Organisaties hameren op nefaste impact moeilijke woonsituatie op ontwikkeling kinderen

Een instabiele huisvestingssituatie heeft een negatieve impact op het hele leven van kinderen en jongeren. Wonen in slecht geïsoleerde of beschimmelde woningen levert niet alleen gezondheidsproblemen op, maar veroorzaakt ook stress, vergroot de kans op intrafamiliaal geweld en heeft zelfs een impact op de ontwikkeling van kinderen.

"We zien dat kinderen in armoede na een jaar al twee maanden ontwikkelingsachterstand hebben. Kinderen die in een stresssituatie opgroeien beginnen drie tot vier maanden later te brabbelen dan andere kinderen", zei voorzitter van het Kinderarmoedefonds Noël Slangen dinsdag op een persconferentie.

"Daaraan zie je de grote impact die daarbij komt kijken en dat betekent ook dat ze dat heel hun leven blijven meedragen. Het is een beperking die niet meer weggaat, enkel door inspanningen te leveren die veel zwaarder zijn dan die van andere kinderen."

Kinderen die in onzekerheid leven over hun thuis kunnen zich op school bovendien moeilijk concentreren, zijn vaker afwezig en minder betrokken bij schoolactiviteiten. Topman van Katholiek Onderwijs Vlaanderen Bruno Vanobbergen zei dat leerkrachten geconfronteerd worden met de vraag hoe ze kinderen in armoede het beste kunnen ondersteunen.

Dat kan in eerste instantie op schoolniveau, door de schoolfactuur zo laag mogelijk te houden, maar er is ook nood aan een structureel beleid om ervoor te zorgen dat kinderen niet vroegtijdig stoppen met school. 

De ondertekenaars van de brief - naast het netwerk van middenveldorganisaties Woonzaak ook onder meer Katholiek Onderwijs Vlaanderen, kinderrechtencommissaris Caroline Vrijens en de Vlaamse Jeugdraad - roepen op tot directe actie om de wooncrisis aan te pakken.

"We vragen specifiek om een beleid dat niet alleen de bouw van meer sociale woningen versnelt, maar ook de kwaliteit van de huidige woningvoorraad verbetert. Dit beleid moet hand in hand gaan met ondersteuning voor gezinnen in nood, zodat geen enkel kind de negatieve gevolgen van inadequate huisvesting hoeft te ervaren."

Woonzaak, dat strijdt voor een fundamenteel rechtvaardig woonbeleid in Vlaanderen, kwam ook terug op het Vlaamse regeerakkoord. Volgens woordvoerder Hugo Beersmans gaat er daarin te veel aandacht naar eigendomswoningen en te weinig naar sociale woningen.

"We zitten momenteel met 160.000 gezinnen in sociale woningen, maar de woonnood daarbovenop is 250.000 gezinnen. Het zijn allemaal mensen die mogelijkheden zouden kunnen krijgen als ze in een sociale woning kunnen wonen", aldus de woordvoerder. Hij verwijst daarmee naar de 170.000 gezinnen die op een wachtlijst staat en nog eens 80.000 mensen die volgens onderzoeken in aanmerking zouden kunnen komen voor een sociale woning maar zelfs niet op de wachtlijst staan. 

Woonzaak hekelt dat de focus de vorige legislaturen steeds lag op doorstroming en activering, waarbij mensen die werken voorrang krijgen. "Men wil de wachtlijsten wel verminderen, maar door het aantal mensen dat in aanmerking komt voor een sociale woning te verminderen, niet door woningen bij te bouwen", zegt Beersmans.

"We hopen dat de nieuwe minister van Wonen (Melissa Depraetere van Vooruit, red.) een andere instelling zal hebben dan (de vorige minister Matthias) Diependaele, die er alles aan deed om sociale huurders te stigmatiseren."

Vandaag bestaat ruim 5 procent van de totale woonmarkt uit sociale woningen, voor Woonzaak zou dat in heel Vlaanderen gemiddeld 14 procent moeten zijn en in de grote steden zelfs 20 procent. 

Woonzaak heeft in 2021 trouwens een klacht ingediend tegen het Vlaamse woonbeleid bij het Europees Comité voor sociale rechten van de Raad van Europa. Een beslissing daarover werd aanvankelijk in maart verwacht, maar is er nog niet. Mogelijk komt de klacht volgende week aan bod tijdens de volgende zitting van het comité.