Sommige 'rijscholen' die beloven dat je binnen 1 dag en zonder voorkennis gegarandeerd slaagt voor je theoretisch rijexamen, maken zich schuldig aan fraude. Dat zegt het Vlaams Departement Mobiliteit en Openbare Werken (MOW), dat verantwoordelijk is voor de examens. Wie 100 tot 150 euro betaalt, krijgt niet alleen les, maar ook alle exacte examenvragen en de juiste antwoorden. "Die info is op een frauduleuze manier verkregen en die info verspreiden is strafbaar", zegt het MOW.
Niet-erkende 'rijscholen' die je klaarstomen voor theorie door illegaal verworven examenvragen te tonen, maken zich schuldig aan fraude
Xavier Taveirne is jouw consumentenman. Hij presenteert elke werkdag tussen 9 uur en 10 uur 'WinWin' op Radio2. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Als privébedrijf lessen organiseren over de wegcode is niet verboden. Maar bepaalde organisaties leren hun leerlingen niet zomaar de verkeersregels aan. Ze schotelen alle mogelijke officiële examenvragen voor, zodat de leerlingen de juiste antwoordcombinaties vanbuiten kunnen leren.
Meteen na de snelcursus van een paar uren word je naar het examencentrum gebracht om de aangeleerde ezelsbruggetjes onmiddellijk in de praktijk te brengen. Met succes, want heel wat mensen slagen op die manier voor hun theoretisch rijexamen. Dat blijkt uit een aantal anonieme getuigenissen die het consumentenprogramma 'WinWin' op Radio2 kon verzamelen.
We kregen alle examenvragen te zien. "Zie je die rode auto, dan moet je 'b' invullen", leerden ze ons
Anonieme deelnemer snelcursus
"We haalden ons theoretisch rijexamen bij nuslagen.be. In de voormiddag kregen we 5 uur les. We kregen daarbij ook alle mogelijke examenvragen te zien, met de juiste antwoorden. 'Zie je die rode auto, dan moet je b invullen', zo vertelden ze ons", vertelt een 18-jarige jongeman. Een vriend vult hem aan: "Ik haalde op die manier 42 op 50 en hij 47 op 50. Helemaal oké kan je dat niet noemen, maar we zijn wel blij dat we ons theoretisch rijbewijs nu op zak hebben. Nu beginnen we met praktische rijlessen."
Hoe komen ze aan de officiële examenvragen?
"Die examenvragen zijn waarschijnlijk verkregen door illegale opnames te maken tijdens het afleggen van het examen. Dat is verboden. Als je daar op betrapt wordt, mag je een jaar lang niet meer deelnemen aan het examen. Ook de politie wordt altijd verwittigd."
Volgens het MOW is het moeilijk om op te treden tegen de organisatoren van de snelcursussen. "Wij kunnen alleen erkende rijscholen controleren en dat zijn deze bedrijven niet. Maar we kennen dat soort praktijken wel. Ze komen overgewaaid uit Nederland, en ondertussen werken ze in heel Vlaanderen", vertelt woordvoerder Nick Arys.
Examenvragen verspreiden mag niet
"Het maken van opnames tijdens het rijexamen is verboden, en dat is het verspreiden van de beelden ook. Dus zelfs al hebben de bedrijven die de snelcursussen aanbieden de beelden niet zelf gemaakt, dan nog kunnen ze daarvoor veroordeeld worden", zegt het MOW.
"Aangezien die foto’s en antwoorden verkregen zijn op een frauduleuze manier, is ook het verspreiden van dat materiaal tijdens de lessen, strafbaar. Het is aan justitie om te bepalen wat de kwalificatie is voor dit misdrijf."
Meer nog: ook voor het deelnemen aan zo'n cursus kan je in theorie gestraft worden. "Mensen die vooraf weten dat ze de examenvragen te zien krijgen en zo proberen te slagen voor het theoretisch gedeelte, zijn in principe medeplichtig. Ze houden het frauduleuze systeem mee in stand. Maar opnieuw, dat is een zaak voor justitie."
We proberen de kans om met ezelsbruggetjes door het theorie-examen te geraken zo klein mogelijk te maken. Maar het is niet onmogelijk."
Nick Arys, woordvoerder Vlaams Departement Mobiliteit en Openbare Werken
Nieuwe regering wil "strenger optreden tegen dit soort praktijken"
Het MOW heeft momenteel dus niet de bevoegdheid om de bewuste bedrijven te controleren. "Maar in het nieuwe regeerakkoord van de Vlaamse Regering staat een passage over de rijopleiding waarin onder meer verwezen wordt naar het tegengaan van mogelijke fraudemechanismen. Wij zijn dit al enkele jaren aan het voorbereiden."
Het MOW gaat binnenkort in gesprek met de nieuwe minister van Mobiliteit, Annick De Ridder (N-VA), om te bekijken op welke manier de regels kunnen worden aangepast om de praktijken tegen te gaan.
Theoretisch rijexamen wordt constant gemonitord
Wat het MOW ondertussen wel kan doen, is de organisatie van de theoretische rijexamens zo goed mogelijk monitoren. "We zorgen ervoor dat examenvragen continu geëvalueerd worden en indien nodig aangepast. Daarnaast komen er regelmatig ook nieuwe vragen bij. We maken de kans om met ezelsbruggetjes door het theorie-examen te geraken zo klein mogelijk. Maar het is niet onmogelijk."
"We bekijken ook of we in de toekomst andere soorten vragen kunnen stellen. Bijvoorbeeld dingen aanduiden op een foto of linken leggen. De databank met vragen werd de laatste jaren substantieel uitgebreid. Intussen zijn er zo’n 1.660 vragen voor het rijbewijs categorie B."
De redactie van 'WinWin' probeerde een reactie te krijgen van een aantal van die bedrijven. Zonder resultaat, behalve van DirectSlagen.be. Het bedrijf verklaarde in het consumentenprogramma 'WinWin' op Radio2 dat het lesmateriaal dat ze gebruiken niet op een frauduleuze manier is verkregen.

