Bij speurders van de Centrale Dienst voor de Bestrijding van Corruptie (CDBC) is er grote ongerustheid. Begin deze maand kregen ze te horen dat al hun nieuwe processen-verbaal eerst via hun hiërarchie moeten passeren voordat ze deze mogen doorsturen naar het parket. De speurders zien in de nieuwe richtlijn vooral een poging om meer politieke controle te krijgen over erg gevoelige dossiers.
Corruptiespeurders van federale politie vrezen politieke controle op hun werk
Dirk Leestmans
Gepubliceerd:
De kranten De Standaard en Het Nieuwsblad brengen het nieuws vandaag uit en de informatie bereikte ook onze redactie. Op 2 september dit jaar schreef Patrick Ludinant de omstreden dienstnota over 'initiële pv's'.
Ludinant is directeur van DJSOC, dat staat voor 'centrale directie van de bestrijding van de zware en georganiseerde criminaliteit'. Het is een afdeling van de federale gerechtelijke politie en telt 4 aparte eenheden waaronder de anticorruptiedienst CDBC, voluit Centrale Dienst voor de Bestrijding van Corruptie.
Politiek gevoelige dossiers
Door de aard van zijn opdracht heeft deze dienst te maken met politiek erg gevoelige dossiers. Zij houden zich bezig met onderzoeken naar overheidscorruptie of fraude bij overheidsopdrachten. Ook het onderzoek naar de mogelijke omkoping van Europarlementsleden, beter bekend als Qatargate, wordt door hen gevoerd.
Het is evident dat hun werk raakt aan belangen van invloedrijke mensen of nationale en internationale overheden. In totaal werken bij CDBC een 70-tal mensen.
Pv's niet meer rechtstreeks naar parket
Een initieel pv is het eerste proces-verbaal waarmee elk onderzoek start. Elke politieman of -vrouw die het statuut van officier van gerechtelijke politie heeft, heeft de verplichting om strafbare feiten te melden aan het parket.
Het is aan het parket om te beslissen wat er dan met dat pv moet gebeuren. Dat kan verder onderzoek zijn, maar het kan bijvoorbeeld ook zijn dat het parket beslist om een onderzoeksrechter aan te stellen of de feiten niet verder te onderzoeken. Hoe dan ook is een aanvankelijk pv de start van elk onderzoek waar al dan niet op verder gewerkt wordt.
De dienstnota begint met te zeggen dat alle "politiediensten de plicht hebben om informatie te verstrekken aan de gerechtelijke en bestuurlijke autoriteiten". Dat is op zich geen nieuws want zo werken ze bij de anticorruptiedienst al jaar en dag en volgens een aantal betrokken speurders is er ook geen enkele reden om die manier van werken te wijzigen. Meer, het is een werkwijze die wettelijk verankerd is.
Toch wordt er van hen nu verwacht dat ze hun initiële pv's niet meer rechtstreeks naar het parket sturen, maar eerst voorleggen aan hun hiërarchie. In de dienstnota staat het zo:
"Nadat het document is opgesteld, moet het origineel worden overhandigd aan de directie van DJSOC zodat het kan worden nagelezen en ondertekend. De directie zorgt ervoor dat het document wordt afgeleverd bij de bevoegde overheden. Het document mag niet door de opsteller worden verzonden."
Speurders spreken van "ongewenste inmenging"
Betrokken speurders ervaren de nieuwe werkwijze als een ongewenste inmenging in hun werk. Zij voelen zich beknot in hun onafhankelijkheid en interpreteren de dienstnota als een instrument van hun hiërarchie om meer vat te krijgen op politiek gevoelige dossiers.
Zolang een pv niet is doorgestuurd, is het parket immers niet op de hoogte. Bovendien laat het de hiërarchie toe om aan de opsteller van het aanvankelijk pv te vragen om inhoudelijk een en ander aan te passen vooraleer het pv wordt doorgestuurd.
Betrokken speurders wijzen erop dat ze geregeld druk ervaren bij hun werk. Dat was bijvoorbeeld recent nog het geval toen er een onderzoek werd opgestart waarbij enkele Marokkaanse hooggeplaatste ambtenaren in beeld kwamen in het kader van een beïnvloedingsonderzoek.
Naar aanleiding van een uitzending op de Franstalige zender RTBF hierover werd door de CDBC een initieel pv opgesteld van ruim 80 pagina's. Dat gebeurde uitgerekend op het moment dat de Belgische overheid in volle onderhandeling was over een akkoord met Marokko over de overbrenging van in ons land veroordeelde Marokkaanse onderdanen. De betrokken speurder is daarvoor op het matje geroepen bij zijn hiërarchie.
Dat hun hiërarchie nu deze dienstnota schreef, is niet van die aard om hun ongerustheid weg te nemen. De dienstnota is overigens niet alleen bedoeld voor de anticorruptiedienst, maar ook voor de 3 andere afdelingen die onder deze dienst werken.
Het gaat om CDGEFID, de afdeling die zich bezighoudt met de bestrijding van de georganiseerde economische en financiële delinquentie, de Federal Computer Crime Unit, de afdeling die zich bezighoudt met computercriminaliteit en in het bijzonder met cyberaanvallen op kritieke infrastructuur, en ten slotte DGMM, de dienst die onderzoeken voert waarbij militairen betrokken zijn.
De federale politie reageert dat de nieuwe regel er enkel komt om de manier van werken beter te kunnen stroomlijnen en de interne kwaliteitscontrole te verhogen.
