Vrouwen zijn vaker langdurig arbeidsongeschikt dan mannen. Dat blijkt uit een rapport van de Onafhankelijke Ziekenfondsen. Het aantal Belgen in invaliditeit neemt al jaren toe, maar de percentages voor vrouwen stijgen veel sterker dan die voor mannen. "Er moet meer aandacht en onderzoek naar vrouwspecifieke aandoeningen gaan."
Vrouwen vaker langdurig ziek: "Hun klachten worden nog vaak onderschat"
Simon Fiers
Gepubliceerd:
België kent al jaren een groeiende groep mensen in invaliditeit. Dat zijn werknemers die langer dan 12 maanden arbeidsongeschikt zijn. Dat zijn er op dit moment zo'n half miljoen. Wie de cijfers beter bestudeert, ziet meteen ook dat er in verhouding steeds meer vrouwen dan mannen langdurig arbeidsongeschikt zijn.
Daar zijn een aantal verklaringen voor, al neemt dat volgens het rapport niet weg dat de evolutie zorgwekkend is. "Het is altijd een combinatie van factoren, maar burn-outs en depressies zijn grotendeels verantwoordelijk voor de stijging bij vrouwen", zegt Katrien De Reu, arts bij Onafhankelijke Ziekenfondsen (Helan).
Psychologische klachten
Die cijfers zijn inderdaad opvallend: vrouwen vertegenwoordigen 70 procent van de personen die langer dan 6 maanden afwezig zijn. En 4 op de 10 vrouwen in invaliditeit is arbeidsonbekwaam vanwege mentale klachten. Vrouwen hebben vaker dan mannen last van een burn-out en stemmings- of angststoornissen. Bovendien keren vrouwen na een burn-out minder vaak terug naar het werk.
Toch zijn hun klachten ondervertegenwoordigd in de dossiers van beroepsziekten. Vooral beroepsziekten die verband houden met mentale gezondheid worden genegeerd. Vrouwen hebben ook meer te maken met geweld op het werk, musculoskeletaire aandoeningen en angst.
Chronische en vrouwspecifieke ziekten
Daarnaast lijden Belgische vrouwen vaker aan chronische ziekten dan mannen, vooral vóór de leeftijd van 55 jaar. En vrouwen leven dan wel langer, maar in minder goede gezondheid, wat hun risico op arbeidsongeschiktheid verhoogt.
Daarbij komen een aantal vrouwspecifieke gezondheidsproblemen, zoals endometriose of de menopauze. Dat soort klachten wordt nog steeds onderschat en blijft een taboe op de werkvloer. Dat leidt dan weer tot verkeerde diagnoses en ongeschikte behandelingen.
Tot slot werken vrouwen vaker deeltijds en nemen ze vaker de (mantel)zorg voor het gezin of een familielid op zich. Dat heeft een impact op hun carrière en inkomsten, waardoor de ongelijkheden toenemen.
Aanbevelingen
Het rapport toont volgens de Onafhankelijke Ziekenfondsen aan dat de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen aangepakt moet worden. Ze vragen daarom meer bewustmaking en betere regelgeving voor de specifieke obstakels voor vrouwen.
"De cijfers zijn nochtans al langer gekend, maar we zien dat er nog te weinig gebundelde informatie beschikbaar is. Als er niets aan het beleid verandert, zal de stijging zich verderzetten. Dit moet veel hoger op de politieke agenda", zegt De Reu.
De Onafhankelijke ziekenfondsen (Helan, Partenamut en Freie Krankenkasse) formuleren daarom 10 aanbevelingen.
Lanceer een informatiecampagne over de perimenopauze en specifieke aandoeningen voor vrouwen.
Ondersteun werkgevers bij het invoeren van een beleid rond gendergelijkheid.
Maak werk van een overkoepelend beleid rond gendergelijkheid en rol het Nationaal Actieplan ter bestrijding van gendergerelateerd geweld verder uit.
Ontwikkel maatregelen die een gelijke verdeling van zorgtaken tussen mannen en vrouwen bevorderen.
Neem beleidsmaatregelen ter ondersteuning van de balans tussen werk en gezin.
Helan vraagt Fedris om de lijst van beroepsziekten te herbekijken.
Bevorder de arbeidsomstandigheden en preventie van arbeidsongeschiktheid in sectoren met een hoge graad van arbeidsongeschiktheid.
Investeer in onderzoek naar de loopbaan en de sociale rol van vrouwen en neem hiervoor gepaste maatregelen.
Investeer in onderzoek naar specifieke aandoeningen voor vrouwen en hun impact op arbeidsongeschiktheid.
Investeer in klinische studies met vrouwelijke proefpersonen en besteed aandacht aan geslachts- en genderverschillen.
