Kan de MR doorbreken in grotere steden, al dan niet samen met Les Engagés? Of blijven die veelal onder controle van de PS? Hoe groot of hoe klein worden Ecolo en de PTB? Het zijn enkele van de belangrijkste vragen die spelen bij de lokale verkiezingen in Wallonië. Een overzicht.
Kan de MR Bergen veroveren? En houdt de PS stand in de grote steden? Dit staat op het spel in Wallonië
Nina Verhaeghe
Gepubliceerd:
Wallonië telt 262 gemeenten dus eigenlijk zijn er 262 aparte verkiezingen. Maar enkele zaken gelden overal: in alle Waalse gemeenten wordt op papier gestemd, wat betekent dat de resultaten pas veel later zullen binnenkomen dan die uit Vlaanderen. In Wallonië geldt nog altijd stemplicht. En waar Vlaanderen nu pas de bijna-rechtstreekse verkiezing van de burgemeester invoert, is dat systeem in Wallonië al in voege sinds 2006.
En om nog even bij het grote plaatje te blijven: de partij die de meeste burgemeesters levert, is niet de PS zoals je misschien dacht, maar de MR: 102. Alleen zijn die vooral burgemeester in kleinere gemeenten. De PS, met burgemeesters in "maar" 78 gemeenten, bestuurt meer inwoners. Grote centra zoals Charleroi, Luik of Mons zijn al decennia in handen van de socialisten. Les Engagés levert 60 burgemeesters, net zoals de MR vooral in kleinere gemeenten. Dé uitzondering is Namen, de hoofdstad van Wallonië, waar de voorzitter van Les Engagés, Maxime Prévot, stevig in het zadel zit.
Eerder dit jaar bezorgde Georges-Louis Bouchez zijn partij, de MR, een eclatante overwinning in Wallonië, zowel voor de Kamer als in het Waals Parlement. Bouchez hoopt die overwinning nu ook op het lokale vlak te herhalen, en in zoveel mogelijk (grote) gemeenten in het bestuur te komen. Als het even kan, samen met Les Engagés, met wie hij een Waalse regering heeft gevormd.
De hardste strijd: Bergen
Die strijd zal Bouchez vooreerst uitvechten in zijn thuisstad, Bergen. Die stad is al sinds de jaren 50 in handen van de socialisten en die dominantie wil Bouchez breken. Hij is er lijsttrekker, en voerde een bijwijlen bitse campagne tegen PS-burgemeester Nicolas Martin. Hét grote incident van deze campagne speelde zich ook af in Bergen: Bouchez wou ex-miss België Julie Taton op nummer twee van zijn lijst (Mons en Mieux), maar zij kon zich niet domiciliëren in Bergen. De rechter oordeelde dat ze niet kon bewijzen dat ze ook effectief in Bergen woont.
Bergen wordt wel een harde noot om kraken voor de MR, want ook in 2018 probeerde Bouchez al de PS-meerderheid te breken. Zonder succes. De PS haalde dubbel zo veel zetels als de MR. Maar in juni van dit jaar slaagde de MR erin het verschil met de PS fors te verminderen. Kan Bouchez dit effect herhalen?
De grootste stad: Charleroi
Die andere Henegouwse stad, Charleroi, is met ruim 200.000 inwoners de grootste van Wallonië. De dominantie van de PS dateert hier "nog maar" van de jaren 70, maar blijft er (voorlopig?) sterker dan in Bergen. Zittend burgemeester Paul Magnette ambieert geen nieuwe ambtstermijn, hij geeft de fakkel door aan Thomas Dermine, ontslagnemend staatssecretaris voor relance.
Dermine krijgt een wel heel vreemde uitdager tegenover zich: zijn eigen ex-medewerker Anthony Dufrane... Dufrane was meer dan twintig jaar actief bij de PS, maar stapte in april van dit jaar over naar de MR. De man heeft weinig charisma, maar slaagde er in juni toch in verkozen te worden voor de MR van op de laatste plaats.
De vurige stede: Luik
De sfeer tussen de PS en de MR is in Luik helemaal anders dan in Charleroi of Bergen. De twee partijen hebben er de voorbije zes jaar, voor het eerst in deze stad sinds de jaren 70, samen bestuurd. Die samenwerking verliep alles samen vrij goed. Het is nooit tot heftige persoonlijke confrontaties gekomen zoals in Bergen.
Willy Demeyer trekt opnieuw de PS-lijst. Hij is al 25 jaar burgemeester. Hij hoopt aan de macht te blijven, en daarvoor maar één partner nodig te hebben. Dus als de uitslag het toelaat, kan hij ofwel kiezen voor de MR of voor Les Engagés. "Le jeu est très ouvert à Liège", horen we.
De hoofdstad: Namen
Namen is de enige grote stad in Wallonië waar de PS niet aan de macht is. De Waalse hoofdstad wordt al sinds 2006 bestuurd door een coalitie tussen Les Engagés en de MR. De voorbije zes jaar was dat ook met Ecolo erbij.
Burgemeester Maxime Prévot, ook voorzitter van Les Engagés, zit al twaalf jaar stevig in het zadel in Namen. De verwachting is dat hij straks zijn coalitie met de MR verder zet, eventueel zonder Ecolo. Op die manier zou Prévot kiezen voor een zuiver "paars bestuur", naar het beeld van de Waalse regering, die hij mee gevormd heeft. De mogelijkheid bestaat wel dat hij zijn sjerp moet doorgeven aan een opvolger, mocht hij minister (en vice-premier) worden in de federale regering. Ook die regering helpt hij mee te onderhandelen.
Wat met Ecolo en PTB?
Voor de groenen van Ecolo wordt het op 13 oktober zaak de schade te beperken. De partij werd in juni afgestraft, zowel federaal als regionaal. De partij levert nu de burgemeester in zes Waalse gemeenten maar het is onzeker of ze dat kan handhaven. In Amay is de populaire Jean-Michel Javaux geen kandidaat meer om zichzelf op te volgen. En in Ottignies-Louvain-la-Neuve wordt Ecolo uitgedaagd door een gemeenschappelijke lijst MR - Les Engagés.
Bij de verkiezingen in juni van dit jaar kon de uiterst-linkse PTB zich min of meer handhaven in de grotere Waalse centra maar ook niet meer dan dat. Voor de lokale verkiezingen dient de PTB lijsten in 19 Waalse gemeenten in. De plaatsen waar ze op een echte doorbraak hopen, zijn Seraing, Herstal en Moeskroen.
