De muur tussen de Verenigde Staten en Mexico, die Donald Trump tijdens zijn presidentschap heeft gebouwd, blijkt zo lek als een zeef. Elk jaar smokkelen kartels tienduizenden migranten over die grens, langs gaten of onafgewerkte stukken muur. "Ik durf mijn ranch niet ongewapend te verlaten", vertelt Jim Chilton in 'Verscheurd Amerika'.
Lek als een zeef: jaarlijks steken duizenden migranten grens met VS over langs gaten in muur van Trump
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
In de reeks 'Verscheurd Amerika' gaat VRT NWS-buitenlandjournalist en Amerikakenner Thomas De Graeve in de aanloop naar de presidentsverkiezingen op zoek naar thema's die de Amerikanen verdelen. Bekijk de reeks op VRT MAX .
"We gaan een grote, mooie muur bouwen", zei Donald Trump tijdens de verkiezingscampagne in 2016. Die "betonnen muur" tussen de Verenigde Staten en Mexico moest een einde maken aan de illegale migratie en was het speerpunt van zijn verkiezingscampagne. De belofte leverde hem alvast het hoogste ambt van de VS op.
Trump heeft zijn woord (deels) gehouden, al heeft zijn "betonnen muur" wel meer weg van een groot uitgevallen metalen hek. Voor de start van zijn presidentschap was er volgens de Amerikaanse grensautoriteit een barrière (een muur kon je het niet echt noemen) van 1.053 kilometer tussen de 2 landen. Aan het einde van zijn termijn was dat volgens cijfers 1.077 kilometer, slechts 24 kilometer meer, al werd ongeveer de helft van het bestaande deel wel grondig gerenoveerd.
End of the wall
De grens tussen Mexico en de VS is ongeveer 3.200 kilometer lang. De muur bestrijkt dus slechts een derde van de grenslijn. Buitenlandjournalist Thomas De Graeve trekt naar Arizona, naar de ranch van Jim Chilton, een kranige tachtiger. Op het eerste gezicht woont hij er idyllisch, maar schijn bedriegt. Op zijn grond eindigt de muur van Trump,"The end of the wall", zo noemt hij het zelf, en dat brengt heel wat problemen met zich mee.
Elke dag steken tientallen migranten er de grens met de VS over. Ze hebben duizenden dollars betaald aan mensensmokkelaars voor een veilige oversteek.
"Het is een lucratief handeltje", vertelt De Graeve. "Vaak maken die mensensmokkelaars deel uit van een drugskartel. Migranten die drugs, vaak fentanyl, meesmokkelen over de grens, krijgen van de smokkelaars een serieuze korting. Op camerabeelden van Jim kun je zien dat ze volgeladen rugzakken bijhebben, al weet je natuurlijk niet zeker wat daar precies inzit."
Enkel als je een geweer hebt, slaan de migranten op de vlucht
Jim Chilton, woont aan grens met Mexico
"Ik durf mijn ranch niet ongewapend te verlaten", vertelt Jim. "Enkel als je een geweer hebt, slaan ze op de vlucht." Hij heeft de afgelopen jaren al het een en ander meegemaakt, en dat boezemt zowel hem als zijn vrouw angst in. "Ik heb schrik als hij het huis verlaat dat hij niet levend terugkomt", vertelt ze.
Ook Jims medewerkers merken de gevolgen van mensensmokkel. "Ik heb een onthoofd lichaam gevonden in de bergen", vertelt 1 van hen. "Het was een jongeman, en zijn hoofd lag 2 meter verderop. Dat is een signaal van een kartel. Mogelijk waren ze niet tevreden over zijn werk en hebben ze hem geëxecuteerd in de woestijn waar ze dachten dat niemand hem zou vinden."
Biden moet gaten dichten
Onder Trump kwamen er dus wel wat kilometers muur bij, ook bij de ranch van Jim. Toch houdt die muur lang niet alle migranten tegen, integendeel.
"Er zitten veel gaten in de muur", vertelt De Graeve. "Aannemers werden betaald op basis van het aantal kilometer muur dat ze bouwden. Ze probeerden dus zo snel en zo veel mogelijk muur te bouwen. Als ze aan moeilijk terrein kwamen, zoals riviertjes of rotsen, sloegen ze dat deel gewoon over en gingen ze enkele tientallen meters verderop opnieuw aan het werk."
Door de jaren heen hebben ook smokkelaars veel gaten gemaakt in de muur. Zagen en ander goedkoop elektrisch gereedschap werden tussen 2019 en 2021 meer dan 3.200 keer gebruikt om gaten in de muur te zagen, wat de overheid bijna 2,5 miljoen euro aan reparaties kostte.
"Met een slijpschijf duurt het ongeveer een halfuurtje om door de metalen staven te slijpen. Vaak hebben ze daar wel de tijd voor. Veel stukken muur zijn gebouwd op afgelegen plaatsen, waar urenlang niemand komt. Niemand merkt het lawaai van de slijpschijf dus op."
Onder president Biden mogen er dan wel geen kilometers muur bijgekomen zijn, er gingen wel miljoenen dollars naar herstellingswerken. Dat is volgens het Witte Huis vooral het gevolg van gerechtelijke procedures. De federale overheid kon de contracten die onder Trump werden afgesloten niet zomaar stopzetten.
Hoe dan ook, de bouw van de muur leek sowieso geen wondermiddel om illegale migratie aan te pakken.
Zal de muur afgewerkt worden?
Zo moet Jim - een Trump-aanhanger - toegeven dat een recente beleidswijziging van Biden wel een grote impact heeft gehad op de vluchtelingenstroom aan zijn ranch.
Begin juni kondigde de president aan dat er een limiet kwam op het aantal asielzoekers dat het land werd ingelaten. Zo krijgen mensen die illegaal de zuidelijke grens oversteken geen asiel in de VS. Een strategie die zijn vruchten lijkt af te werpen: de afgelopen maanden is de illegale migratie naar de VS tot zijn laagste punt gezakt in 4 jaar tijd.
Dat merken de hulpverleners aan de grens. Ze zagen het aantal illegale grensoversteken van 500 per dag dalen tot minder dan 50. "De muur is niet zaligmakend. Er zijn veel gaten en het is makkelijk te omzeilen. Maar het verhaal dat miljoenen mensen de grens met de VS oversteken, is gewoon niet waar", concludeert De Graeve.
Toch hebben zowel Trump als Harris in de aanloop naar de verkiezingen beloofd dat ze de muur willen afwerken. Kan het echt een verschil betekenen, of is het toch vooral een campagnestunt? Enkel de toekomst zal het uitwijzen. De vraag is of de Amerikanen opnieuw bereid zijn om miljarden dollars aan belastinggeld in het project te pompen.
