Centraal-Europa zet zich schrap voor wat volgens de weerdiensten de ergste overstromingen in decennia zullen worden, nu dit weekend de doortocht van de cycloon Boris wordt verwacht. In Oostenrijk zijn op enkele hoger gelegen plaatsen wegen al afgesloten als gevolg van zware regenval en sneeuw.
Centraal-Europa zet zich schrap voor zware overstromingen, al eerste problemen in Oostenrijk en Tsjechië: "Bij ons wordt 400 liter regen verwacht"
In bepaalde regio's in Oostenrijk duiken al de eerste problemen op. Als gevolg van felle regen en sneeuw is het verkeer er op sommige plekken zwaar verstoord. Verschillende bergpassen en treinroutes zijn momenteel buiten gebruik.
In Karinthië en Salzburg zijn vannacht al verschillende voertuigen van de weg geraakt. De brandweer moest er meermaals uitrukken om omgevallen bomen op te ruimen. "Gisteren is het hier heel hard beginnen te regenen en sneeuwen", getuigt Vlaming Bruno Verhoeven vanuit Sankt Martin am Tennengebirge, een gemeente op zo'n 60 kilometer van Salzburg.
"Op de plaatsen waar de meeste ellende verwacht wordt zijn de ordediensten zandzakjes aan het leggen, bij de grote rivieren zijn waterkeringsmuren geplaatst. Een aantal treinverbindingen zijn preventief afgeschaft. Momenteel valt het hier nog mee wat de regen betreft, het zwaartepunt wordt morgen verwacht."
In heel het land worden niet-essentiële verplaatsingen met de trein tot en met zondagavond afgeraden door de spoorwegmaatschappij omdat er nog meer problemen verwacht worden. De overheid raadt mensen aan om voldoende voedsel in huis te halen voor de komende dagen.
In grote delen van het land wordt er gewaarschuwd voor overstromingen. Het zwaarste noodweer wordt pas dit weekend verwacht, vooral in de nacht van zaterdag op zondag.
Tot 400 liter water per vierkante meter in Tsjechië en Polen
Volgens Tsjechische en Poolse weersvoorspellers zou er de komende 4 dagen in sommige gebieden tot 400 liter water per vierkante meter kunnen vallen, terwijl Oostenrijk en Slovakije zich voorbereiden op ongeveer 200 liter.
"Om het even te vergelijken met wat wij de waterbom noemen uit 2021, toen viel er in Jalhay (in de provincie Luik) meer dan 260 liter water per vierkante meter, verspreid over 2 dagen", vertelt weerman Bram Verbruggen. "Nu verwachten we 200 liter in Oostenrijk en Slowakije, verspreid over 4 dagen. En misschien zelfs nog meer in Tsjechië en Polen."
Culturele evenementen die voor dit weekend gepland stonden, zijn in alle 4 de landen afgelast. Waterreservoirs, voornamelijk bij dammen, zijn leeggepompt om de uitzonderlijke regenval op te vangen.
Het water staat al aan de oevers van de rivier en de zwaarste regenval moet nog komen
Maarten Bosmans, Vlaming in Tsjechië
Acteur Maarten Bosmans zit op dit moment in Tsjechië, in het dorpje Davle, aan de oevers van de rivier de Moldau. "Het is al een hele tijd onafgebroken aan het regenen. Het water staat al aan de oevers van de rivier en de zwaarste regenval moet nog komen. Er wordt bij ons 400 liter per vierkante meter verwacht. Dat is waanzinnig veel."
De acteur zelf woont hogergelegen, maar voor de mensen die in het dal wonen, wordt het een zenuwslopend weekend. "Voor de mensen die beneden aan de Moldau wonen wordt het mogelijk rampzalig. De mensen hier zijn bezorgd, iedereen is ermee bezig."
Praag en Bratislava
Volgens de Tsjechische minister van Milieu, Petr Hladik, zou de situatie in zijn land "vergelijkbaar kunnen zijn met die in 1997 en 2002". De overstromingen van 1997 troffen Moravië, in het oosten van Tsjechië, waarbij 50 mensen omkwamen en de schade werd geschat op miljarden euro.
In 2002 werd het westen van het land getroffen door overstromingen, waarbij 17 mensen omkwamen en de schade nog groter was dan in 1997. De steden in Moravië hebben vloedkeringen opgeworpen en zandzakken klaargelegd om de woeste elementen af te weren. Daar wordt ook nu de zwaarste regenval verwacht.
In de hoofdstad Praag worden op dit moment barrières opgeworpen om de historische binnenstad te beschermen. "We bereiden ons voor op de ergste scenario's", zegt de Tsjechische premier Petr Fiala.
Verwacht wordt dat de Morava-rivier uit zijn oevers zal treden. Die stroomt vrijwel volledig door Tsjechië, en mondt uit in de Donau. De Slovaakse hoofdstad Bratislava ligt aan de samenvloeiing van de Morava en de Donau. De Slovaakse regering wil specifieke gebieden onder water zetten om overstromingen in Bratislava te voorkomen, zegt de Slovaakse minister van Omgeving, Tomas Taraba.
België aan de "goede kant" van de weerblokkade
De hevige regenval wordt volgens Bram Verbruggen opnieuw veroorzaakt door een weerblokkade. Die weerblokkades zullen we volgens de weerman in de toekomst steeds vaker zien, als gevolg van de verstoring van ons klimaat.
"Wij zitten deze keer aan de 'goede' kant van die weerblokkade, met een hogedrukgebied de komende dagen boven ons hoofd. Dus bij ons verwachten we droger en zonnig weer. Maar dat lage luchtdrukgebied hangt nu boven centraal Europa en zit daar geblokkeerd."
