Open ruimte, de fiets en het Limburggevoel: hierover gaan de verkiezingen voor de Limburgse provincieraad

De provincie is de afgelopen 6 jaar bestuurd door een coalitie van CD&V, N-VA en Open VLD. Samen goed voor 21 raadsleden op een totaal van 31. CD&V was de grootste, met 10 raadsleden, N-VA had er 7 en Open VLD 4.

Er zijn 4 gedeputeerden in het provinciebestuur. CD&V heeft met Inge Moors en Tom Vandeput 2 gedeputeerden. Voor Open VLD was dat Igor Philtjens en voor N-VA Bert Lambrechts.

Vooruit (5), Vlaams Belang (4) en Groen (1) zitten in de oppositie.

De gouverneur van een provincie wordt niet democratisch verkozen bij de verkiezingen, maar aangeduid door de Vlaamse overheid. Jos Lantmeeters is de Limburgse provinciegouverneur. Hij is ook de voorzitter van de deputatie.

Het provinciebestuur wordt in Vlaanderen vaak in vraag gesteld, maar in Limburg profileert de provincie zich als een noodzakelijk tussenniveau. Het befaamde ‘Limburggevoel’ speelt dus ook politiek mee. Heel wat Limburgse politici zullen, wars van de koers van hun nationale partijleiding, altijd zeggen dat er op één of andere manier een ‘Limburgs’ beleidsniveau moet blijven. De Vlaamse regering heeft Vlaanderen ook nog opgedeeld in 15 regio's, maar opvallend detail: Limburg wordt in die opdeling beschouwd als één regio, net omdat het zo gevoelig ligt.

De inspanningen voor het fietsroutenetwerk in Limburg zijn al langer bekend. Ook de manier waarop het provinciebestuur een goed uitgebouwde toeristische regio heeft gemaakt van Limburg, wordt door vriend en vijand erkend. Verder beheert de provincie de domeinen Bokrijk, Dommelhof en Nieuwenhoven, en de provincie speelt ook een rol in het verlenen van vergunningen en het beheer van waterlopen. Bij grote rampen is de gouverneur ook verantwoordelijk voor de coördinatie. 

De partij CD&V was in 2018 de grootste partij in Limburg, en wist dat overwicht ook lokaal te verzilveren. Maar liefst 18 van de 42 gemeentes kregen een CD&V-burgemeester en ze bemachtigden 2 gedeputeerden in het provinciebestuur.

Op provinciaal niveau wil de partij dat er aandacht gaat naar betaalbaar wonen. Daarvoor willen ze de woonacademie uitbouwen tot een Limburgs expertisecentrum. Tegelijk moet er voldoende open ruimte beschikbaar blijven, onder andere voor de landbouw. De partij wil ook verder investeren in fijnmazige en veilige fietsinfrastructuur. 

Het partijprogramma van de N-VA voor de provincie begint met de melding dat ze het provinciaal bestuursniveau liefst afschaffen. Maar zolang er een provinciaal niveau is, wil de partij toch wegen op het beleid. 

De afgelopen legislatuur werd er met gedeputeerde Bert Lambrechts (N-VA) gewerkt aan de verdere uitbouw van de fietssnelwegen. Een werk dat de N-VA wil verderzetten, maar waarvoor de partij ook rekent op meer Vlaamse middelen. Wat toerisme betreft, wil de N-VA Limburg toeristisch promoten in België. Maar promotie in het buitenland is volgens de partij een taak voor het Vlaamse niveau. Nog een bijzonder aandachtspunt wordt door de N-VA de 'blauw-groene infrastructuur' genoemd: De waterwegen, natuurgebieden en bossen. De provincie moet bossen en natuurgebieden verder versterken en ruimtelijke verrommeling tegengaan.

Gedeputeerde van toerisme Igor Philtjens (Open VLD) grijpt iedere kans aan om Limburg als toeristische hotspot in de markt te zetten. Iedereen kent fietsen door het water, fietsen door de bomen en fietsen door de heide intussen. Daar is nog een ervaring bijgekomen: fietsen over het water, op een pontonbrug.

Mediagenieke initiatieven, maar het legt de toeristische sector geen windeieren. Open VLD wil dan ook verder inzetten op (fiets)toerisme. De vrijetijdseconomie is fors gegroeid in Limburg en moet nog verder uitgebouwd worden.

De toeristische fietspaden zijn een groot succes, maar Open VLD wil ook dat iedere kilometer fietspad veiliger wordt en dat de provincie de gemeenten daarin ondersteunt. Het geld daarvoor mag zeker niet van extra belastingen komen. Open VLD pleit net voor lagere belastingen.

Vooruit zit niet in het provinciebestuur, maar de partij toonde zich de afgelopen jaren wel een hevige voorstander van het provinciale bestuursniveau, zeker in Limburg. Punt 1 in hun provinciaal programma is dan ook dat de provincie moet blijven bestaan en opnieuw versterkt moet worden.

Een ander belangrijk speerpunt is het hoger onderwijs. Vooruit wil meer opleidingen voor de UHasselt, omdat dat de beste garantie is voor toekomstige groei en welvaart. Nog belangrijk voor groei en welvaart volgens Vooruit: het afwerken van de Noord-zuidverbinding en het versterken van het openbaar vervoer in Limburg. 

Vlaams Belang zet de strijd tegen islamisering bovenaan haar prioriteitenlijst. Lokale besturen mogen geen bouwvergunningen meer afleveren voor moskeeën en subsidies voor moskeeën moeten worden stopgezet. Mobiliteit is ook voor Vlaams Belang een pijnpunt in Limburg. De partij wil een ruimer aanbod dat ook proper, veilig en stipt is. Daarnaast moet er een einde worden gemaakt aan de overdreven regelzucht in de landbouwsector.

Veiligheid is ook een belangrijk thema voor Vlaams Belang. Op provinciaal niveau betekent dat meer gecoördineerde initiatieven tegen drugscriminaliteit. 

Groen wil een ambitieus lokaal klimaatbeleid voeren. De wateroverlast in 2021 en 2024 heeft duidelijk gemaakt dat er ook in Limburg meer ruimte moet komen voor water, en dat er moet ingezet worden op ontharding. Volgens Groen moet de provincie meer middelen inzetten om kleinere gemeenten te ondersteunen om duurzamer en klimaatbestendig te worden.

Nog volgens Groen doet de provincie al veel voor de recreatieve toeristische fietsers, maar moet er veel meer gebeuren om ook het functioneel fietsen naar school en werk comfortabeler en veiliger te maken.

De PVDA wil dat de provincie volop werkt aan een betere mobiliteit. Ontbrekende of ontoereikende bus- en treinverbindingen zorgen ervoor dat mensen noodgedwongen hun auto nemen om zich te verplaatsen. De provincie moet meer doen en moet ook ijveren voor de heractivering van spoorlijn 20 tussen Hasselt en Maastricht, zodat er een rechtstreekse verbinding is met Maastricht. Die verbinding is nog noodzakelijker geworden nu het spartacusplan met sneltrams overboord werd gegooid.

Voor PVDA hangt de mobiliteitsknoop trouwens samen met de bevoegdheidsverdeling tussen de verschillende niveaus. De provincie moet blijven als niveau, en zou meer bevoegdheden moeten krijgen die nu Vlaams worden geregeld. PVDA heeft liever dat bevoegdheden worden verdeeld tussen het federale en het provinciale niveau, ten koste van het Vlaamse niveau.

Sommige kleinere partijen slagen er niet in om in veel gemeenten een lijst samen te stellen, maar hebben wel kandidaten voor de provincieraadsverkiezingen.

Zo is er nog BBB, de partij die opkomt voor landbouwers. Maar ook Volt, B.U.B., Limburg Anders, Dier Animal en Interactief beringen dienden een lijst in met één of meerdere kandidaten.

In Hasselt schuift CD&V huidig gedeputeerde Tom Vandeput naar voor als lijsttrekker, in Maaseik is dat Raf Drieskens en in Tongeren is gedeputeerde Inge Moors de kopvrouw.

Open VLD trekt naar de verkiezingen met Alkenaar en gedeputeerde Igor Philtjens in district Tongeren, Frederick Vandeput is lijsttrekker in Hasselt en Kelly Issaris staat bovenaan de lijst in district Maaseik.

Voor N-VA trekt gedeputeerde Bert Lambrechts de lijst in Hasselt, Laura Olaerts uit Genk is kopvrouw in district Maaseik en Rita Moors is dat in Tongeren.

Vlaams Parlementslid Kris Verduyckt trekt de lijst van Vooruit in Maaseik. De Wellense burgemeester Els Robeyns staat bovenaan de lijst in district Hasselt en voor district Tongeren is Danny Deneuker uit Borgloon de kopman.

Vlaams Belang gaat met Chantal Nagels uit Leopoldsburg naar de provincieraadsverkiezingen in district Hasselt. Voor Maaseik is Danny Kenis de kopman en in district Tongeren is Bruno Van Wettere de lijsttrekker.

Bij Groen is voormalig Hasselts schepen Joost Venken de lijsttrekker in district Hasselt. In Tongeren staat Antonio Marriotti bovenaan de lijst en in district Maaseik is dat Jan Van Den Bergh.

PVDA, dat op dit moment nog geen enkele verkozene heeft in de provincieraad, hoopt in 2024 op één of meer verkozenen. De lijsttrekkers die daarvoor moeten zorgen zijn Sara Maesen in district Maaseik, Aurelie Decoene in district Hasselt en Michelle Heijens in district Tongeren.