komende dagen en weken tot ongeveer een uur na zonsondergang te zien zijn in het westen en zuidwesten. In het begin zal dat nog vlak bij de zon zijn, maar de komeet zal elke dag wat hoger aan de hemel verschijnen. Tegen het einde van oktober zal de komeet wellicht niet meer met het blote oog zichtbaar zijn en verdwijnt ook zijn komeetstaart.
Je kijkt het best op een donkere plek, met zicht op het westen. Met een verrekijker zie je de komeet en zijn staart nog beter. Of maak een foto met een lange belichtingstijd.
Verwacht geen komeet voorbij te zien vliegen. "Je ziet een komeet niet bewegen", zegt Mollet. "Dat is een misverstand dat uit films komt. Je zal enkel zien dat de komeet elke dag een beetje is opgeschoven."
Tip: Sommige apps voor je smartphone kunnen je helpen om sterren, planeten en zelfs kometen aan de hemel te herkennen.
Wat is een komeet?
Een komeet wordt vaak omschreven als een vuile sneeuwbal, omdat ze grotendeels bestaat uit ijs, rotsen, gas en stof. Typisch is de komeetstaart. Die ontstaat als een komeet dichter bij de zon komt en de ijsdeeltjes beginnen te verdampen. Er ontstaat dan een wolk van stof en gas rond de komeet, de zogenaamde coma. De zonnewind blaast een deel van die wolk weg en veroorzaakt de staart van de komeet, die miljoenen kilometers groot kan zijn.
C/2023 A3 Tsuchinshan-Atlas
De komeet werd begin 2023 ontdekt, zowel door een Chinees observatorium (Tsuchinshan, of vertaald: paarse berg) als een telescoop van het ATLAS-netwerk op Zuid-Afrika. Vandaar de dubbele benaming.
Afkomstig uit de Oortwolk, een enorm gebied van honderden miljarden kometen aan de buitenste rand van ons zonnestelsel. De Oortwolk begint naar schatting op zo'n 300 miljard kilometer van hier.
Astronomen hebben berekend dat de komeet 80.000 jaar nodig heeft om een keer rond de zon te draaien. Dat betekent dat ze niet meer is gezien sinds de tijd dat er nog neanderthalers rondliepen op de aarde. In theorie. Want de baan van de komeet wordt ook beïnvloed door andere objecten. De kans bestaat dus dat het de eerste, en mogelijk ook laatste keer is, dat deze komeet passeert.
De laatste keer dat zo'n uitzonderlijk heldere komeet zichtbaar was op het noordelijk halfrond, zou zijn geleden van in 1997, met komeet Hale-Bopp. Op 2 oktober was de komeet al helderder dan de komeet Neowise uit 2020.
