In Congo hebben hulpverleners van Artsen zonder Grenzen vorig jaar meer dan 25.000 verkrachte vrouwen en meisjes verzorgd. Dat zijn twee behandelingen per uur. In de jaren daarvoor ging het nog gemiddeld om 10.000 slachtoffers per jaar. Het conflict tussen leger en rebellengroepen maakt de honderdduizenden vrouwen in de opvangkampen extra kwetsbaar.
Explosie van seksueel geweld in Congo: vorig jaar zijn meer dan 25.000 verkrachte meisjes en vrouwen verzorgd in kampen
Katrien Vanderschoot
Gepubliceerd:
In 2023 hielpen teams van Artsen Zonder Grenzen in Congo 25.166 slachtoffers en overlevenden van seksueel geweld. Dat zijn twee behandelingen per uur en het hoogste aantal dat ooit door de medische hulporganisatie in Congo werd geregistreerd. Want de voorbije jaren werden gemiddeld 10.000 slachtoffers behandeld. AzG werkt er in vijf provincies: Noord- en Zuid-Kivu, Ituri, Maniema en Centraal-Kasaï.
De meeste behandelingen gebeurden vorig jaar in de opvangkampen in Noord-Kivu, met 17.363 slachtoffers. Daar blijft het aantal opnames ook dit jaar enorm toenemen. "Het gaat om vrouwen en meisjes die in de omgeving van een kamp gaan zoeken naar voedsel, water en brandhout of die er gaan werken op een veld. Gewapende mannen zien in hen een gemakkelijke prooi. Ook in de kampen zelf is er weinig veiligheid en zijn er ook weinig sanitaire voorzieningen. Dat maakt de vrouwen extra kwetsbaar", zegt woordvoerder Steven De Bondt van AzG België.
Elke vrouw die haar kinderen niet wil laten verhongeren, loopt het risico verkracht te worden.
Hoewel het conflict in het oosten van Congo al bijna 30 jaar met tussenpozen aan de gang is, heeft het nieuwe offensief van de door Rwanda gesteunde rebellengroep M23 de regio opnieuw in chaos doen verzeilen. Het Congolese leger heeft de hulp ingeroepen van patriottische huurlingen en naast de M23 zijn ook nog enkele honderden andere rebellengroepen actief.
Volgens de laatste cijfers van de Internationale Organisatie voor Migratie waren er in september meer dan 5,4 miljoen mensen op de vlucht voor het geweld in de conflictregio. Tegelijk is de VN-Vredesmacht MONUSCO zich aan het terugtrekken, die de burgers moest beschermen. De meeste gevluchte mensen komen bij familie terecht, maar ook in grote opvangkampen in de buurt van grote steden zoals Goma.
Betere levensomstandigheden nodig en meer psychologische hulp
In haar rapport roept Artsen Zonder Grenzen alle partijen in het conflict op om tenminste het internationaal humanitair recht te respecteren. Burgers mogen geen slachtoffer zijn van misbruik. De oproep is, opvallend, ook gericht aan degenen die betrokken zijn bij humanitaire programma's.
De hulporganisatie wil ook dat de ontheemden in betere omstandigheden worden opgevangen dan nu het geval is, met toegang tot basisbehoeften als voedsel en water, maar ook tot werk en goed verlichte sanitaire voorzieningen.
En er moet ook meer worden geïnvesteerd in betere medische, sociale en psychologische zorg, vindt Artsen Zonder Grenzen. Slachtoffers moeten ook nog meer dan nu weerbaar worden gemaakt tegen stigmatisering en uitsluiting.
