Vanavond en vannacht is er - net zoals afgelopen nacht - kans op noorderlicht boven België. De oorzaak is een zonnestorm, die gepaard ging met de grootste zonnevlam sinds 2017. Het is een teken dat het 'stormseizoen' op de zon nog altijd volop aan de gang is.
Grootste explosie op de zon in 7 jaar brengt noorderlicht opnieuw tot boven België
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De komende nachten is het de moeite om een blik naar de hemel te werpen. Gisteren al werd er noorderlicht voorspeld, maar de komende nachten zou het nog duidelijker moeten zijn. Mogelijk ook in België.
"Er zijn 2 zonnestormen onderweg naar de aarde", zegt ruimteweervrouw Christine Verbeke (KU Leuven / NASA). "De eerste is mogelijk gisterenavond al aangekomen, maar was niet heel krachtig. Maar de tweede zonnestorm is wel een krachtige en komt recht op ons af."
Dat die tweede storm zo krachtig is, heeft te maken met een grote explosie op de zon donderdag. Toen barstte een krachtige zonnevlam uit, de krachtigste sinds 2017. De zonnevlam was van klasse X9.0, waarbij de letter X staat voor de krachtigste categorie van zonnevlammen. Het cijfer geeft de sterkte van de zonnevlam aan binnen deze categorie.
Daarop volgde een stroom aan geladen deeltjes van de zon, die nu onderweg is naar de aarde en naar verwachting in de nacht van zaterdag op zondag zal aankomen.
Volgens de ruimteweerdienst van de National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA), de Amerikaanse meteorologische dienst, heeft die krachtige zonnevlam donderdag ook storingen veroorzaakt voor de radiocommunicatie in Afrika en een deel van Europa.
Storingen voor gps en radiocommunicatie
De NOAA voorspelt dat de geladen deeltjes van de zon dit weekend een "sterke geomagnetische storm" zullen veroorzaken van categorie 3. Dat betekent dat er ook kans is op storingen voor satellieten, communicatie- en navigatiesystemen. Een storm van categorie 5 is de meest extreme en kan wereldwijd problemen veroorzaken voor het elektriciteitsnet.
Wat is een geomagnetische storm?
Een geomagnetische storm is een tijdelijke verstoring van het magneetveld rond de aarde. Het ontstaat wanneer heel veel geladen deeltjes van de zon heel snel tegen de atmosfeer botsen, tijdens een zonnestorm. Als de storm krachtig genoeg is, kan hij ook noorderlicht veroorzaken dat zelfs te zien is tot boven België.
Al verwacht Verbeke dat de kans kleiner is dan in mei dit jaar. Toen was er de hele nacht noorderlicht te zien in België, hier en daar zelfs met het blote oog, en dat leverde toen prachtige foto's op. Maar toen ging het om een extreme geomagnetische storm van categorie 5. Het was al van oktober 2003 geleden dat nog zo'n zonnestorm onze aarde had bereikt.
"De kans dat je het noorderlicht de komende nachten zo goed als in mei zal kunnen zien, is kleiner. In Nederland en zeker in het noorden is de kans groter. Maar ook hier is er een kans, het is nooit helemaal te voorspellen", zegt Verbeke. "Via de camera van je smartphone of fototoestel heb je trouwens meer kans om het te kunnen zien dan met het blote oog."
Wie het noorderlicht wil proberen te spotten, kijkt het best in de richting van het noorden en laag boven de horizon. Je kijkt het best op een donkere plek ook.
Stormseizoen nog niet gedaan
Normaal is het noorderlicht enkel in het noorden te zien. Maar het voorbije jaar is het ook al verschillende keren in België waargenomen. Het is een teken dat het maar blijft stormen op de zon.
Dat is niet abnormaal, want net zoals op de aarde zijn er ook seizoenen op de zon. De zon wordt dan meer of minder actief. Om de 11 jaar piekt de activiteit op de zon en dat is nu volop aan de gang.
"We verwachten dat de zonneactiviteit nog tot begin volgend jaar zal pieken en dan weer zal afnemen. Maar dat betekent niet dat we daarna geen zonnestormen meer zullen zien", zegt Verbeke.
