Met de dood van Hassan Nasrallah in Libanon is Hezbollah operationeel onthoofd. "Dit zou wel eens de klap kunnen zijn die de radicaal-islamitische beweging niet meer te boven komt", zegt Jens Franssen, onze buitenlandjournalist die het Midden-Oosten volgt. Arabist Leo Kwarten vermoedt dan weer dat bondgenoot Iran niet zal reageren. Toch niet regionaal, "om niet in de Israëlische valstrik te lopen."
Wat betekent de dood van Nasrallah voor Hezbollah? Kenners Jens Franssen en Leo Kwarten zien "Iran niet in val trappen"
Sandra Cardoen
Gepubliceerd:
Wat betekent dit voor Hezbollah?
"De 64-jarige Nasrallah was niet alleen het gezicht of de mascotte van de organisatie. Hij was de operationele leider. Nu hij wegvalt, samen met 17 verschillende andere leiders, is Hezbollah een organisatie zonder operationele leiding. Er zijn nog slechts 2 toplui in leven", duidt Franssen.
Hij wijst erop dat Nasrallah zowat het geheugen van Hezbollah was. "Hij legde bijvoorbeeld de contacten met Syrië, omdat hij al zo lang aan de top - sinds 1992 - stond. Hij stond voor de internationalisering, maakte vele oorlogen mee (ook die tegen Israël in 1996) en wist dus wie zijn vijand was."
Volgens Franssen maakte Nasrallah het voorbije jaar strategische en tactische blunders. "Na de verrassingsaanval van Hamas op 7 oktober (2023) is hij mee in het conflict gestapt. Hij begon met raketaanvallen uit solidariteit met de Palestijnen in de Gazastrook. Daardoor kon hij zich niet meer terugtrekken uit het conflict." Andere blunder is 'biepergate' gebleken die de communicatiekanalen van Hezbollah heeft blootgelegd en uitgeschakeld.
"Hezbollah is wellicht door de Israëlische geheime diensten bespeeld geweest waardoor de volledige organisatie in kaart kon worden gebracht. De lokalisering van de bunker waarin Nasrallah zat, is een gevolg van biepergate." "De Mossad kon maandenlang Hezbollah volgen. Israël bekwam een soort van 'Stravamap', een kaart met patronen. Men wist waar de schuilplaatsen gelegen waren en hoe militanten bewogen. Dat verklaart het enorme aantal aanvallen van de voorbije weken. Nasrallah ging - op een jaar tijd - van een hulpoorlog voor de Palestijnen over naar een overlevingsoorlog met Israël."
Arabist Leo Kwarten zegt aan onze redactie dat de opvolging voor Nasrallah al jaren klaarstond. "Hezbollah is daarop voorbereid." "Dat Nasrallah op een gewelddadige wijze zou komen te gaan, stond eigenlijk al 32 jaar vast. Die opvolger zou de 2e man van Hezbollah kunnen zijn, namelijk Naim Qassem." Kwarten verwacht niet dat Hezbollah nu uit wraak álle raketten die ze liggen heeft, zal afvuren. "Hezbollah zal haar vuurkracht zo lang mogelijk willen bewaren voor een ander moment. Er zal reactie komen. Maar eerder beperkt", vermoedt Kwarten.
Hoe zal Iran reageren?
Hezbollah wordt militair en financieel gesteund door Iran, dat het ziet als een belangrijke partner omdat het militaire druk kan zetten op gezamenlijke aartsvijand Israël. "Iran zal ongetwijfeld wraak willen nemen", stelt Franssen. "Iran zal niet voor een regionale of open oorlog gaan. Het land heeft er zelf weinig bij te winnen." "Iran ziet momenteel een erg zelfverzekerd Israël dat beschikt over veel militaire middelen, over veel informatie over zijn tegenstanders en dat, ondanks 40.000 doden in Gaza, nog steeds gesteund wordt door de VS. Bovendien is Israël nog niet op de vingers getikt door de Europese Unie. De EU heeft voorlopig geen economische sancties uitgevaardigd." "Vergeet ook niet dat Israël kernwapens heeft en er in de Perzische Golf en Middellandse Zee Amerikaanse vliegdekschepen liggen. De Amerikanen kunnen samen met Israël op 12 uur tijd een aanval op Iran lanceren."
Hezbollah-kenner Kwarten spreekt over een valstrik waarin Iran niet zal willen trappen. "Iran heeft geluisterd naar Hezbollah die waarschuwt dat Israël hen wil betrekken in een regionale oorlog. Als dat lukt, dan zal de VS zich bemoeien en aan de kant van Israël staan." Kwarten denkt dat de dood van Nasrallah zo'n valstrik kan zijn. Hij sluit wel een aanval op andere fronten niet uit. "Een aanval op een Israëlische ambassade, bijvoorbeeld."
Heeft Israël het beoogde doel nu bereikt?
De Israëlische regering heeft 4 doelstellingen in dit uitgebreide, bloederige conflict: de top van Hamas elimineren (1), de infrastructuur van Hamas in Gaza uitschakelen (2), de Israëlische gijzelaars vrij krijgen (3) en de 60.000 Israëlische (interne) vluchtelingen laten terugkeren naar het noorden van Israël (4). "Als de raketaanvallen van over de grens ophouden, zal Israël stoppen met Hezbollah te bestoken", zegt Franssen. Hij acht een grondoffensief mogelijk. "Via beperkte operaties met speciale eenheden op het terrein en dat om op zoek te gaan naar munitiedepots en/of wapenfabrieken", schetst Franssen.
