Er komt geen proces naar het overlijden van Jozef Chovanec. Alle 31 verdachten zijn buiten vervolging gesteld. Dat heeft de raadkamer in Charleroi beslist. De Slovaakse 38-jarige man overleed in 2018 nadat hij hardhandig was aangepakt door politiemensen in een cel op de luchthaven van Charleroi. De familie heeft al aangekondigd dat ze in beroep gaan tegen de beslissing. "We zijn zeer teleurgesteld."
Geen proces in zaak-Chovanec: alle 31 verdachten buiten vervolging gesteld
Op 27 februari 2018 overlijdt de 38-jarige Slovaak Jozef Chovanec in het Marie Curie-ziekenhuis in Charleroi. Enkele dagen eerder - in de nacht van 23 op 24 februari - was hij hardhandig aangepakt door de politie, in een cel op de luchthaven van Charleroi. De agenten probeerden Chovanec onder controle te krijgen, omdat hij zich bijzonder vreemd gedroeg: hij bonkte onder andere met zijn hoofd tegen de deur en de muur, waardoor hij heftig begon te bloeden.
Van dat bewuste politieoptreden zijn later bewakingsbeelden uitgelekt.
Die beelden hebben tot heel wat verontwaardiging geleid. Zo is op die beelden te zien hoe een van de agenten een kwartier lang bovenop Jozef Chovanec gaat zitten. Tegelijkertijd lijken minstens 2 andere agenten zich tijdens het gebeuren nogal lacherig te gedragen. 1 agente maakt zelfs een duidelijke Hitlergroet.
Veel onopgeloste vragen
Ruim 6 jaar later blijven veel vragen onopgelost. Ten eerste is de aanpak van het parket en de onderzoeksrechter na de feiten eerder passief. Er wordt wel een opsporingsonderzoek gestart, maar de onderzoeksrechter beslist dat er geen reconstructie moet komen van de feiten. Pas in 2020 komt er toch een reconstructie.
Daarnaast laat het aangevraagde autopsierapport lang op zich wachten. Meer dan een simpele herinnering sturen aan de deskundige doet de onderzoeksrechter niet. De zaak is bijzonder complex, omdat het heel moeilijk blijft om te achterhalen wie verantwoordelijk is voor het overlijden van Chovanec. De deskundigenverslagen spreken elkaar daarin bovendien tegen.
Hulpdiensten ter discussie
Ten slotte staat ook het optreden van de artsen ter discussie. De eerste arts, die besliste dat Chovanec na zijn arrestatie geschikt was om in de cel te blijven, zou dat hebben gedaan zonder nog maar een oppervlakkig onderzoek uit te voeren. Hij kwam pas 3 uur nadat hij werd opgeroepen aan op de luchthaven.
Ook de MUG-arts die de injectie toediende, zou dat zonder verpinken hebben gedaan. Nochtans hadden 2 vrienden van Chovanec eerder bij de politie aangegeven dat de man aan een schildklieraandoening leed. 1 minuut na de injectie kreeg Chovanec een hartstilstand.
Geen rechtszaak
In januari werd de zaak al gepleit voor de raadkamer, vandaag is beslist om alle 31 verdachten buiten vervolging te stellen. Het gaat voornamelijk over politiemensen die op een of andere manier bij het incident betrokken waren. Het komt dus voorlopig niet tot een rechtszaak.
Ann Van de Steen, de advocate van de familie, heeft aangekondigd dat ze in beroep gaan tegen de beslissing van de raadkamer. "We zijn heel teleurgesteld. Dit voelt zeer bitter", vertelt de advocate. "Waaraan is de man gestorven? Onze deskundigen zijn van oordeel dat verstikking de doodsoorzaak is, volgens de raadkamer heeft hij zichzelf doodgeklopt. Compleet onlogisch."
Een van de artsen beweerde tijdens de reconstructie dat hij in de cel was geweest, maar dat klopt niet
Ann Van de Steen, advocate familie Chovanec en Slovaakse staat
Op zijn minst had de raadkamer de experten met elkaar moeten laten communiceren, vindt Van de Steen, maar dat gebeurde niet. Nu blijven er twee verklaringen circuleren voor de dood van Chovanec.
Ook tijdens de reconstructie van de feiten in 2020 zou er vanalles fout gelopen zijn. "Een van de artsen beweerde toen dat hij in de cel was geweest, maar uit de videobeelden blijkt dat dat niet klopt", aldus Van de Steen. "Toch werden daar geen vragen bij gesteld. Als het tot een proces was gekomen, hadden dat soort zaken uitgeklaard kunnen worden."
Verdediging opgelucht
Alexandre Wilmotte, die enkele agenten verdedigt, reageert opgelucht: "Ons expertenrapport heeft heel duidelijk aangetoond dat Chovanec niet gestorven is door het toedoen van mijn cliënten."
Wilmotte geeft ook aan dat er een tijd geleden al een klacht werd ingediend, omdat het geheim van het onderzoek geschonden zou zijn. Het onderzoek rond die klacht loopt nog.
"De publieke opinie is misleid door de publicatie van de beelden. Dat had nooit mogen gebeuren. Wij begrijpen hoe moeilijk deze situatie is voor de nabestaanden van het slachtoffer. Maar het leven van verschillende agenten is eveneens verwoest."
Wilmotte wil ook duidelijk maken dat er van racisme of xenofobie nooit sprake is geweest. "Op sociale media hebben mensen de intenties van de agenten afgeleid zonder de context te kennen. 1 van hen is volledig door het slijk gehaald." Wilmotte geeft wel toe dat de hitlergroet van de agente "ongelukkig en niet te tolereren" was.
