6 op de 10 Vlamingen willen gratis kunnen parkeren in gemeente en parkeerplaatsen in stadscentra behouden 

Amper 14 procent van de Vlamingen die antwoordden op de enquête vindt het normaal om te betalen voor een parkeerplaats. 62 procent vindt expliciet dat parkeren gratis moet kunnen. 

Toch is er een groot verschil op dat vlak tussen steden en landelijke gemeenten. Op het platteland zegt een grote meerderheid van 77 procent dat parkeren gratis moet worden, terwijl dat bij stedelingen 'amper' 51 procent is. 

Wie deelnam aan de enquête kon kiezen tussen 2 standpunten: "Ik vind het normaal dat je moet betalen om te mogen parkeren in mijn gemeente"  of "Ik vind dat parkeren in mijn gemeente gratis moet zijn". Ze konden ook een standpunt tussen die 2 kiezen.

De automobilist is duidelijk op z'n vrijheid gesteld: 58 procent vindt dat parkeren ook nog in het stadscentrum of de gemeentelijke kern moet kunnen. In steden is dat iets minder: 51 procent is daar voorstander van parkeren in het centrum.

Het debat over parkeerplaatsen in historische centra leeft bijvoorbeeld in Antwerpen, waar bezoekers sinds augustus 2023 niet meer op straat mogen parkeren. Binnen de Leien kunnen bezoekers wel nog terecht in parkings.

De enquête vroeg ook naar de standpunten van Vlamingen over thema's zoals de zone 30. Net zoals bij parkeren zal de lokale context een belangrijke rol spelen, maar toch geeft 45 procent van de Vlamingen aan dat ze minder zones 30 willen in hun gemeente. 

In vergelijking met enkele steden in het buitenland gebruiken de grootste Vlaamse steden en Brussel niet de hoogste tarieven, zeker niet in vergelijking met Londen of Parijs. Dat blijkt alvast uit een recente studie van de SERV . 

Op de grafiek hieronder wordt enkel gekeken naar het hoogste bedrag dat per uur betaald moet worden. Uiteraard hangt de effectieve prijs van een parkeersessie vaak af van wanneer, hoe lang en waar je precies parkeert. 

De inkomsten uit parkeergeld en boetes zijn anderzijds wel een van de weinige verkeersinkomsten waar een lokaal bestuur controle over heeft. Andere verkeersbelastingen zijn bevoegdheden van het gewest en daarover wordt dus op het Vlaamse niveau beslist.  

Een stad als Gent haalde bijvoorbeeld 17,6 miljoen euro  op met de verkoop van parkeertickets op straat in 2023. Daarnaast werd er 9,7 miljoen euro opgehaald met parkeertickets in publieke parkings. Een deel van de inkomsten gaat naar de interne werking van het Mobiliteitsbedrijf in Gent. De rest wordt uitgekeerd aan de stad. 

De Gentse Mobiliteitsschepen Filip Watteeuw (Groen) benadrukt dat de parkeerinkomsten ingezet worden om duurzame mobiliteit te stimuleren. Jaarlijks gaat bijvoorbeeld zo'n 4 miljoen euro naar voetpaden en infrastructuur voor fietsers, en 1,5 miljoen euro naar een gratis buspas voor kinderen tot 14 jaar. 

Kijk op de kaart hieronder hoe tevreden inwoners in jouw gemeente zijn over het aantal parkeerplaatsen. Klik op de gemeente om ook meer details te krijgen over de tevredenheid rond openbaar vervoer en infrastructuur voor fietsers. De gegevens komen uit de Vlaamse gemeente- en stadsmonitor, waardoor er geen cijfers zijn voor Brussel. 

"Er is een goede reden waarom we nu al 30 jaar gewoon zijn om te betalen voor onze parkeerplaats", zegt Dirk Lauwers. Hij is mobiliteitsexpert en gastprofessor aan de Universiteit Antwerpen en UGent. "Anders zou er gewoon te veel vraag zijn."

"Bekijk het als volgt: ofwel betalen we in euro's voor onze parking, ofwel met tijd. Mocht het parkeergeld worden afgeschaft, zouden we gewoon veel te lang op zoek zijn naar een parkeerplaats. Parkeergeld regelt dat evenwicht tussen vraag en aanbod."

Een gratis beleid voor parkeren, dat is dus niet haalbaar. "Maar er zijn wel andere mogelijkheden", gelooft Lauwers. "Nu verlaagt de prijs te weinig als je verder van het centrum gaat parkeren. Bovendien zou je ook de bus of de tram goedkoper of gratis kunnen laten rijden van park en rides naar het centrum van de stad."

Lauwers heeft wel begrip voor de standpunten die uit de enquête naar voren komen. "Parkeren buiten stedelijke centra vraagt een hele gedragswijziging. In Antwerpen zijn de park and rides aan de stadsrand vaak maar voor zo'n 20 procent bezet terwijl de parkings in het centrum voor 90 procent gevuld zijn, bleek uit een masterstudie vorig jaar."

"Tegelijk moeten we niet vergeten dat het ook voordelen heeft om parkeerplaatsen te schrappen. Dat is evident voor inwoners, maar ook voor bezoekers is het aangenamer winkelen in een autovrije straat", zegt Lauwers. "Men moet natuurlijk altijd opletten waar men schrapt, maar er zijn nu toch voldoende analyses die aanwijzen dat de lokale handel vooral te winnen heeft bij zulke voetgangersgebieden."  

Vanavond gaan Theo Francken (N-VA), de burgemeester van Lubbeek, en Nadia Naji, voorzitter van Groen en lijstduwer in Sint-Jans-Molenbeek, in debat over het mobiliteitsbeleid in onze gemeenten. Kijk om 20.00 uur naar Terzake op VRT Canvas.