Het risico op een gokverslaving schuilt al in een kraslotje. Dat zegt Hendrik Peuskens, psychiater en diensthoofd Verslavingszorg bij de zorggroep Alexianen in Tienen. 1 op de 4 minderjarigen geeft aan al gegokt te hebben voor geld, zo blijkt uit een bevraging van het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD). Experten en organisaties maken zich daar zorgen over.
1 op de 4 minderjarigen heeft al gegokt: "We moeten anders kijken naar het 'onschuldige' kraslot"
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
Een kraslotje heeft een korte spanningsboog: je koopt het, je raakt gespannen, je krast en ziet meteen of je gewonnen hebt. "Je brein krijgt tamelijk heftige prikkelingen, die de mechanismen achter een gokverslaving op gang kunnen brengen", zegt Peuskens in onze podcast 'Het Kwartier'.
Het is net dat lotje dat erg populair is bij jongeren, vooral bij twaalf- tot veertienjarigen. Een vierde van die leeftijdscategorie geeft aan al een krasbiljet gekocht te hebben. In principe zouden die biljetten niet verkocht mogen worden aan minderjarigen.
Peuskens vreest dat er enkele gaten in het systeem zitten en dat is gevaarlijk. "Hoe vroeger je begint met gokken, hoe groter de kans dat je mechanismen ontwikkelt die leiden tot afhankelijkheid van het spel", weet Peuskens.
"We kunnen ons afvragen of de regelgeving aan verkoopzijde strikter moet opgevolgd worden, of dat we meer bewustzijn moeten creëren in gezinnen", stelt Peuskens. Om te bepalen welke maatregelen er verder genomen moeten worden, is onderzoek nodig.
Strengere regels
Begin september veranderde de regelgeving rond gokspellen. Gokreclame werd verboden en de minimumleeftijd steeg naar 21 jaar. De enige uitzondering daarvoor zijn de spellen van de Nationale Loterij. Die kan je legaal spelen vanaf je 18e.
We zouden de regels beter verbinden aan de kwaliteit van het spel, niet aan het bedrijf dat het spel produceert
Hendrik Peuskens, psychiater en diensthoofd Verslavingszorg bij zorggroep Alexianen in Tienen
Die uitzondering ligt al lang vast en daar wringt het schoentje volgens Peuskens. "De loterijspelen bestaan al heel lang, maar de wereld is veranderd." Daarmee doelt hij op het steeds grotere aanbod aan online gokspelen, dat makkelijk beschikbaar en daardoor ook aantrekkelijker is.
"De loterij zette in op kansspelen die relatief weinig verslavend zijn, maar bracht ondertussen ook spannendere spellen op de markt, met een kortere spanningsboog." De vraag tot herevaluatie van het beleid dringt zich dus op. "We zouden de regels beter verbinden aan de kwaliteit van het spel, niet aan het bedrijf dat het spel produceert."
Tom Evenepoel, coördinator van De Druglijn, zou de leeftijdsgrens voor alle spellen, ook die van de Nationale Loterij, liever op 21 jaar leggen. "Dan geef je een makkelijk te communiceren grens aan." Bovendien worden spellen zo minder beschikbaar. "Ook bij tabak en alcohol zie je een verminderde beschikbaarheid sinds de leeftijd is opgetrokken."
Welke factoren maken een gokspel verslavend?
Het ene gokspel is verslavender dan het andere. Een van de grootste risicofactoren is de beschikbaarheid en toegankelijkheid van het spel. "Sinds de opmars van online gokken, zit het casino in je broekzak", aldus Peleman. "De drempel om te spelen wordt daardoor veel kleiner." Hoe makkelijker je aan een spel komt, hoe sneller je het zal spelen en hoe sneller je afhankelijk wordt.
Ook de tijd tussen de inzet en het resultaat is van belang. Hoe sneller je je resultaat kent, hoe aantrekkelijker het is om nog eens te proberen. Zo creëer je een vicieuze cirkel. "Als je geld verliest, wil je dat ook terugwinnen. Je begint aan een nieuw spel en de cirkel is rond."
Spelers die denken een tactiek te hebben om het spel te beïnvloeden, zijn eraan voor de moeite. Als je dat gevoel hebt, loopt je gevaar voor een verslaving. "Het blijven kansspellen, waarvan je de uitkomst niet kan beïnvloeden", benadrukt Peleman.
Andere risicofactoren zijn het aantal keer dat je een spel wint, hoe vaak je denkt nét verloren te hebben en de sfeer die rond het spel wordt geschept.
Even gevaarlijk als drugs?
"Je mag dan geen fysieke gevolgen ervaren van een gokverslaving, maar gokken beheerst je leven als je verslaafd bent", zegt Peleman. Je brein maakt ook dopamine en endorfine aan, net als bij het gebruik van legale en illegale roesmiddelen. "De gevolgen van een verslaving zijn groot. Sommigen komen in schuldbemiddeling terecht en moeten zelfs hun huis verkopen."
Hij spreekt ook over een verminderd moreel oordeel, omdat gokken wel legaal is boven de 21. Toch is een gokverslaving erkend als een officiële stoornis. Je kan een diagnose krijgen en ervoor behandeld worden.
Wat is Israël van plan? Gokkende tieners en reuzen op reis
Zit je met vragen over drugs, alcohol of gokken of heb je nood aan een luisterend oor? Dan kun je terecht bij de Druglijn (www.druglijn.be of nummer 078 15 10 20), Tele-Onthaal (www.tele-onthaal.be of nummer 106) of Awel (www.awel.be of nummer 102)
