Een zo goed als onaangetaste boomstronk onder de grond van 3.775 jaar oud opent nieuwe perspectieven voor het veilig opslaan van koolstof. Dat is belangrijk in de strijd tegen een verdere opwarming van de aarde en een verdere ontsporing van het klimaat, maar vormt tegelijk een grote uitdaging.
Hoe houtstronk van 3.775 jaar oud wetenschappers belangrijke hint geeft in strijd tegen klimaatverandering
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
In 2013 werd in Quebec, in Canada, bij toeval een bijzondere boomstronk ontdekt bij graafwerken. Het stuk hout zat ongeveer 2 meter diep, en was heel goed bewaard. Mensen op de site hadden meteen het gevoel dat dit iets speciaals was, en zo bleek ook: het stuk hout bleek liefst 3.775 jaar oud.
Ning Zeng, professor aan de University of Maryland, herinnert zich de ontdekking nog: "Boomexperts dachten meteen aan een oostelijke rode ceder. Je zag direct dat het hout heel goed bewaard was gebleven. Het was in zó goede staat dat je er wellicht nog meubelen van kan maken", zegt Zeng.
Nog geen 5 procent CO₂ verloren in bijna 4.000 jaar
Een onderzoeksteam onder leiding van Zeng kwam tot de conclusie dat het hout nog geen 5 procent van zijn CO₂ had verloren in al die jaren. En dat dit zo was dankzij de bodem waarin het begraven lag, een weinig doorlatende kleigrond.
De ontdekking betekent een belangrijke opsteker voor het onderzoek naar wood vaulting. Dat is een techniek waarbij hout dat niet meer commercieel bruikbaar is - zoals van zieke of in een bosbrand beschadigde bomen, oude meubelen of overschotten - op zo'n manier begraven wordt dat het niet meer ontbindt.
Mensen vragen me soms waarom we niet gewoon een put graven en het hout daarin gooien. Maar zo eenvoudig is het niet
Onderzoeker Ning Zeng
Het grote voordeel daarbij is dat de CO₂ die in het hout vastgeklikt zit, niet meer opnieuw vrijkomt en zich in de atmosfeer opstapelt als broeikasgas. De natuur slaat elk jaar immers bijzonder veel CO₂ op door fotosynthese - het zou gaan om 6 keer zoveel als we uitstoten door broeikasgassen. Het probleem is dat een groot deel daarvan opnieuw vrijkomt in de atmosfeer door andere natuurlijke processen zoals ontbinding.
"Mensen vragen me soms waarom we niet gewoon een put graven en het hout daarin gooien. Maar zo eenvoudig is het helaas niet. Je hebt de perfecte omstandigheden voor bewaring nodig."
"Toen we de boomstronk bovenhaalden, dacht ik meteen, 'dit is het bewijs dat we nodig hebben, het bewijs dat het kan'," vertelt Zeng in een nieuwsbericht van de University of Maryland.
De 'verpakking' is belangrijk
Tot nu toe richtten studies zich vooral op het analyseren van stalen van goed bewaard hout, terwijl net de 'verpakking' belangrijk was, zo blijkt. Er is nu verder onderzoek nodig, maar omdat klei een bodemtype is dat op veel plekken in de wereld voorkomt, opent het perspectieven.
De kleigrond in Quebec had een bijzonder lage doordringbaarheid: het verhinderde (of vertraagde drastisch) het proces waarbij er zuurstof tot bij het hout komt. Ook schimmels en insecten konden niet tot bij het hout raken. Wanneer micro-organismen en ander bodemleven hout en biomassa aantasten, komt door scheikundige processen de CO₂ opnieuw vrij.
Potentieel van 10 gigaton per jaar
De studie van Zeng en zijn team noemt wood vaulting een duurzame methode om koolstof uit de atmosfeer te houden. "We schatten dat er per jaar 10 gigaton CO₂ mee kan worden opgeslagen, voor een relatief lage kost van 30 tot 100 dollar per ton na optimalisatie."
Dat kan wel degelijk een groot verschil maken, want 10 gigaton is een vierde tot een derde van de jaarlijkse CO₂-uitstoot door de mens.
Momenteel zijn er nog heel wat andere projecten bezig, waarbij bijvoorbeeld lege gasvelden diep onder de grond gebruikt worden voor de opslag van CO₂. De mens probeert inmiddels ook zelf actief CO₂ uit de lucht te plukken met machines, maar ook daar blijft er de uitdaging van het opslaan.
Meer lezen? Klik hier voor de volledige studie in het vakblad Science.
