Martin uit Kinrooi ziet zonnepanelen 2.500 keer uitvallen in 3 maanden tijd, maar aantal klachten bij Fluvius daalt

"Dat is al bijna 2.500 keer dat mijn omvormer is uitgevallen, sinds juni." Martin Smeets uit Kinrooi kijkt verslagen naar zijn omvormer, het apparaat dat zijn zonnepanelen aanstuurt. Terwijl we hem interviewen staat de omvormer te tikken en zien we foutmeldingen.

Het toestel valt voortdurend uit waardoor de zonnepanelen geen stroom meer kunnen leveren. In 3 maanden tijd verloor Martin Smeets zo ruim 220 uur van zijn zonnestroom, goed voor bijna 75 euro verlies. 

Naar de oorzaak van de problemen moeten we niet lang zoeken. Als we buitenstappen, vallen onmiddellijk de elektriciteitskabels in de straat op, hangend aan de lantaarnpalen: die zien er niet echt modern uit. Bovendien heeft zowat elke buur van Martin zonnepanelen op zijn dak. Het is duidelijk: het oude net kan de toevloed aan zonnestroom op zonnige dagen niet meer aan. 

Nochtans liep het aanvankelijk wel heel goed. Martin Smeets kocht zijn zonnepanelen in 2012 en die brachten flink wat stroom op. Op dat moment waren er nog heel weinig zonnedaken te zien in zijn straat. Maar in de loop der jaren kwamen er almaar meer bij.

Een drietal jaar geleden zag Martin de opbrengst van zijn zonnepanelen plots sterk teruglopen. Hij hoorde zijn omvormer ook voortdurend tikken.  Dat deed het apparaat voordien nooit. Martin keek er amper naar om. Maar nu zag hij op het instructiepaneel allerlei foutmeldingen. De omvormer schakelde zichzelf voortdurend uit omdat er te veel spanning stond op het elektriciteitsnet. De zonnepanelen van Martin vielen gewoon uit. En Martin was niet de enige die problemen met zijn panelen kreeg. Ook bij de buren gaven de zonne-installaties almaar vaker niet thuis.

Die uitvallende zonnepanelen kosten me geld, besefte Martin. Hij diende een klacht in bij Fluvius, de beheerder van het elektriciteitsnet. 

Fluvius erkende dat de problemen inderdaad met het verouderde elektriciteitsnet te maken hadden. Het kreeg de voorbije jaren duizenden klachten binnen over uitvallende zonnepanelen. Er komen almaar meer zonne-installaties bij, waardoor de kans op overbelaste netten vergroot. Ook de Vlaamse ombudsdienst stelde vast dat de klachten toenamen en pleitte al in 2020 voor een compensatieregeling . Die kwam er uiteindelijk in 2022. 

Als Fluvius er binnen de 30 dagen na een klacht niet in slaagt het probleem op te lossen kan de eigenaar van een getroffen zonne-installatie een forfaitaire vergoeding krijgen. Die is afhankelijk van de grootte van de installatie en de eventueel gemiste subsidies (de groenestroomcertificaten). Het bedrag van de schadevergoeding wordt elk jaar in november geactualiseerd.

Voor 2023 bedroeg het 10,6 euro per kVA omvormer-vermogen. Een zonne-installatie voor particulieren mag maximaal 10 kVA vermogen hebben, dus dat komt neer op 106 euro. Als de installatie nog subsidies krijgt, komt daar nog compensatie bovenop. 

Maar Martin Smeets stelt dat hij op amper 3 maanden tijd al meer dan 70 euro verloor door zijn uitvallende panelen. Volgens hem is de vergoeding niet toereikend. Hij ontving vorig jaar 53 euro. Ook de Vlaamse ombudsdienst maakt kanttekeningen bij de forfaitaire compensatie. Sommigen zullen wat te weinig krijgen, anderen te veel. Maar het is wel de snelste manier om mensen te vergoeden, klinkt het. "Maar de betrokkenen willen toch vooral een snelle technische oplossing," stipt de ombudsman nog aan.  En daar wringt het schoentje, want die snelle technische oplossing is niet altijd mogelijk. Ook bij Martin zijn de netproblemen nog niet opgelost.

Nochtans probeert Fluvius er echt iets aan te doen. De netten versterken is de eerste prioriteit, want schadeloosstellingen nemen natuurlijk de problemen met zonnepanelen niet weg.

Die problemen gaan overigens verder dan alleen maar gemiste opbrengsten. Een net dat door een toevloed van te veel (zonne)stroom onder druk komt te staan, kan namelijk ernstige storingen veroorzaken. 

Martin Smeets werd er zich pas van bewust toen de installateur van zijn omvormer hem onlangs een alarmerende mail stuurde, met een stevige waarschuwing: "We zien heel vaak dat uw omvormer uitvalt, omdat er een te hoge netspanning aanwezig is. Meld dit nogmaals aan Fluvius want zij moeten dit asap in orde brengen. Op bepaalde dagen haal je zelfs 260 volt, wat niet acceptabel is. Hierdoor kan uw huiselektronica ook sneller stuk gaan."

Volgens Smeets kan het zelfs nog erger: "Leidingen kunnen smelten, ik kan kortsluiting krijgen, misschien is er zelfs brandgevaar."

Sinds vorig jaar heeft Fluvius dan ook een actieplan uitgewerkt, waarbij regio's met zwakkere, verouderde netten en veel klachten over uitvallende zonnepanelen prioritair worden aangepakt. En met succes blijkbaar. Want dit jaar is het aantal klachten met bijna de helft gedaald. Zelfs in absolute cijfers, van meer dan 5.000 in 2023 naar een dikke 2600 nu, benadrukt woorvoerster Lara Lammens.

Als je het groeiende aantal zonne-installaties mee in rekening neemt, is de trendbreuk nog groter. Per 100.000 installaties kwamen er in de zomer van '23 nog 91 klachten binnen. De afgelopen zomer waren dat er nog 41. Ondanks het feit dat er alweer meer dan 100.000 installaties zijn bijgekomen, het voorbije jaar. We zitten nu bijna al aan een miljoen zonnedaken en -parken en toch nemen de klachten over uitvallende panelen af. 

Onder meer de digitale meters, die automatisch de meterstanden doorsturen naar Fluvius, laten de netbeheerder toe veel sneller de problemen te detecteren en in te grijpen. De aanpak van Fluvius werkt dus, stellen ook onze energiewaakhond de VREG en de Vlaamse ombudsdienst: ook zij zagen de klachten halveren. 

Fluvius biedt via zijn website intussen ook de Netwerkchecker  aan. Daarop kan je gaan kijken of het elektriciteitsnetwerk in je buurt nog genoeg gewapend is om de de stroom van je zonnepanelen op te vangen. Is dat niet het geval, dan kan je een melding maken en komt Fluvius het probleem zo snel mogelijk oplossen. 

Maar soms is het niet zo eenvoudig een verouderd stroomnet aan te passen aan de nieuwe vereisten. Soms moeten er echt straten opengebroken worden om extra kabels aan te leggen: dat kost tijd. Ook extra schakelkasten plaatsen zorgt voor kopbrekens. Vaak heeft Fluvius daarvoor extra grond nodig. Die moet ze aankopen van privé-eigenaars of proberen te onteigenen. Dat kan makkelijk 2 jaar aanslepen, erkent Lara Lammens.

Pech voor Martin Smeets. Want hij zit blijkbaar in zo'n situatie. "Als ik Fluvius daarover contacteer dan zeggen ze dat ze er momenteel niets aan kunnen doen. En dat ze binnen afzienbare tijd een nieuwe elektriciteitscabine moeten plaatsen. Maar dat zeggen ze nu al 2 jaar tegen mij."

Fluvius belooft dat ze de zaak zo snel mogelijk zullen aanpakken.