Sperma- of eiceldonoren zullen in de toekomst niet langer volledig anoniem kunnen blijven, ook niet donoren van kinderen die al geboren zijn. Het Grondwettelijk Hof heeft namelijk de wetsbepalingen die verhinderen dat een donorkind informatie over de donor kan verkrijgen, ongrondwettig verklaard. De politiek krijgt tot 30 juni 2027 de tijd om een wetgevend kader te voorzien. Tot die tijd verandert er niets.
Donoren zullen binnenkort niet langer anoniem kunnen blijven, oordeelt Hof: "Een grote opluchting"
Stef Van Chaze
Gepubliceerd:
De bal ging aan het rollen toen een jonge vrouw het UZ Brussel had gedagvaard omdat het ziekenhuis de beschikbare gegevens van de biologische vader niet wilde overmaken. Haar moeder onderging in 1999 een voortplantingsbehandeling waarbij zaad werd gebruikt van een anonieme donor. De dochter, intussen meerderjarig, wilde weten wie haar biologische vader is.
Momenteel zijn er in ons wetboek 2 wetsbepalingen die verhinderen dat fertiliteitscentra informatie over de donor kunnen overmaken aan het donorkind. Het Grondwettelijk Hof heeft nu geoordeeld dat die bepalingen ongrondwettig zijn "doordat zij een absolute voorrang geven aan de belangen van de donor, ten nadele van de belangen van het verwekte kind".
Het Hof wijst naar een arrest van het Europees Hof van de Rechten van de Mens (EHRM) dat zegt dat ieder kind het recht heeft om te weten van wie hij of zij afstamt.
Resultaat: sperma- of eiceldonoren zullen in de toekomst dus niet langer volledig anoniem kunnen blijven, ook niet donoren van kinderen die al geboren zijn. De politiek krijgt tot 30 juni 2027 de tijd om een wetgevend kader te voorzien. Tot die tijd verandert er voorlopig niets.
"Grote opluchting"
Leen Bastiaansen is klinisch psycholoog en zit in de stuurgroep van het Vlaams Afstammingscentrum dat zich bezighoudt met afkomstvragen. Ze is zelf kind van een anonieme zaaddonor, en dus ook ervaringsdeskundige. Voor haar is deze beslissing "een grote opluchting".
"Dit geeft hoop voor donorkinderen. Ikzelf weet al langer wie mijn biologische vader is, maar ik blijf het onrecht voelen. Het is een grote erkenning van het leed van het niet mogen kennen van je biologische ouders omdat dat van de overheid niet mag."
Evenwicht
Voor mensen die destijds gedoneerd hebben kan de beslissing een schok zijn, omdat zij er vanuit gingen dat hun anonimiteit gegarandeerd zou blijven. De bal ligt nu in het kamp van de politiek om daarin een "billijk evenwicht" te zoeken.
"Ik begrijp dat mensen daar schrik voor hebben", aldus Bastiaansen. "Aan de andere kant moet de maatschappij ook beter ingelicht worden over de reële noden van donorkinderen, en dat die helemaal niet bedreigend zijn voor donoren."
"Donorkinderen zijn niet altijd op zoek om een relatie uit te bouwen. Ze willen in de meeste gevallen gewoon weten wie hun biologische ouders zijn. Donoren moeten daar ook bij stilstaan."
