VKW Limburg maakt 500 bedrijven met grootste omzet bekend en blikt terug op moeilijk economisch jaar 2023

De lijst bevat de meest recente bedrijfsresultaten van de 500 grootste ondernemingen. De analyse van die bedrijfsgegevens geeft een zicht op de toestand en gezondheid van de Limburgse economie in 2023. "Een erg uitdagend en moeilijk jaar", blikt Marc Warson, voorzitter van VKW Limburg terug.

"Door heropleving na corona en ongekende prijsstijgingen voor energie en grondstoffen, in combinatie met hoogoplopende inflatie konden de twee voorgaande jaren erg hoge groeicijfers opgetekend worden", gaat Warson verder. "In 2023 kregen we daar duidelijk de weerbots van. De energieprijzen blijven hoog staan. Daarnaast zadelt automatische loonindexering onze bedrijven op met een hoge inflatie. Zeker zij die die internationaal concurreren, krijgen het zo lastig."  

"2023 bleek geen geweldig economisch jaar te zijn, maar onze ondernemingen hebben hard gewerkt om er het beste van te maken", valt gedelegeerd bestuurder Ruben Lemmens hem bij. "Het zal niet het beste economische jaar uit de geschiedenis van Limburg zijn, maar er zijn veel inspanningen gebeurd om toch enkele zaken in de toekomst beter te doen."

Vooral de industrie, die erg veel concurrentie ondervindt op internationaal vlak, zag af in 2023. De sector zag de omzet dalen met 2,8 procent. Het aandeel bedrijven uit de industrie dat in de top 500 staat, loopt ook terug tot 45 procent. De dienstensector en handel zagen hun omzet wel stijgen. 

VKW-voorzitter Warson waarschuwt dan ook: "We mogen niet vergeten dat dienstenbedrijven, bouw of handel een sterke industrie nodig hebben als motor om dat economische groeiverhaal te blijven schrijven. Er is al langer dringend een krachtig industriebeleid nodig, maar momenteel wordt er weinig gedaan om de industrie te beschermen." 

Gedelegeerd bestuurder Ruben Lemmens benadrukt dat het probleem zich niet beperkt tot Limburg. "Er is blijvende aandacht nodig vanuit de politiek om die ruggengraat van onze economie te beschermen. Ondernemen moet rendabel en interessant blijven in ons land. In het verleden maakten we het verschil op vlak van kwaliteit. Nu zien we dat die voorzichtig daalt. Als je dan met indexering in loonkosten, een moeilijk vergunningsbeleid en toeslibbende mobiliteit zit, ben je niet aantrekkelijk."

Gezien over de hele top 500 viel de export terug met 2,15 procent, van 19,61 naar 19,19 miljard euro. Sterker nog, het aandeel van die export in de omzet van de 500 bedrijven bereikte een historisch dieptepunt met 41,8 procent. Ook hier werd een heropleving van de voorbije jaren uitgewist. Dat is verontrustend, omdat Limburgse bedrijven die wel sterk inzetten op export een stuk sneller groeien.

Ook Lemmens benadrukt het belang van export als maatstaf om te zien hoe het met de Limburgse economie gaat. "Dat is onder meer in het provinciaal actieplan SALKturbo dat onze economie duurzaam moet versterken en versnellen. Maar het gaat dus achteruit. Wanneer het economisch slecht gaat, keren onze buurlanden zich naar binnen. We moeten er dus voor zorgen dat onze ondernemingen en KMO's dan gepast kunnen reageren. Ook de overheid moet dan bijspringen." 

Gedeputeerde van Economie Tom Vandeput (CD&V) erkent dat. "Het is onze taak om niet voor de voeten te lopen, maar net te zorgen voor rugwind. Via dat SALKturboplan investeerden we de afgelopen jaren 232 miljoen euro om Limburg competitiever, duurzamer en inclusiever te maken. Dat geld gaat naar campussen rond gezondheid, bouw, maak en logistiek. Het zijn plekken waar innovatie, digitalisering en onderzoek samenkomen en snel bij bedrijven geraken."

Ook de mogelijke komst van de Einsteintelescoop boost nu al innovatie. "Mocht die er komen, dan zullen we een lichtsprong maken", maakt Vandeput zich sterk. "Hoe ver we dan geraken, hangt af van onderwijs en de inzet van arbeidsmarktreserve."

Er zijn ook lichtpunten. Ondanks een moeilijk jaar is er genoeg zin om iets uit te bouwen in Limburg en er te blijven. 53 procent van de 500 grootste bedrijven draait op Limburgs kapitaal. Dat aantal stijgt naar 6 op 10 bij bedrijven met minder dan 50 werknemers of met een omzet kleiner dan 23 miljoen euro. 

"Dat is bijzonder knap en hoopvol", stemt Lemmens in. "In de top 10 van bedrijven met de grootste omzet zie je heel wat familiale stijgers. Dat zijn bedrijven uit Limburg die met familiaal kapitaal groeien en investeren. Dat worden grote spelers in hun segment en zij kunnen een rolmodel zijn. Zo groei je tot een regio waar het goed is om te wonen en leven, maar vooral werken."

Dat idee lijkt wel te leven in onze provincie. De 500 grootste bedrijven zagen hun tewerkstelling allerminst afnemen. Samen hadden zij 121.000 medewerkers in dienst, oftewel 40% van alle bezoldigde tewerkstelling in Limburg. Het aantal nam toe met net geen 7 procent ten opzichte van 2022. Het aantal werknemers stijgt zo voor het 8e jaar op rij en het sterkst sinds 2017. 

Daarbij moet wel gezegd worden dat de personeelskosten voor de 500 bedrijven gemiddeld stegen met 13,4 procent. Gekoppeld aan een omzetgroei die onder de inflatie bleef, daalt zo de omzet per werknemer met meer dan 3,2 procent. Bedrijven lijken voorlopig dus niet te willen snoeien in hun personeel, allicht omdat het al zo moeilijk is om nieuwe mensen te vinden. 

Een derde en laatste positieve punt is dat de bedrijven blijven investeren, en dat het aantal bedrijven met verlies op het peil ligt van de afgelopen 20 jaar. Die bedrijven situeren zich vooral in de bouw en de industrie. Diensten en handel deden het gelukkig wat beter.