Wij staan erbij en kijken ernaar...

"Verklaringen voor de camera" helpen de regeringsonderhandelingen inderdaad niet vooruit. En omdat geen politicus de onderhandelingen wil doen mislukken, is het logisch dat er niet uit de biecht wordt geklapt. Dat zeiden dit weekend Annelies Verlinden (CD&V) en Theo Francken (N-VA) in koor in De Zevende dag.

Zij onderhandelen allebei over de vorming van een federale regering. Ook Thijs Verbeurgt (Vooruit) herhaalde dat idee, hij zit dan weer aan de tafel bij de Vlaamse gesprekken. Op VTM Nieuws zei Zuhal Demir (N-VA) ook al exact hetzelfde.

Het lijkt wel alsof er in onderhandelingsland geen vuiltje aan de lucht is, want spreken is zilver en zwijgen is goud. Behalve dat politici soms hard spreken en toch voor de camera als het hen goed uitkomt.

Zo heeft afgelopen vrijdag Elke Van den Brandt (Groen), de formateur in Brussel aan Nederlandstalige zijde, moegetergd door de MR van "pyromaan" Georges-Louis Bouchez, op een persconferentie voor de televisiecamera's de handdoek in de ring gegooid.

Van Den Brandt schuwde de harde woorden niet: "Waar ik hoopte in David Leisterh (MR, de formateur aan Franstalige kant in Brussel, red.) een correcte gesprekspartner te vinden, die openstond voor overleg, stel ik vast dat er enkel electorale spelletjes gespeeld worden. Als wij onze hand uitsteken, wordt er in gebeten."

MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez had enkele uren voor de persconferentie ermee gedreigd het mobiliteitsplan van Elke Van den Brandt, Good Move, via het parlement, waar de Franstalige onderhandelende partijen een meerderheid hebben, onderuit te halen.

CD&V-voorzitter Sammy Mahdi vond bij de Vlaamse onderhandelingen dan weer de derde 'landingsnota' van de Vlaamse formateur Mathias Diependaele (N-VA) onvoldoende. Hij brengt die boodschap midden in het tv-journaal. De partij somt vervolgens, in detail, 7 punten op die moeten worden aangepast.

Elke journalist zal bij die 7 punten kunnen inschatten wie heeft moeten toegeven en wie zijn slag heeft thuisgehaald. Maar intussen zitten de partijen die onderhandelen over een Vlaamse regering weer rond de tafel, en spreekt iedereen van een constructieve sfeer.

En dus wil tijdens de tv-debatten dit weekend geen enkele politicus iets zeggen om de onderhandelingen niet in gevaar brengen.

In werkelijkheid is verleden maand de volledige 'supernota' van formateur Bart De Wever openbaar gemaakt. Daardoor kon gisteren de gouverneur van de Nationale Bank, Pierre Wunsch, in De Zevende Dag oordelen dat de maatregelen in die nota niet volstaan om de begroting op orde te krijgen.

"Er staan te veel terugverdieneffecten in", zegt hij. "Dat is niet alleen wat optimistisch, maar het mag ook niet van Europa." Voor Wunsch is een combinatie van besparingen en nieuwe belastingen nodig. "Dat is belangrijk, niet alleen omdat Europa dat oplegt, maar ook omdat we geen buffer meer hebben om de volgende crisis of recessie op te vangen."

Europees Parlementslid Johan Van Overtveldt (N-VA) wil nu wel zo snel mogelijk een federale begroting opstellen. Ook Maxime Prévot, voorzitter van Les Engagés, zegt in Het Laatste Nieuws dat er tegen eind oktober een regering moet zijn.

Vandaar dat geen enkele politicus tijdens de tv-debatten dit weekend iets zegt om de onderhandelingen niet in gevaar brengen. Tenzij het hen goed uitkomt. Dan wordt er gepraat. Op tv. Soms in harde bewoordingen. En wij staan er allemaal bij, en kijken ernaar. Want spreken is zilver, maar zwijgen is goud.

Het Nieuwsblad heeft één maand voor de verkiezingen peilingen laten uitvoeren in verschillende centrumsteden. Op het moment van de afname van de peiling waren er nog heel wat onbesliste kiezers. En de studie van enkele politicologen van verschillende Belgische universiteiten, die verleden week werd bekendgemaakt, toont aan dat die onbesliste kiezer wel eens het verschil kan maken.

Toch zijn er al wat conclusies te trekken. In verschillende steden is er sprake van een nek-aan-nekrace, zoals in Aalst, Sint-Niklaas of Genk. In Gent verloopt die tussen 'Voor Gent', dat is de lijst met liberalen en socialisten, en de partij Groen van mobiliteitsschepen Filip Watteeuw.

In Oostende komt er wellicht een wissel van de macht. In Brugge kan de CD&V op 2 oren slapen, in Leuven Vooruit. De partijen blijven er de grootste, en met het nieuwe gemeentedecreet indachtig, leveren ze wellicht opnieuw de burgemeester. In Roeselare en Turnhout is Vlaams Belang de grootste partij. Maar overal kan de onbesliste kiezer nog het verschil maken.

Vooral de kiesstrijd in Antwerpen lijkt boeiend te worden: de N-VA blijft weliswaar de grootste partij, maar Bart De Wever moet met lede ogen aanzien dat de PVDA van Jos D’Haese opnieuw 20 procent van de stemmen wegkaapt. Om een coalitie te vormen zal De Wever niet alleen Vooruit erbij moeten nemen - zoals nu al het geval is - maar wellicht ook Groen.

Begin dit jaar zei De Wever nog in ’t Pallieterke dat "Groen allerlei ideeën waarvan hij gruwelt wil implementeren in Antwerpen". De Wever voegde er toen nog aan toe dat hij zijn sjerp niet wil "veiligstellen door de deur te openen voor een coalitie met Almaci". Het is minder dan een maand voor de verkiezingen.

Het begint iedereen stilaan te dagen dat er bij de gemeenteraadsverkiezingen op 13 oktober in Vlaanderen geen opkomstplicht meer is. Voorlopig is het raden naar de politieke gevolgen. Vooral het effect van het afschaffen van de opkomstplicht op het resultaat van de politieke partijen is nog erg onduidelijk, maar er zijn nog andere potentiële gevolgen.

In de Rand rond Brussel bijvoorbeeld rijst de vraag of de Franstalige inwoners van pakweg Overijse niet meer dan de Vlaamse inwoners geneigd zullen zijn om sowieso naar de stembus te trekken, omdat ze niet op de hoogte zijn van de gewijzigde wetgeving. Wat het gevolg daarvan zou kunnen zijn op het resultaat, is nog koffiedik kijken.

De gemeenteraadsverkiezingen van 13 oktober worden één groot politiek experiment. Zoveel is nu al duidelijk.