Sinds de piek van de energiecrisis veranderen Vlaamse gezinnen minder van stroomleverancier. Het aantal wissels gaat met 5 procent achteruit. Dat blijkt uit de marktmonitor, de jaarlijkse consumentenbevraging van de Vlaamse energiewaakhond VREG. Nochtans kan je tot 1.100 euro per jaar besparen. De VREG roept dan ook op om minstens 1 keer per jaar elektriciteits- en gascontracten te vergelijken met die van de andere leveranciers. Dat kan via de V-test.
Minder huishoudens wisselen van energieleverancier, hoewel je tot 1.100 euro kan besparen
Een Vlaams huishouden veranderde sinds de vrijmaking van de energiemarkt 3,6 keer van elektriciteitsleverancier, zo blijkt uit de Marktmonitor van de Vlaamse energiewaakhond VREG. In de Marktmonitor bevraagt de VREG elk jaar 1.000 huishoudens. Maar bij de bevraging van 2024 daalde het aantal leverancierswissels naar 3,4.
Vijf procent minder wissels
Het aantal wissels is dus gedaald met 5 procent. De antwoorden van de consumenten bevestigen hiermee een trend die de VREG al zelf constateerde in de ruwe cijfers die ze krijgt van de energieleveranciers: het aantal mensen dat verandert van energieleverancier gaat achteruit. Niet alleen voor elektriciteit, maar ook voor gas. Een trendbreuk, want volgens de Marktmonitor ging het aantal leverancierswissels al 8 jaar in stijgende lijn.
"Een verklaring kunnen we uit deze cijfers niet afleiden", zegt VREG-woordvoerster Barbara Janssens. "Misschien hadden we na de energiecrisis even geen zin meer om energiecontracten te vergelijken, of zijn we wat voorzichtiger geworden. Wat we wel zien is dat mensen goed weten waar ze online contracten kunnen vergelijken, meer dan 1 op de 2 Vlamingen kent de V-test. Alleen zien we dat ze minder effectief in actie treden."
De V-test? Is een toepassing op de website van de VREG waarmee je prijzen van energieleveranciers kan vergelijken om na te gaan of je ergens een goedkoper contract voor elektriciteit en/of gas kan afsluiten. Op die manier kan je op jaarbasis soms honderden euro's besparen.
Tot 500 euro voor elektriciteit
Nochtans blijft van leverancier wisselen interessant, want er zijn meer leveranciers dan ooit op de markt, zegt de VREG. En nog meer soorten energiecontracten, waarbij de prijsverschillen behoorlijk kunnen oplopen.
We deden zelf de test en voerden het gas- en stroomverbruik van een gemiddeld huishouden in de V-Test. Daaruit bleek dat het verschil tussen het goedkoopste en het duurste elektriciteitscontract op dit moment oploopt tot bijna 500 euro per jaar. Voor gas is dat bijna 600 euro. Wanneer je overstapt van de duurste naar de goedkoopste energiecontracten kan je daarmee bijna 1.100 euro per jaar uitsparen. Op een totaalbedrag van 3.137 euro voor de duurste contracten betekent dat een besparing van ruim 35 procent.
Rangorde contracten wisselt voortdurend
Ook wanneer je het goedkoopste contract hebt uitgekozen, blijf je best elk jaar vergelijken. Want de leveranciers veranderen de prijs van de contracten voortdurend, ook al blijven die contracten dezelfde naam behouden. Dat is op zijn minst verwarrend. Het kan best dat jouw goedkoop contract na een jaar helemaal niet meer bij de goedkoopste is, omdat de leverancier de tarieven heeft veranderd.
Mijn energiecontract behoorde tot de top 5 van de goedkoopste uit de markt. Na 1 jaar is het al weggezakt naar de 18e plaats
Patrick Lintermans, bewuste energieconsument
Patrick Lintermans uit Ternat kan erover meespreken. Verleden jaar koos hij een energiecontract dat tot de 5 goedkoopste van de markt hoorde. Dit jaar is zijn contract weggezakt naar de 18e plaats. Patrick verandert dan ook geregeld van contract, meestal 1 keer per jaar.
Het levert hem een aardig financieel voordeel op. Bij een gerichte keuze kan hij wel tot 500 euro per jaar uitsparen. Zelfs al is hij een kleingebruiker: hij woont in een modern, goed geïsoleerd appartement met zonnepanelen en verbruikt zo'n 1.400 euro per jaar aan gas en elektriciteit.
Grote verschillen tussen de contracten
Patrick duidde op de V-test van de VREG wel onmiddellijk het soort contract aan dat zijn voorkeur wegdroeg: in zijn geval een variabel contract. Maar heel wat mensen zijn daar veel minder in beslagen.
In zijn Marktmonitor stelde de VREG vast dat 1 op de 10 huishoudens gewoon niet weet welk type contract ze hebben. Een vast contract (waarbij de eenheidsprijs voor de energie het hele jaar dezelfde blijft) of een variabel contract (waarbij de prijs maandelijks of 3-maandelijks kan veranderen): het zegt hen niet veel.
Amper 2,5% van de huishoudens gebruikt een contract met een maandelijkse eindafrekening
Marktmonitor VREG
Andere types contracten zijn nog veel minder bekend. Bijna niemand (amper 2,5%) gebruikt contracten met maandafrekeningen, waarbij aan het eind van de maand er telkens wordt afgerekend op je échte verbruik, in plaats van geschatte voorschotten. Ook de zogenaamde injectiecontracten voor eigenaars van zonnepanelen, die zo hun stroomoverschotten kunnen verkopen aan leveranciers, zijn te weinig bekend. De communicatie over de types contracten kan dus een flink stuk beter.
Veranderen van leverancier is gemakkelijk
Toch is het eigenlijk niet zo moeilijk, de prijzen van contracten vergelijken en veranderen van leverancier. Eigenlijk moet je alleen jouw jaarlijkse verbruik kennen. Die voer je in in prijsvergelijkingssites zoals de V-test of de CREG-scan , waarna je een rangschikking krijgt van de contracten op prijs.
Veranderen van leverancier kan op elk moment. Je moet zelfs niet het einde van je contract afwachten. Een nieuw contract aangaan bij een ander leverancier én je huidige leverancier op de hoogte brengen van het verbreken van je contract volstaat. Na één maand kan je dan overstappen. De leveranciers regelen de overdracht onder elkaar.
"Prijzen vergelijken en overstappen: het kost me een uurtje werk," zegt Patrick Lintermans. "En dat kan me 500 euro uitsparen. Lang niet slecht."
Meer uitleg over leverancierswissels en de voordelen ervan hoor je in het Radio 2-consumentenmagazine WinWin.

