Van Elisabeth Lucie Baeten tot Acid en van Kamal Kharmach tot Flo Windey: socialemediafiguren die - al dan niet satirische - bijdragen over politiek posten, hebben heel wat impact op de politieke mening en zelfs het stemgedrag van jongeren. Dat blijkt uit een onderzoek van de Arteveldehogeschool. Meer dan de helft van de bevraagde jongeren zegt zich door zulke influencers politiek te laten beïnvloeden.
"Hallo met Katrien van Politiek PR": meer dan de helft van de Vlaamse jongeren laat stemgedrag beïnvloeden door influencers
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Voor jongeren tussen 18 en 30 jaar oud spelen socialemediafiguren een belangrijke rol als informatiebron, zo leert een bevraging van de Arteveldehogeschool bij meer dan 1.300 Vlaamse jongeren. Liefst 9 op de 10 bevraagde jongeren zegt politieke posts van influencers te zijn tegengekomen in de aanloop naar de vorige verkiezingen, die van 9 juni van dit jaar.
In de meeste gevallen zien ze die posts op Instagram (55 procent) of op TikTok (39 procent). Facebook, YouTube, X of Snapchat hinken een heel eind achterop.
Zelf sommen de bevraagde jongeren alles samen meer dan 100 socialemediafiguren op, die ze als "politieke influencer" bestempelen. Het vaakst wordt Elisabeth Lucie Baeten genoemd, die met haar typetje Katrien van Politiek PR figuren uit de politieke actualiteit fileert. Maar ook Acid, Jonatan Medart, Kamal Kharmach, Flo Windey of Gert Verhulst passeren de revue.
Politici als influencers?
Best opvallend: hoewel de enquête polste naar niet-politieke influencers, duiden jongeren toch regelmatig politici aan als "influencer". Met name Conner Rousseau, Jos D’Haese, Tom Van Grieken en Bart De Wever worden vaak genoemd.
"Dat zou erop kunnen wijzen dat die politici bij jongeren een soort influencerstatus hebben verkregen", analyseert onderzoeker Edward De Vooght van de Arteveldehogeschool. "Wat ervoor zorgt dat ze makkelijker in de feed van deze jongeren terechtkomen en ook een grotere impact zouden kunnen hebben."
Het is mogelijk dat politici bij jongeren een soort influencerstatus hebben verkregen, waardoor ze makkelijker in hun feed terechtkomen
Edward De Vooght, onderzoeker aan de Arteveldehogeschool
En die impact is er wel degelijk, zo wijst het onderzoek uit. 57 procent van de jongeren geeft aan dat posts van politieke influencers een invloed hebben gehad op hun politieke mening. 55 procent stelt dat politieke influencers zelfs hun stemgedrag hebben beïnvloed.
Bovendien hebben influencers 1 op de 3 bevraagde jongeren aangezet om te gaan stemmen. 1 op de 4 jongeren zegt door hen te zijn gestimuleerd om zich beter te informeren.
Factchecken
Het verklaart wellicht waarom een overgrote meerderheid van de jongeren vindt dat bekende socialemediafiguren ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben. Meer dan 4 op de 10 jongeren stellen bijvoorbeeld dat influencers de informatie die ze delen zelf eerst zouden moeten factchecken. Een bijna even grote groep wil ook de nodige transparantie over de bronnen die influencers gebruiken voor hun posts.
Toch krijgen influencers nog best veel krediet in wat ze doen. Amper 4 op de 10 jongeren zou socialemediafiguren ontvolgen als blijkt dat die betaald zouden worden door politieke partijen voor hun posts.
Sociale media troef, maar vergeet televisie niet
Ja, sociale media zijn de belangrijkste plek waar jongeren in contact komen met politieke communicatie. Maar televisie bezet met 74 procent toch een belangrijke 2e plek in dat lijstje. In de aanloop naar de verkiezingen van 9 juni keken 4 op de 10 jongeren naar Het Journaal op VRT of 'Het Nieuws' op VTM.
Toch zijn er ook sterke scores voor 'Het Conclaaf' (28 procent) en 'Eerste Keus' (21 procent), cijfers die zelfs nog hoger liggen bij de jongste groep jongeren (die tussen 18 en 24 jaar oud). Meer dan 2 op de 3 jonge kijkers geven ook aan dat deze programma’s een invloed hebben gehad op hun stemgedrag.
"Het succes van deze nieuwe formats toont dat er nood is aan een nieuwe manier om politiek te representeren in de media", zegt De Vooght. "Jonge kiezers zijn het klassieke debat en geruzie beu."
