Wetenschappers hebben in Peru met de hulp van AI in amper 6 maanden tijd 303 nieuwe Nazca-lijnen ontdekt. Die imposante tekeningen in de Nazca-woestijn plaatsen wetenschappers al vele jaren voor een raadsel. Bij de nieuw ontdekte figuren zitten veel dieren, maar ook afbeeldingen van mensachtige figuren en afgehakte hoofden.
Van orka's tot afgehakte hoofden: wetenschappers vinden meer dan 300 nieuwe Nazca-lijnen met de hulp van AI
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Sinds de eerste ontdekking van de geogliefen, tekeningen in de aarde, in de Nazca-woestijn in de 16e eeuw waren er tot nu zo'n 400 geïdentificeerd. Het gaat vaak om figuren van tientallen tot honderden meters lang, die dieren, maar ook mensen en rituelen lijken voor te stellen. Wetenschappers schatten dat ze dateren uit de periode van ruwweg 500 voor Christus tot 500 na Christus.
De figuren kregen vorm doordat mensen uit die periode een ondiepe sleuf in de grond creëerden door de roodbruine stenen, die de bovenlaag van de Nazca-woestijn vormen, weg te halen. Daardoor kwam de lichtergekleurde onderlaag bloot te liggen, waardoor je een kleurencontrast kreeg in het landschap.
Vooral de laatste 20 jaar werden er veel nieuwe figuren ontdekt, met dank aan luchtfotografie en vooral satellietbeelden. Maar stilaan begon dat ritme van nieuwe ontdekkingen te vertragen, wellicht ook omdat de overblijvende figuren wat te vaag zijn voor het menselijke oog.
Ook wilde dieren
Enter een groep Japanse wetenschappers, die een poging wilden wagen met een AI-model. Dat werd erop getraind zulke lijnen te herkennen in het landschap. In geen tijd genereerde de technologie een lijst met mogelijke plekken waar zulke tekeningen zouden kunnen worden gespot. De onderzoekers gingen ter plaatse tussen september 2022 en februari 2023 en wisten uiteindelijk te bevestigen dat 303 AI-aangeduide figuren effectief door mensen gemaakte geogliefen zijn.
De foto's van de lijnen zijn fascinerend: je ziet heel wat dieren - huisdieren en vee, maar ook wilde, zoals orka's - de revue passeren en daarnaast ook mensachtige figuren, afbeeldingen van ceremonies en zelfs afgehakte hoofden, zo schrijven de onderzoekers.
Ceremonies tijdens pelgrimstochten?
Wetenschappers proberen nog altijd te achterhalen waar de geogliefen voor dienden. Zo zijn er theorieën die suggereren dat de tekeningen vroege manieren zijn om kosmologische en astronomische fenomenen aan te wijzen. Anderen vermoeden dat er een religieuze oorsprong is, bijvoorbeeld als een manier om water te vragen van goden.
De Japanse wetenschappers hebben de ligging van de bestaande en nieuw ontdekte geogliefen grondig bestudeerd. Zij opperen dat de allergrootste geogliefen vaak getekend zijn naast grotere pelgrimsroutes naar tempels en vaak dieren uitbeelden, dus dat ze wellicht te maken hadden met ceremonies en rituelen van lokale gemeenschappen tijdens pelgrimstochten.
Kleinere geogliefen liggen daarentegen vaak op een heuvelwand langs kleinere paden en konden van op die paden worden gezien. Ze beelden vaak mensen, vee en offers uit, waardoor ze mogelijk dienden om aan voorbijgangers informatie door te spelen.
De onderzoekers laten overigens weten dat het AI-model intussen nog honderden potentiële sites voor Nazca-lijnen heeft aangeduid. Ze schatten dat er in de komende jaren nog eens zo'n 250 geogliefen zullen bijkomen.
