Joris Vergeyle gidst je door het weekend, van Ensor in Antwerpen tot Bruegel in Bornem

Ja, we moeten het nog eens over Ensor hebben. Na tientallen evenementen en tentoonstellingen in Oostende en Brussel, komt kunstenaar James Ensor dit weekend thuis in Antwerpen. 

Mogelijk ben je James Ensor al wat moe geworden ondertussen, maar de tentoonstellingen in Antwerpen zijn écht het hoogtepunt van dit (over)volle Ensorjaar. En daarna is het even genoeg geweest, beloofd.

'Ensors stoutste dromen' in KMSKA is een niet te missen combinatie van het beste van Ensor samen met interessante werken van tijdgenoten zoals Monet, Munch en Renoir. Een opvallend theatrale opstelling versterkt het beeld van James Ensor als een van onze grote, Europese kunstenaars.

Ook in 3 andere Antwerpse musea start het Ensorjaar nu pas. Zo kan je terecht in Museum Plantin-Moretus voor de etsen van Ensor. Het MoMu toont enkele topstukken in de expo 'Maskerade, make-up en Ensor', terwijl Fotomuseum Antwerpen, FOMU, een groot overzicht biedt van de Amerikaanse kunstenares Cindy Sherman.

De expo's lopen nog tot begin volgend jaar, dus je hebt nog wat tijd. Maar dit openingsweekend is er nog veel meer rond Ensor te beleven in en rond de 4 musea. Ensoriaanse fanfares, tekensessies, neptatoeages en lezingen: het wordt een bont weekend in Antwerpen.

De laatste vrijdag van september viert Europa de 'Nacht van de onderzoekers', in Brussel maken ze er een heus wetenschapsfestival van. Vrijdagavond kan je vanaf 18 uur terecht in het Planetarium op de Heizel. Zo speelt er een film die je meeneemt door het heelal (en zo'n projectie in de koepel is echt bijzonder indrukwekkend), terwijl een astronoom jouw vragen beantwoordt.

Zaterdag ben je welkom in het Instituut voor Natuurwetenschappen, aka het Dinomuseum. Buiten kan je (water)raketten leren bouwen, in het museum tonen verschillende onderzoekers hun discipline. WiseNight is gratis, maar je moet je wel op voorhand inschrijven via de link hieronder. 

Al sinds 1712 trekken de Reuskens door de straten van Borgerhout. Daar zitten nog altijd enkele historische exemplaren bij, maar zoals elk jaar maken honderden vrijwilligers uit de buurt ook nieuwe reuzen. Die worden zaterdagnamiddag in een bonte parade door de straten en langs de pleinen van Borgerhout gedragen. 

De dag begint met een Reuzenontbijt en een bezoek aan de rommelmarkten en braderijen. Om 10.20 uur beginnen de eerste Reuskens te dansen aan het Gitschotelhof. De Grote Stoet trekt zich vanaf 14 uur op gang richting het Moorkensplein. Daar wordt het feest compleet en kan je tot 's nachts blijven dansen op de Reuzefuif. Een dag voor klein en (uiteraard) groot.

2024 is niet alleen het Ensorjaar, maar ook het Clausjaar. We hebben het hier niet over schrijver Hugo Claus, wel over Emile Claus, wellicht de belangrijkste impressionist uit België. 100 jaar geleden stierf de schilder met bijnamen als 'prins van het luminisme' en 'zonneschilder'. 

Of die bijnamen terecht zijn, kan je ontdekken in het Mudel, het museum van Deinze en de Leiestreek. Daar tonen ze vele werken die hij in de streek schilderde. Het is zelfs de grootste expo ooit in het museum. 'Emile Claus. Prins van het luminisme' opent niet toevallig vandaag, want precies 175 jaar geleden werd Claus geboren, op 27 september 1849. Symbolischer kan haast niet. 

Nog tot en met maandag kan je aan de Schelde in Bornem een kunstparcours volgen in de tuin van kasteel Marnix de Sainte-Aldegonde. Het domein was een zomer lang uitzonderlijk open voor het publiek. Dit is het weekend van de laatste kans.

Binnen in het kasteel bewaart de huidige graaf, John de Marnix de Sainte Aldegonde, zo'n 90 gravures van Pieter Bruegel de Oude. Het is daarmee de grootste privécollectie Bruegels ter wereld. Ook die kan je dit weekend nog bekijken, in de Bruegelkamer. 

Buiten kregen 7 hedendaagse kunstenaars zoals Mark Manders carte blanche om een tijdelijke installatie te maken. De expo DAUWRAUW neemt je mee langs allerlei verborgen plekken op het domein, die je te voet of per fiets kan bereiken. En zoals het hoort: het kasteel bevindt zich in de Kasteelstraat.