Nieuwe Sluis laat nog grotere zeeschepen toe op Kanaal Gent-Terneuzen: "Even groot als sluizen op Panamakanaal"

"Het is een sluis op wereldmaat, even groot als die op het Panamakanaal", zegt Johan Bresseleers van North Sea Port. Dat is de fusie van de havens van Terneuzen, Vlissingen en Gent. De Nieuwe Sluis vervangt een exemplaar uit 1910 en zorgt ervoor dat schepen kunnen blijven varen als de andere sluis van het sluizencomplex uitvalt. Ze is bovendien ook veel groter en kan dus ook enorme zeeschepen binnenlaten.  

"De sluis is belangrijk om de bevoorrading van de bedrijven in de fusiehaven te garanderen. Er zullen schepen binnen kunnen varen die 100 meter langer zijn dan tot nu toe kon. De sluis is ook breder, met een bereik tot 49 meter. Dat is een derde meer dan vroeger." Het sluizencomplex bedient nu jaarlijks 60.000 schepen, tegen 2040 zouden dat er bijna 100.000 worden. 

North Sea Port is een bulkhaven, die vooral grote hoeveelheden ruwe stoffen invoert. De sluis wordt ingevaren met een enorme vracht ijzererts, bestemd voor staalbedrijf ArcelorMittal. Net die bulkschepen, die ertsen, zout en andere ruwe stoffen vervoeren, worden altijd maar groter. "Met de Nieuwe Sluis zullen de schepen tot dieper in de haven kunnen varen." Op termijn, want nog niet alle werk is af. 

Er komen eerst nog testvaarten om de nieuwe grote schepen op de beste manier de sluis en havens te laten invaren. Tegen het voorjaar moet dat helemaal geoptimaliseerd zijn. De bedoeling is dat de bredere en langere schepen binnen 3 jaar ook verderop, in het Kluizendok in Gent, kunnen aanmeren.

Voor diepere schepen is het wachten op verdere investeringen. De allergrootste schepen moeten nu nog op de Westerschelde goederen afladen om dan verder te kunnen varen. De diepgang is nog niet overal optimaal.  "We willen de eerste kilometer aan de sluis uitbaggeren om tot een diepgang van 14,5 meter te komen. Dat is een goede diepte voor de allergrootste zeeschepen", zegt Bresseleers. 

Verderop in het kanaal is er nog een probleem. De Zelzatetunnel duikt er onder het water, maar gaat niet diep genoeg om een voldoende diepgang te verzekeren. Op termijn moet er een nieuwe en diepgelegen tunnel komen, maar die staat nog niet in de plannen van de Vlaamse regering. "We dringen aan om dat nu snel te beslissen, want zulke projecten duren vaak jaren", zegt Jan Geers van werkgeverskoepel VOKA. 

Vanuit de vakbond komt er kritiek. ACV vraagt de nieuwe minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) om de belangen van de Gentse haven nog beter te bewaken. De Nieuwe Sluis ligt immers op Nederlands grondgebied. "Er zijn twijfels of onze Vlaamse loodsen daar bevoegd zijn", zegt Kurt Callaerts. "Vlaanderen zou zo centen mislopen. "De Nederlanders proberen onze groei te vertragen", klinkt het.  

"Bij de start van het project is een kosten-batenanalyse gemaakt. Daaruit bleek heel duidelijk dat de bouw van de Nieuwe Sluis positief is, ook zonder kanaalaanpassingen", benadrukt Nick Arys van het Vlaams Departement Mobiliteit. De Nieuwe Sluis heeft meerdere doelstellingen en is er ook met het zicht op de toekomst. Dergelijke enorme investeringen doe je om nog 100 jaar verder te kunnen."

Ook al kan de Nieuwe Sluis nog niet optimaal gebruikt worden, het enthousiasme is wel groot. "Het heeft immers ook een grote impact op de binnenvaart. Er kunnen veel meer schepen in en uit. Er zal minder oponthoud of file zijn om de sluis te passeren", benadrukt Bresseleers. 

"Het sluizencomplex is een cruciaal punt in de Europese binnenvaart. Er wordt gewerkt aan een betere verbinding via het Seine- en Scheldebekken. Binnen 10 jaar zullen grotere schepen die langs de sluis binnenvaren, kunnen doorsteken naar Parijs." 

De sluis ligt op Nederlands grondgebied, maar Vlaanderen en North Sea Port betalen het gros van de investering (samen 863 miljoen). Europa steunt met een subsidie van bijna 50 miljoen. Het hele project kost tot 1,2 miljard euro. De werf liep verschillende keren vertraging op en kost ook meer dan eerst begroot. 

De sluis is erg belangrijk voor de Gentse economie. De haven zorgt voor 106.000 jobs. De voorbije 5 jaar, sinds de fusie met de Nederlandse havens, zijn er 10.000 bijgekomen. "We zijn de 3e grootste haven van Europa, nu wordt het gebied heel aantrekkelijk voor nieuwe investeerders", zegt schepen Sofie Bracke (Open VLD). North Sea Port bevestigt intussen dat er al een deal is met een nieuw grote investeerder. 

"We blijven de fusiehaven verder uitbouwen. Het kanaal is 200 jaar geleden gegraven in opdracht van de Nederlandse koning Willem I. Sindsdien zijn er veel aanpassingen gebeurd. De Nieuwe Sluis is een nieuwe bekroning op het werk." De Nederlandse koning Willem-Alexander en onze koning Filip huldigen de sluis straks officieel in. De dag na de officiële opening, kan iedereen de Nieuw Sluis bezoeken.