Drugscriminaliteit, circulatieplan en kans voor de liberalen: hierover gaan de verkiezingen in Sint-Gillis

Het Hallepoortpark, de Jacques Francksquare, het Bethlehemplein, de Koningslaan, het pleintje aan café La Vieille Chéchette en natuurlijk de directe omgeving van het Zuidstation: de lijst van het aantal plekken waar in Sint-Gillis wordt gedeald, werd de voorbije jaren steeds langer, vooral in het lagere gedeelte van de gemeente.

De grote en mediagenieke schoonmaakoperatie in en rond het Zuidstation leverde in dat verband een gemengd resultaat op: waar actie ondernomen werd, verbeterde de situatie, vooral op korte termijn. Maar de activiteiten van de drugsdealers verschoven vervolgens ook meer richting de woonwijken en het Hallepoortpark. Het blijft daarbij niet bij 'een beetje dealen'. Zeker 3 mensen verloren het afgelopen jaar het leven bij drugsgerelateerd geweld in Sint-Gillis alleen.

Voor inwoners van de gemeente is de drugsproblematiek heel lokaal en concreet. Alleen heeft de lokale overheid lang niet alle hefbomen in handen om het fenomeen te bekampen. Dat wordt bijvoorbeeld zichtbaar aan het Bethlehemplein, waar de drugshotspot de voorbije maanden een indrukwekkende omvang aannam.

Burgemeester Jean Spinette (PS), die bevoegd is voor het veiligheidsbeleid, kijkt regelmatig naar het federale niveau en vraagt om een betere aanpak van de drugsnetwerken. Lokaal is hij gewonnen voor een gespecialiseerde brigade die zich op drugs richt.

Coalitiepartner Ecolo-Groen mikt vooral op meer wijkcommissariaten en meer agenten op straat. Ook PTB-PVDA wil meer nabijheidspolitie. Alleen is de bewegingsmarge van de politiezone en de gemeente daarin beperkt.

De groenen pleiten verder voor een krachtige aanpak van de netwerken en benadrukken ook het belang van vertrouwen tussen politie en burgers. Dat vertrouwen stond de voorbije jaren wel vaker onder druk in laag Sint-Gillis, waar de gespecialiseerde Uneusbrigade onder vuur kwam na klachten over politiegeweld. Klachten die volgens sommigen al eens uit de omgeving van drugscriminelen kwamen.

De impasse rond drugsoverlast biedt mogelijk een kans voor de liberalen, die de voorbije legislatuur niet veel voorstelden in Sint-Gillis, dat een van de meest linkse gemeenten is van België. Socialisten, groenen en marxisten haalden er in 2018 samen 80 procent van de stemmen.

De liberalen groeiden fors bij de verkiezingen van juni en maken van veiligheid een speerpunt in hun campagne. Ze wijzen er onder meer op dat de Uneusbrigade werd gekortwiekt door de huidige meerderheid. “De ontevredenheid onder de bevolking is in elk geval groot en mensen snakken naar iets nieuws,” zegt Pieter-Jan Devos, voorzitter van de lokale Open VLD-afdeling.

Of de liberalen opnieuw deel kunnen worden van de meerderheid, zal van het verkiezingsresultaat afhangen maar ook van de houding van de Lijst van de burgemeester (met PS en Vooruit). De socialisten zullen mogelijk opnieuw het initiatief kunnen nemen en kunnen daarvoor naar rechts (Open MR-Les Engagés) kijken als daar een meerderheid is, of naar links (met Ecolo en/of PTB-PVDA). Bij de gewest- en kamerverkiezingen was PTB-PVDA alvast voor het eerst (heel nipt) groter dan de PS in Sint-Gillis.

Het chaotische kruispunt, de Bareel, met 7 straten werd de focus voor een nieuw circulatieplan. Het studiebureau, aangesteld om dat plan uit te denken, stelde voor om een deel van het kruispunt tot voetgangerszone om te bouwen, met enkele harde knippen. Prima voor de groenen, "niet acceptabel" voor de socialisten van burgemeester Jean Spinette (PS), die hun coalitiepartner wereldvreemdheid verweten. Het compromis dat de kemphanen na lang dralen goedkeurden zou na de verkiezingen worden uitgevoerd.

Het dossier illustreert hoe moeilijk de verhouding tussen rood en groen vaak was in de meerderheid. De lijst van de burgemeester (PS en Vooruit) zit daarbij gekneld tussen 2 fronten: inhoudelijk is het zweten tussen de progressieve kiezers in de erg jonge gemeente enerzijds en de traditionelere, autobezittende achterban anderzijds.

Politiek worden de socialisten dan weer belaagd door zowel Ecolo als de PTB-PVDA. De eerste partij kreeg dan wel flinke klappen bij de gewestverkiezingen, in Sint-Gillis blijven de ecologisten wel van betekenis.

De grootste concurrent is echter PTB-PVDA, die in juni zo maar even (nipt) grootste partij werd in de gemeente van de 'kuulenkappers', een politieke primeur. De uiterst linksen surfen mee op de protesten tegen het mobiliteitsbeleid, maar fulmineren evengoed tegen een hogere onroerende voorheffing.

Gemeenteverkiezingen zijn natuurlijk geen gewestverkiezingen en als bestuurspartij kan de PS meer bekende lokale boegbeelden uitspelen dan PTB-PVDA. Toch zijn de socialisten ook op dat vlak niet zorgenvrij. Behalve stemmenkanon Charles Picqué – 37 jaar burgemeester – moet de PS ook de populaire Cathy Marcus en Carlo Luyckx missen.

Jean Spinette draagt de tricolore sjerp pas 2 jaar. Hij viel in die tijd vooral op door zijn alomtegenwoordigheid, maar ook door zijn vaak explosieve stijl, die de inhoudelijke conflicten met de groene partner niet meteen makkelijker maakten.

De verkiezingsavond belooft spannend te worden. Wellicht wordt de PS opnieuw de grootste partij en kan ze kiezen met wie ze een coalitie wil vormen. Of doorgaan met de groenen van lijsttrekster Catherine Morenville, die ze onder meer in het mobiliteitsdossier als “doctrinair” ervaren? Of voor de liberalen kiezen, die samen met Les Engagés opkomen en al openlijk lonken naar machtsdeelname?

Het nieuwe blauwe boegbeeld Yannis Bakhouche hoopt alvast stemmen te scoren met een ander dossier dat blijft etteren in de gemeente: de drugsproblematiek.

Mogelijk scoort PTB-PVDA zo goed dat er een 3e partij in de meerderheid moet. De uiterst linksen willen in Sint-Gillis alvast meeregeren en Ecolo ziet geen graten in die samenstelling. Het zou een primeur zijn in het gewest. Samen met Molenbeek is de gemeente een van de 2 plekken waar dat scenario realistisch lijkt.

Het is ook uitkijken naar de resultaten van de Nederlandstalige kandidaten. In een gemeente waar steeds meer Nederlands klinkt, kregen die vaak zichtbare plaatsen. Willem Stevens (Vooruit.brussels) staat 3e op de lijst van de burgemeester, Loes Salomez (Groen) krijgt dezelfde plaats voor Ecolo-Groen. En ook bij PTB-PVDA (Anna Milojkowic op 4) en Open MR-Les Engagés (Melanie Verroken op 4) staan de kandidaat-Nederlandstalige schepenen relatief hoog.