Alsof hij nog niet hoog genoeg was: sinds de samensmelting van 2 rivieren zo'n 89.000 jaar geleden maakt de Mount Everest nog een extra groeispurt door. Dat valt te lezen in nieuw onderzoek in Nature Geoscience. De Everest is intussen al 15 tot 50 meter meer gestegen dan voorspeld, en ook andere bergen in de omgeving profiteren mee.
Mount Everest blijft maar groeien, en wetenschappers weten nu ook waarom
Mariska Schalck
Gepubliceerd:
Met een top die zich zo'n 8.849 meter boven zeeniveau bevindt, mag de Mount Everest zich al even de hoogste berg op aarde noemen. En dat 'dak van de wereld' gaat jaar na jaar verder de hoogte in.
Op zich hoeft dat geen verrassing te zijn, want zowel de Everest als de rest van de Himalaya groeien al jaren. Al zo'n 50 miljoen jaar om precies te zijn. Toen botste (in slow motion, weliswaar) het Indisch subcontinent met Eurazië, en ontstond de Himalaya.
Ooit klein begonnen, maar intussen een imposant gebergte. Uitschieter: de Mount Everest, met zo'n 250 meter voorsprong de hoogste top van de Himalaya. Tot op vandaag zet het proces zich verder, en wordt het gebergte verder omhoog geduwd.
Maar de Everest (of de Chomolungma, zoals de berg heet in Tibet) groeit al enkele tienduizenden jaren meer dan voorspeld. Concreet gaat het over 0,2 tot 0,5 millimeter per jaar. (Wie nog droomt van een beklimming naar de top, hoeft zich dus niet te haasten.)
Stijgen als een cargoschip
Recent onderzoek, gepubliceerd in Nature Geoscience, biedt nu een verklaring voor die abnormale groei: de samensmelting van 2 nabijgelegen rivieren zo'n 75 kilometer verderop. Zo'n 89.000 jaar geleden vonden de Kosi- en de Arun-rivier elkaar, een grote verandering in het plaatselijke riviersysteem. De Arun-rivier ging op in de Kosi-rivier, en dat veroorzaakte een versnelde erosie.
Op die manier werden dus geweldige hoeveelheden gesteente versneld afgevoerd, en ging het gebied rond de Everest minder wegen op de aardkorst: een proces dat bekend staat als isostatische opheffing.
"Wanneer een groot gewicht (zoals ijs of geërodeerd gesteente) verdwijnt van de aardkorst, dan zal het land eronder zachtjesaan gaan stijgen. Een beetje zoals een vrachtschip dat omhoog komt wanneer de lading verdwijnt", legt onderzoeker en aardwetenschapper Jin-Gen Dai van de Chinese Universiteit van Aardwetenschappen uit.
Op die manier krijgt de Everest dus de kans om sneller te stijgen dan de rest van de Himalaya, sinds het begin van het proces toch goed voor zo’n 15 tot 50 meter. De onderzoekers schatten dat het proces verantwoordelijk is voor zo’n 10 procent van de jaarlijkse groei. In de toekomst kan dat zelfs nog meer worden, als de erosie van de rivier zich verderzet.
Onmerkbaar
Toch is de Everest niet de enige berg in de regio die profiteert van de eroderende rivier, ook de Lhotse en de Makalu (respectievelijk de 4e en 5e hoogste berg op aarde) krijgen een zetje. De Makalu ligt nog iets dichter bij de rivieren, en groeit zelfs nog sterker.
"Dit onderzoek onderlijnt de dynamiek van onze planeet", vertelt Dai nog. "Zelfs een schijnbaar onveranderlijk object als de Mount Everest is onderhevig aan geologische processen. Het herinnert ons eraan dat de aarde continu in verandering is, vaak op manieren die onmerkbaar zijn in ons dagelijks leven."
