“Op momenten dat ik in overdrive ga, doe ik mijn ogen dicht, dat geeft me veel rust.” Tom Waes is duidelijk veranderd sinds hij voor het programma ‘Kalm Waes’ leerde omgaan met stress. Professor en stressexpert Marie-Anne Vanderhasselt is een van de wetenschappers die hem hielp bij dat proces. Wat zijn haar meest essentiële tips om tot rust te komen?
"Ik had nooit verwacht dat meditatie deel van mijn leven zou worden": dit heeft Tom Waes geleerd uit 'Kalm Waes'
Groepsknuffelen is hij niet blijven doen, maar Tom Waes heeft wel andere dingen opgestoken van zijn avontuur in ‘Kalm Waes’. Dat zijn cynisme over meditatie onterecht was bijvoorbeeld. “Raar maar waar, maar het is een onderdeel van mijn leven geworden”, blikt hij terug in ‘De wereld van Sofie’ op Radio 1.
“Ik claim helemaal niet dat ik nu kan mediteren, want het duurt jaren voor je het volledig onder de knie hebt, maar het brengt wel rust. Op momenten dat ik voel dat ik in overdrive ga, ga ik thuis op een kussen zitten, met mijn ogen dicht. Dat had ik nooit verwacht.”
Zijn agenda is er sinds de opnames van het programma alleszins niet minder druk op geworden. “Er waren 9 afleveringen van ‘Reizen Waes’, ik heb ‘Eerste keus’ gedaan, ik heb gewerkt aan een nieuwe fictiereeks en nog een boel dingen erbij. Ik ben geen rustige Waes geworden, maar ik heb er wel een kalmte in gevonden. Ik plan mijn weekends in zo’n drukke periode bijvoorbeeld niet meer helemaal vol.”
Wat zijn de signalen van overmatige stress?
Een van de wetenschappers die Tom Waes hielpen om zijn stresslevels beter te begrijpen is professor en stressexpert Marie-Anne Vanderhasselt (Universiteit Gent). In haar labo kan ze vaststellen of iemand veel of weinig stress heeft.
“Stress is een reactie in ons lichaam, waarbij we veel energie gaan vrijmaken”, legt ze uit in ‘De wereld van Sofie’. “Onze hartslag gaat verhogen, onze bloeddruk gaat verhogen en we gaan zweten. Dat meten wij allemaal in ons labo. We kijken ook hoe wijd de pupillen staan en hoe hard iemand met zijn lichaam aan het werken is om energie vrij te maken om op een situatie te reageren.”
Cruciaal is hoe snel je na een stress-situatie weer tot rust kan komen
Marie-Anne Vanderhasselt, professor en stressexpert
“Tom moest als test een moeilijk interview doen, en inderdaad: zijn bloeddruk en hartslag gingen omhoog. Cruciaal is natuurlijk ook hoe snel je nadien weer tot rust kan komen, als de stress-situatie voorbij is. Dat is een grote uitdaging voor veel mensen.”
Beluister: Marie-Anne Vanderhasselt over stressvrijer leven in ‘De wereld van Sofie’
Wanneer heb je chronische stress en wat kan je er aan doen?
“Wanneer mensen niet meer tot rust kunnen komen, spreken we van chronische stress”, zegt Vanderhasselt. “Voordat ze het weten zijn ze heel veel en heel lang op hun ‘gaspedaal’ aan het duwen, waardoor ze chronisch moe worden. Ze vinden hun ‘rempedaal’ niet meer.”
“Bij onze metingen kijken we ook naar de variabiliteit van de hartslag, iets wat je ook op een sporthorloge kan zien. Hoe hoger je variabiliteit is, hoe meer je flexibel op je rem- en gaspedaal kan duwen. Dus hoe beter je veerkracht.”
“Daarnaast heeft iedereen natuurlijk zijn eigen biomarkers. Ik heb bijvoorbeeld een collega die in periodes met veel stress last krijgt van psoriasis, en dan weet hij dat hij het rustiger aan moet doen. We zien ook vaak dat mensen heel moe zijn, of geen zin meer hebben om naar buiten te komen. Ze zijn ook snel gefrustreerd over kleine dingen. Al zijn die factoren voor iedereen anders.”
Hoe meer tot rust komen?
Meer en meer mensen ervaren chronische stress, zegt Vanderhasselt. “Vaak denken mensen dat in de zetel zitten en uitrusten hen hierbij zal helpen, al dan niet met een glas wijn erbij. Maar rust opzoeken is niet hetzelfde als rustig in een zetel zitten. Het zijn je gedachten die tot rust moeten komen.”
Sociale contacten en vriendschap zorgen voor rust
Marie-Anne Vanderhasselt, professor en stressexpert
“Vaak wordt gekeken naar sociale media als boosdoener, maar volgens mij is een verminderde verbondenheid met mensen rondom ons een probleem”, duidt Vanderhasselt. “We kijken tegenwoordig meer ‘intern’ naar onze problemen, terwijl je net meer tot rust komt als je andere mensen gaat ontmoeten.”
“De tijd die je doorbrengt met anderen geeft je inzichten. Als mensen met vrienden hebben afgesproken waarbij ze zich enorm verbonden voelen, zien we dat zij dan veel meer tot rust komen. Hun bloeddruk gaat veel sneller dalen. Ze gaan ook gemakkelijker herstellen, zelfs van virale infecties.”
Dat bleek ook tijdens ‘Kalm Waes’: Tom bleek enorm veel behoefte te hebben aan familie en vrienden, en ging hen ook meteen opzoeken na zijn experiment. “Het is ook heel belangrijk dat je aan die mensen zegt dat je hen graag ziet en graag bij hen bent”, voegt Vanderhasselt toe.
En wat met stresserende kijkcijfers?
Hoe enthousiast Tom Waes zelf ook is over zijn experiment: de kijkcijfers waren minder hoog dan bij zijn andere programma’s zoals ‘Reizen Waes’ of ‘Kamp Waes’. Heeft dat ook tot een vorm van stress geleid? “We waren zeker geen kijkcijferkanon, maar dat hoeft ook niet altijd”, reageert Waes nuchter.
“We hebben een publiek bereikt dat bereid is om 50 minuten te gaan zitten, en dat hier duidelijk nood aan heeft. Ik maak heel graag entertainment, maar het was ook fantastisch om iets te maken wat ertoe doet.”
Beluister: Tom Waes blikt terug op 'Kalm Waes' in 'De wereld van Sofie'
Tom Waes: "Meditatie is - tegen alle verwachtingen in - deel van mijn leven geworden"
