De satellieten van Starlink, een dochterbedrijf van Elon Musks ruimtevaartbedrijf SpaceX, hinderen waarnemingen van de ruimte vanaf de aarde. Daarvoor waarschuwen Nederlandse wetenschappers. Vooral de nieuwste generatie satellieten verstoort waarnemingen met radiotelescopen.
Starlink-satellieten verstoren ruimtewaarnemingen vanaf de aarde, waarschuwen Nederlandse wetenschappers
Andrei Stiru
Gepubliceerd:
Starlink is een satellietnetwerk dat wereldwijd internetverbindingen aanbiedt, vooral in afgelegen en slecht verbonden gebieden. Het netwerk telt op moment van schrijven meer dan 6.000 kleine satellieten in een lage baan rond de aarde. Gebruikers kunnen via een speciale schotelantenne breedbandinternet ontvangen.
Wetenschappers waarschuwen al enkele jaren dat het groeiende satellietnetwerk astronomische waarnemingen vanaf de aarde bemoeilijkt. Het Nederlands Instituut voor Radioastronomie (ASTRON) meldt nu dat de nieuwste V2-mini-satellieten van Starlink, die sinds vorig jaar gelanceerd worden, nog veel meer verstoringen veroorzaken.
Nieuwe generatie is 32 keer zo storend
De Starlink-satellieten zenden radiosignalen uit die radiotelescopen "verblinden", wat vergelijkbaar is met proberen een vliegtuig aan de horizon te zien, terwijl je recht in de zon kijkt. Uit onderzoek van ASTRON met de Nederlandse radiotelescoop LOFAR blijkt dat de V2-mini-satellieten 32 keer zoveel storende signalen uitzenden als de vorige generatie.
"Vergeleken met de zwakste astrofysische bronnen die we met LOFAR waarnemen, is onbedoelde elektromagnetische straling van Starlink-satellieten 10 miljoen keer helderder. Dit verschil is vergelijkbaar met het verschil tussen de zwakste sterren die zichtbaar zijn met het blote oog en de helderheid van de volle maan", zegt ASTRON.
De storingen maken het steeds moeilijker om extreem verre en oude objecten te observeren. Juist deze objecten willen astronomen bestuderen om te begrijpen hoe het universum er in zijn vroege fase uitzag. Ook de zoektocht naar planeten buiten ons zonnestelsel wordt hierdoor belemmerd.
Aantal satellieten kan vertienvoudigen tegen 2030
ASTRON vreest dat dit nog maar het begin is. Starlink plant om de komende jaren tienduizenden extra satellieten te lanceren, met nog grotere V2-satellieten die, als er niets verandert, waarschijnlijk nog meer storingen zullen veroorzaken.
Ook concurrenten zoals Amazon en het Chinese Shanghai Spacecom Satellite Technology (SSST) willen duizenden satellieten lanceren om te concurreren met SpaceX.
Tegen 2030 kunnen er meer dan 100.000 actieve satellieten in een lage baan rond de aarde cirkelen, terwijl dat er vandaag ongeveer 10.000 zijn. Bijna twee derde van alle actieve satellieten zijn in handen van SpaceX.
Strengere regels
De astronomen dringen aan op strengere internationale regels om deze verstoringen te beperken. Ze roepen SpaceX op om een voorbeeldfunctie te vervullen en standaarden te zetten om de verstoringen te verminderen, bijvoorbeeld door de batterijen van de satellieten beter af te schermen.
SpaceX heeft al stappen ondernomen om visuele waarnemingen te beschermen, zoals het schilderen van satellieten met een speciaal donker materiaal. Dat bleek echter problematisch voor temperatuurregulatie. Een andere oplossing was het installeren van zonnekleppen om de weerkaatsing van zonlicht naar de aarde te verminderen. Voor het probleem met de radiosignalen is er voorlopig nog geen oplossing.
