Na weken van wederzijdse aanvallen gaan Amerikaanse vicepresidentskandidaten in debat: kunnen Vance en Walz twijfelende kiezers overtuigen?

Normaal gesproken is het debat tussen de vicepresidentskandidaten deel van de 'side show', een minder belangrijke gebeurtenis. Dat kan deze keer wel anders zijn. De afgelopen verkiezingsdebatten hebben een duidelijke impact gehad op de race naar het Witte Huis.

Joe Bidens zwakke prestatie tijdens het CNN-debat tegen Donald Trump veroorzaakte paniek bij de Democraten en leidde rechtstreeks tot zijn beslissing om zich terug te trekken. Opvolger Kamala Harris ging bij ABC News met Trump in debat en maakte een sterke indruk. Ze slaagde er zelfs in onder Trumps huid te kruipen. Die laatste heeft al aangegeven niet meer met Harris in debat te willen gaan.

Het debat tussen de Republikeinse vicepresidentskandidaat J.D. Vance en zijn Democratische tegenhanger Tim Walz zal in totaal 90 minuten duren. Ze krijgen telkens 2 minuten om te antwoorden op een vraag, waarna de tegenkandidaat 1 minuut repliektijd krijgt. 

CBS News heeft beslist om de microfoons te allen tijde aan te laten, ook als een tegenkandidaat aan het woord is. De nieuwszender geeft wel aan dat "CBS het recht behoudt de microfoon uit te zetten" als dat nodig zou zijn. 

Bij de laatste debatten tussen de presidentskandidaten besloten de zenders om de microfoons uit te zetten als een kandidaat niet aan het woord was. Op die manier kon een wedstrijd "om ter hardst roepen" worden vermeden en konden de kandidaten elkaar niet onderbreken. 

Beide kandidaten hebben een volledig team achter zich staan om zich voor te bereiden op het debat. Zowel Vance als Walz bereiden zich voor door middel van 'mock debates'.

Vance heeft de Republikeinse vertegenwoordiger voor Minnesota Tom Emmer gevraagd om Walz na te spelen tijdens die oefendebatten. De Democratische minister van Transport Pete Buttigieg moet tijdens Walz' voorbereidingen dienstdoen als Vance.

CBS News geeft aan dat Vance ook gebruikmaakt van 'murder board'-sessies. Daarbij dienen zijn campagneleden als moderators, bestoken ze hem met vragen en kijken ze hoe hij op die vragen reageert. Op die manier kunnen de antwoorden en de lichaamstaal van Vance worden bijgestuurd. 

Het moet ook gezegd dat Vance meer ervaring heeft met spreken voor een publiek. Volgens nieuwswebsite Axios heeft Vance al 7 keer meer interviews en persconferenties gegeven dan Walz en Harris samen.

Het debat kan als een 'strijd om de Amerikaanse Midwest' worden beschouwd. Walz en Vance verwijzen geregeld trots naar hun roots in de regio, in de hoop onafhankelijke kiezers in de Rust Belt- en strijdstaten Michigan, Wisconsin en Pennsylvania aan te trekken. Wie die staten wint, maakt een goede kans op het presidentschap.

Beide mannen zullen zich - zoals ze allebei zelf aangeven - richten op "de onderwerpen die belangrijk zijn voor het Amerikaanse volk". Denk daarbij aan klassiekers, zoals de economie, immigratie, gezondheidszorg (met abortus) en buitenlands beleid.

Daarnaast zullen ze proberen het beleid van hun presidentskandidaat zo goed mogelijk uit te leggen. Vance wil onder meer uitleggen hoe een nieuwe regering-Trump het leven van de Amerikanen kan verbeteren, terwijl Walz Harris' toekomstvisie uit de doeken wil doen. 

Je mag je ook verwachten aan enkele 'ad hominem'-aanvallen. Beide partijen vallen de vicepresidentskandidaten al wekenlang persoonlijk aan. 

Walz heeft al meermaals gezegd dat Trump en Vance "weird" of raar zijn, een bewering die ook massaal door andere Democraten wordt gedeeld en op sociale media gemakkelijk circuleert. Ook Vances uitspraak tijdens een interview in 2021 dat "het land wordt geleid door kinderloze kattenvrouwen" deed heel wat stof opwaaien.

Tot slot blijven oude berichten en uitspraken over Donald Trump aan Vance kleven. Onlangs kwam The Washington Post met nieuwe berichten die Vance in 2020 - voor de verkiezingen - had verstuurd. Daarin schreef hij dat "Trump gewoon grondig had gefaald in het waarmaken van zijn economisch beleid" en voorspelde Vance een overwinning voor Joe Biden.

Vance stelt Walz geregeld voor als een "uiterst linkse radicaal". Dat Walz de kandidaat is voor het vicepresidentschap, bewijst volgens Vance dat de Democraten op het politieke spectrum steeds verder opschuiven naar links.

Daarnaast valt Vance de militaire carrière van Walz aan, met de bewering dat de gouverneur van Minnesota uit het leger stapte net voor zijn team naar Irak vertrok. Volgens Vance is er sprake van "gestolen eer", omdat Walz meermaals zijn militaire carrière aanhaalt tijdens campagne-evenementen. Andere Republikeinen zeggen dat Walz "zijn medesoldaten de rug had toegekeerd" en "te bang was".

Amerikaanse media tonen echter aan dat die bewering niet klopt. In mei 2005 verliet Walz het leger, omdat hij aan het begin van zijn politieke carrière stond. Walz had die aanvraag al 5 of 7 maanden op voorhand ingediend. In maart 2005 had zijn team te horen gekregen dat ze binnen de 2 jaar in Irak zouden dienen. Het officiële bevel om te mobiliseren kwam er pas in juli, pas na het vertrek van Walz.

Hoe populair zijn beide mannen bij het Amerikaanse publiek? Voor Vance blijkt dat een pijnlijke vraag. Volgens de laatste cijfers van peilingwebsite FiveThirtyEight heeft 45 procent van de Amerikanen een negatief beeld van de Republikein, terwijl slechts 34 procent hem positief bekijkt.

Volgens het Amerikaanse persbureau Associated Press zou zelfs de helft van de geregistreerde kiezers een enigszins of zeer ongunstig beeld hebben van Vance. Vooral vrouwen lijken niet overtuigd van de senator uit Ohio: slechts 1 op 4 geeft aan achter Vance te staan. 

Walz lijkt een stuk populairder, met een 'favorability rating' van 40,1 procent. 36 procent van de Amerikanen lijkt dan weer niet van hem overtuigd, stelt FiveThirtyEight. Volgens de peiling van AP scoort Walz goed bij 4 op de 10 Amerikaanse mannen en vrouwen. 

"Het debat zal niet onopgemerkt voorbijgaan, maar over het algemeen blijft de impact van debatten tussen vicepresidentskandidaten beperkt." Dat zegt VRT-journalist en Amerika-specialist Bert De Vroey. "Voor onafhankelijke of twijfelende kiezers kan het wel een extra argument zijn om wel of niet voor een kandidaat te stemmen."

"Onder meer voor Vance kan dit debat bepalend zijn voor Trump. Er zijn heel wat kiezers die twijfelen om voor Donald Trump te stemmen, maar geen fan zijn van de harde retoriek en standpunten. Vance slaagt er sneller in om het Trumpisme op een meer samenhangende manier aan de man te brengen, waardoor hij gematigder overkomt."

"Aan de andere kant kan hij ook harder en soms agressiever uit de hoek komen. Als Vance terughoudend blijft en zich niet laat verleiden tot een te harde aanpak, kan dat in het voordeel van Trump werken."

Ook voor Harris kan het debat belangrijk zijn, stelt De Vroey. "In de Midwest heeft Harris vooral het imago van de 'hoogopgeleide vrouw uit Californië'. Walz kan dat compenseren met zijn sympathiek imago en zijn 'jongen van bij ons'-gedrag. Hij verwijst zelf ook graag naar zijn tijd als football-coach en leerkracht. Als hij die houding meeneemt naar het debat, kan dat een positief effect hebben op de campagne van Harris."

De strijdstaten in de Midwest zullen de kern van het debat uitmaken. "In 2016 slaagde Trump erin die staten voor zich te winnen, in 2020 verloor hij ze aan Joe Biden. Beide mannen zullen zich dus richten op dezelfde regio, op dezelfde mannelijke 'blue collar'-kiezers."