Minder belastingen, fietsostrades en klimaat: hierover gaan de verkiezingen voor de Antwerpse provincieraad

De provincie Antwerpen is de afgelopen 6 jaar bestuurd door een coalitie van N-VA (14 zetels) en CD&V (6), samen goed voor 20 van de 36 raadsleden.

In de deputatie, zeg maar het dagelijks bestuur, vinden we eerste gedeputeerde Luk Lemmens (N-VA). De Vlaams-nationalisten leveren ook de gedeputeerden Jan De Haes en Mireille Colson. Voor CD&V was Katleen Helsen de gedeputeerde.

In de oppositie zaten Vlaams Belang (6), Groen (5), Open VLD (2), Vooruit (2) en PVDA (1).

De gouverneur van een provincie wordt niet democratisch verkozen bij de verkiezingen, maar aangeduid door de Vlaamse overheid. Cathy Berx is de Antwerpse provinciegouverneur. Zij is ook de voorzitter van de deputatie.

De provincie bevindt zich als bestuursniveau tussen de gemeenten en de Vlaamse overheid. Onder meer de provinciale domeinen, een aantal cultuurinstellingen zoals de Warande, fiets- of wandelwegen, het beheer van waterwegen, parken, natuurgebieden en het uitreiken van vergunningen, vallen onder hun bevoegdheden. Bij grote rampen, zoals wateroverlast, neemt de gouverneur de coördinatie in handen. Daarnaast ondersteunt de provincie de Antwerpse steden en gemeenten door onder andere advies te geven en overleggen te organiseren, zowel onderling als met belangrijke spelers.

Er is de laatste jaren veel discussie over zin en onzin van de provincies. Er gaan stemmen op om ze af te schaffen als bestuursniveau. In het nieuwe Vlaamse regeerakkoord staat alvast dat de provincies blijven bestaan.

Na 13 oktober krijgt de provincie Antwerpen een nieuwe provincieraad en deputatie. VRT NWS vroeg aan alle zetelende partijen wat hun speerpunten zijn voor de komende legislatuur. Hoe willen zij het leven van de Antwerpenaren verbeteren?

N-VA wil de provinciebelasting voor gezinnen en alleenstaanden afschaffen. "Deze maatregel is mogelijk omdat we de afgelopen jaren de provinciale schulden hebben afgebouwd van 106 naar 38 miljoen euro. N-VA wil nu dat alle inwoners van de provincie Antwerpen de vruchten plukken van dit zorgvuldig provinciaal bestuur", aldus de partij. Ondernemers moeten in het N-VA-voorstel wél nog provinciebelasting betalen.

N-VA bestuurde afgelopen 6 jaar mee en wil de komende jaren blijven investeren in een aantal lopende projecten. De partij verwijst dan naar de veilige, comfortabele en snelle fietsostrades en naar maatregelen die de wateroverlast in gemeenten verminderen.

CD&V pleit voor betaalbare en duurzame woningen. "Dat is voor ons essentieel, zeker nu vergrijzing en vereenzaming toenemen", klinkt het bij de christendemocraten. "We geven ruimte voor nieuwe woonvormen, zoals co-housing, en ondersteunen initiatieven rond duurzaam wonen." CD&V wil leegstaande panden omvormen tot een betaalbare levendige thuis voor mensen die het moeilijk hebben op de gewone huurmarkt.

Daarnaast pleit de partij voor voldoende groen en water, plekken waar mensen tot rust kunnen komen. "Een levendige buurt vraagt ook ontmoetingsplaatsen. We hebben al 10 leegstaande kerken een nieuwe bestemming gegeven,en daar gaan we mee verder", aldus CD&V. 

De partij wil ook boeren ondersteunen bij de transitie naar klimaatrobuuste landbouw.

Vlaams Belang wil de provinciale besturen afschaffen om te besparen op het politieke systeem. "Er zijn te veel bestuursniveaus en te veel politici waarvoor de belastingbetaler moet opdraaien", klinkt het. "Velen praten erover, maar alleen met Vlaams Belang aan de macht zal dit ook uitgevoerd worden."

De bevoegdheden van de provincie moeten voor Vlaams Belang overgedragen worden naar Vlaanderen en de lokale besturen. Als Vlaams Belang mee mag besturen, wil het tegen 2029 een ontmantelingsplan opmaken om die afschaffing in goede banen te leiden.

Zolang de provinciebesturen bestaan, wil de partij meer de rechtse en Vlaams accenten in het beleid. Vlaams Belang pleit voor een zwarte lijst voor amokmakers in recreatiedomeinen en een streng toezicht op het uitreiken van allerlei subsidies.

Groen wil dat de provincie haar klimaatambitie toont. "De volgende 6 jaar zijn cruciaal om onze provincie klimaatrobuust te maken. Er moeten dingen veranderen in plaats van aan te modderen, zoals op het Vlaamse niveau", aldus de groene partij. Groen wil de open ruimte beter beschermen, door vergunningen te weigeren in watergevoelig gebied. Ook het beheer van de waterlopen kan de provincie Antwerpen beter bestand te maken tegen hittegolven en wateroverlast.

De provinciale parken moeten voor Groen biodiverser worden en toegankelijker voor iedereen. Bedrijven die klimaatvriendelijke maatregelen nemen, betalen minder belastingen.

De partij wil verder investeren in veilige en comfortabele fietssnelwegen om nog meer mensen op de fiets te krijgen. Tot slot moet het provinciaal onderwijs kosteloos zijn voor zijn leerlingen, en moet het professionals voorbereiden rond circulaire en duurzame economie.

Open Vld wil de algemene provinciebelasting afschaffen die nu 46 euro kost per gezin. "We compenseren dit door minder provinciale subsidies uit te delen en door efficiëntiewinsten binnen de provinciale structuren", aldus de liberalen. Bedrijven krijgen van Open VLD ook korting op die belasting als ze inspanningen leveren op het vlak van tewerkstelling, klimaat of mobiliteit. De partij wil ook af van de belasting van 118 euro voor bedrijven zonder vestigingsplaats, veelal zelfstandigen in bijberoep.

Open Vld pleit er ook voor om Campus Vesta sterker te ondersteunen. Op die provinciale campus in Ranst worden politie- en brandweermensen opgeleid. De partij vindt verder dat de provincie gemeenten moet helpen bij het uitwerken van hun ruimtelijk beleid. Open Vld wil ook een goed beheer van waterlopen, met prioriteit voor de aanleg van retentiebekkens en overstromingsgebieden.

Vooruit wil dat de provincie haar leidende rol opneemt inzake leefbaarheid, natuur en klimaat. "De provincie moet zorgen voor een duidelijke planning en ordening om de ruimte in onze dichtbevolkte provincie zo goed mogelijk te benutten", aldus de socialisten. Daarom pleit Vooruit ook voor een helder en strategisch natuurbeheer, cruciaal om voorbereid te zijn op de klimaatverandering. Als goede voorbeeld moeten de gebouwen van de provincie klimaatneutraal worden.

Ook bereikbaarheid is een speerpunt van Vooruit. "In onze provincie zijn heel wat bushaltes geschrapt, vooral in de Kempen. We kloppen als provinciaal bestuur op tafel bij de Vlaamse regering zodat élke inwoner van onze provincie toegang heeft tot betrouwbaar en betaalbaar openbaar vervoer." Vooruit wil ook blijven investeren in nieuwe fietssnelwegen die ze graag fietSOSstrades noemen. De eerste van die fietsostrades is begin deze eeuw aangelegd door een socialistische gedeputeerde.

PVDA pleit voor een provinciaal mobiliteitsplan dat vertrekt vanuit het STOP-principe. Eerst stappers (voetgangers), dan trappers (fietsers), openbaar vervoer en personenwagens. "Wij geloven dat fietsen en openbaar vervoer de ruggengraat moeten vormen van ons mobiliteitsnetwerk. De fietsostrades zijn een bestaande stevige basis, maar we willen verder gaan", klinkt het.

PVDA wil luisteren naar de noden van buurten en burgers. "Wie werkt in de haven of fabrieken in Herentals of Geel heeft nood aan bussen die inspelen op de shiftwissels. Voor scholieren kan dat gaan over grotere bussen bij de start en einde van de schooldag", klinkt het. De partij pleit ook voor meer openbaar vervoer van, naar en de steden 's avonds laat. Op die manier wil PVDA gaan voor minder files die voordelig zijn voor economie en klimaat.

N-VA zet Jan De Haes bovenaan de lijst in het arrondissement Mechelen, Luk Lemmens in Antwerpen en Mireille Colson in Turnhout. Bij CD&V is het Lili Stevens die de lijst in Mechelen trekt. Wendy Weckhuysen is lijsttrekker voor Antwerpen en Kathleen Helsen staat bovenaan de lijst in het arrondissement Turnhout.

Vlaams Belang schuift Catherine François naar voren als lijsttrekker in Mechelen. Wouter Bollansée staat op kop in Antwerpen en Erik De Quick in Turnhout. Groen kiest Daan Reydams als lijsttrekker in Mechelen, Ilse van Dienderen in Antwerpen en Tom Claessen in Turnhout.

Bij Open VLD voert Koen Anciaux de lijst aan in Mechelen. Koen Helsen doet dat voor Antwerpen en Marc Van Aperen voor Turnhout. Vooruit zet Farid Bennasser bovenaan de lijst in Mechelen, Fauzaya Talhaoui in Antwerpen en Jinnih Beels in Turnhout.

Bij PVDA is Sandra Janssens lijsttrekker in Mechelen, Leen Swinnen in Antwerpen en Peter Allaerts in Turnhout. Ook de partijen eta+, Volt België, Team Fouad Ahidar A+, Samen Voor Democratie SVD, DierAnimal, en B.U.B. Antwerpen dingen naar een stem van de inwoners van de provincie Antwerpen. Al hebben zij niet in elk arrondissement een lijst voor de provincieraad.

Bij Volt trekt Frederik Meuldermans de lijst in Mechelen en Karima El Hachimi in Antwerpen. De andere partijen hebben een lijst in slechts een arrondissement. Bij eta+ is Emma Arblaster lijsttrekker in Mechelen. Team Fouad Ahidar A+ zet Insaf El-Haji bovenaan de lijst in Antwerpen. 

Ook in Antwerpen staat Dick Van Gelder Van Grembergen op kop bij SVD. Ann-Sophie Castelein trekt de lijst van Dier Animal in Antwerpen. En B.U.B. kiest voor Frederik Voets als lijsttrekker in Antwerpen.