Het Europese ruimtevaartagentschap ESA heeft in het astronautencentrum in Keulen een maanlandschap van 700 vierkante meter nagebouwd, inclusief "vervelend" maanstof. Astronauten kunnen er vanaf nu oefenen voor toekomstige maanmissies. ESA hoopt over enkele jaren voor het eerst een Europese astronaut op de maan te hebben.
700 vierkante meter, 900 ton zand én bergen "vervelend" stof: ESA bouwt maanlandschap waar astronauten kunnen oefenen
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
900 ton zand, stof en stenen, precies zoals op de maan. In het nieuwe testcentrum van ESA kunnen astronauten al eens proeven van hoe het moet zijn om te werken en te leven op de maan.
"Dit is de beste plek om je voor te bereiden op maanmissies", zegt ESA-astronaut Mathias Maurer. "Alles wat je hier ziet, is superrealistisch. Het zand en stof hebben dezelfde chemische samenstelling als de stalen die de Amerikaanse Apolloastronauten meer dan 50 jaar geleden hebben meegebracht van de maan."
Maurer is een van de eerste astronauten die al getraind heeft op het nieuwe maanlandschap. En ondervond hoe lastig het maanstof moet zijn. "Ik verdween bijna volledig in een wolk van stof", vertelt hij.
Sinds de Apollomissies in de jaren 60 en 70 is bekend dat het maanstof tot problemen kan leiden, zeker voor langere maanmissies. "Maanstof is iets heel vervelend. Het is heel fijn en blijft overal aan plakken, een beetje zoals bloem of zetmeel. Maar het is ook scherp, waardoor het ruimtepakken en elektronische componenten snel beschadigt."
"De Apolloastronauten konden hun ruimtepakken maar 3 keer gebruiken. Daarna kwam er te veel stof in de ritsen, waardoor de pakken niet meer hermetisch afsloten. Er is ook een Chinese maanrobot verloren gegaan, waarschijnlijk omdat stof in de elektronica was geraakt."
Het stof kan ook tot diep in de longen dringen als je het inademt. Daarom moet in het gebouw beschermingskledij worden gedragen, een helm en masker met filtersysteem.
Maanwandelen is niet eenvoudig
Ook maanwandelingen kunnen hier worden geoefend. "Met een ruimtepak aan is dat allemaal moeilijker dan je denkt", zegt Maurer. "Toen ik hier de eerste keer op ons 'maanlandschap' stapte, zakte ik meteen tot aan mijn enkels in het zand."
"De Apolloastronauten zijn allemaal geland aan de evenaar, waar het vlak is. Nu willen we naar de zuidpool waar het bergachtig is. We willen er in kraters kunnen klimmen. En er ook hopelijk ook weer uit geraken."
"We moeten weten welke hellingen we aan kunnen zonder dat we vallen en gered moeten worden. We moeten weten wat er gebeurt als onze maanlander op een helling landt. Welke hellingsgraad kan hij aan? Al die dingen leren we hier."
Het zwaartekrachtsysteem wordt gebouwd door Belgisch bedrijf in Zaventem
ESA-astronaut Mathias Maurer
En dan is er nog de zwaartekracht. Die is op de maan een stuk minder groot. "Als ik 60 kilogram weeg op aarde, dan is dat op de maan maar 10 kilogram. Daardoor beweeg je ook helemaal anders."
"We krijgen hier volgend jaar, of in 2026, een systeem dat de zwaartekracht van de maan zal nabootsen en mij dus 50 kilogram zal optillen. De bestaande systemen kunnen maar door 1 of 2 mensen tegelijk worden gebruikt en hebben veel beperkingen. Het systeem dat wij gaan gebruiken, biedt veel meer mogelijkheden. En het wordt gebouwd door het Belgische bedrijf Space Applications, uit Zaventem."
Eerste Europeaan naar de maan
Het is van 1972 geleden dat een mens voet op de maan heeft gezet. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA wil vanaf 2026 opnieuw landen op de maan, en deze keer om er langer te blijven.
Dat vraagt veel meer voorbereiding en nieuwe technologie. Veel testen kunnen hier in Keulen gebeuren. "We hebben hier verschillende labs waar we kunnen analyseren wat in het zand zit en hoe we er bijvoorbeeld zuurstof kunnen uithalen. Of hoe we er bakstenen van kunnen maken om een maanstation te bouwen."
"We hopen op de zuidpool van de maan ook waterijs te vinden. We kunnen hier de bodem van ons maanlandschap bevriezen en er tot 3 meter diep in boren om de procedures te testen. We kunnen hier communiceren met het netwerk waar ook de astronauten van het ISS mee werken. We hebben hier echt de mogelijkheid om alles tegelijk te testen."
Dit testcentrum zal ongetwijfeld alle Europese astronauten een stap dichter brengen bij hun droom om naar de maan te vliegen
ESA-astronaut Mathias Maurer
ESA hoopt dan ook dat over enkele jaren voor het eerst een Europese astronaut naar de maan mag vliegen. NASA wil niet alles meer alleen doen (en betalen) en voorziet bij de volgende maanmissies ook plaats voor astronauten van andere nationaliteiten.
Als alles volgens plan loopt, zou daar over enkele jaren voor het eerst ook een Europese astronaut bij zijn. Of die ook zal mogen landen op de maan, is nog niet beklonken. Maar het doet wel dromen.
"Het is mijn grote droom", zegt Maurer, die als ervaren astronaut een van de kanshebbers is om te mogen gaan. "Dit testcentrum zal ongetwijfeld alle Europese astronauten een stap dichter brengen bij hun droom om naar de maan te vliegen."
