Tijdens zijn eerste persconferentie als Iraanse president deed Masoud Pezeshkian meteen stof waaien met een opvallende uitspraak. "De zedenpolitie moet vrouwen niet lastigvallen. Ik zal erover waken dat ze vrouwen niet stoort." Opmerkelijke timing om dat te zeggen, want exact 2 jaar geleden stierf Mahsa Zhina Amini toen ze werd opgepakt door de zedenpolitie.
Nieuwe Iraanse president Pezeshkian: "Zedenpolitie moet vrouwen niet lastigvallen"
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
Pezeshkian is sinds juli president van Iran. Gisteren hield hij voor het eerst een persconferentie. Hij sprak onder andere over de Verenigde Staten, de oorlog in Gaza en de Iraans-Europese banden, maar liet zich ook uit over de zedenpolitie en de manier waarop die moet omgaan met vrouwen.
De Belgisch-Iraanse politicoloog Elly Mansoury nuanceert: "Pezeshkian heeft het mandaat niet om zulke beslissingen te nemen. Het is opperleider Khamenei die die lijnen bepaalt." Ze weet dat de president achter het regime staat en vreest dat hij die versoepelingen niet zal kunnen doorvoeren, omdat hij daarmee ingaat tegen de richtlijnen die ayatollah Khamenei uitstippelt.
Mahsa Zhina Amini
Voor zijn uitspraak kiest de president wel een bijzondere datum: 2 jaar geleden liet de Koerdisch-Iraanse Mahsa Zhina Amini het leven nadat ze werd opgepakt door de zedenpolitie. Haar hoofddoek zou niet voldaan hebben aan de strenge regels, waarna ze in de cel belandde. Daar overleed ze.
In de nasleep van haar dood braken hevige protesten uit in Iran, die gewelddadig de kop werden ingedrukt. 500 mensen overleden, tienduizenden werden opgepakt. Actievoerders wilden toen het Iraanse regime omverwerpen.
"Ik krijg vaak de vraag of die protesten iets hebben uitgehaald", vertelt Mansoury. Het antwoord is 'ja'. "Ze leidden tot een culturele en feministische revolutie, een mentaliteitswijziging." Niet enkel Iraanse vrouwen kwamen op straat, ook mannen protesteerden aan de zijde van de vrouwen.
De president mag zeggen wat hij wil, tot op heden is het geweld tegen vrouwen niet afgenomen. Iraanse vrouwen leven nog steeds met angst
Elly Mansoury, Belgisch-Iraanse politicologe
Jonge vrouwen gaan de straat op zonder hoofddoek, maar zijn nog steeds bang voor de ernstige gevolgen van hun rebellie. "De president mag zeggen wat hij wil, tot op heden is het geweld tegen vrouwen niet afgenomen. Vrouwen leven nog steeds met angst."
President als bemiddelaar
"Het regime is heel fragiel, de legitimiteitscrisis blijft voortduren", verduidelijkt Mansoury. "En dat beseft Pezeshkian heel goed."
Hij zet zich dus in als bemiddelaar, hij moet de gemoederen bedaren. "Hij moet zorgen voor de-escalatie, zowel tussen het regime en de bevolking als tussen de VS en Iran, de EU en Iran." Enerzijds moet hij respect betuigen aan de opperleider en het regime, anderzijds kan hij de kloof niet nog groter laten worden.
Daarom kiest hij voor verzoenende taal, die aan beide kanten tegemoet komt. "Met Pezeshkian heeft Iran nu een president die zich probeert te profileren als een president van het volk. De vraag is of hij de kloof tussen het volk en het regime echt zal kunnen verkleinen."
