Brusselse formateur Van den Brandt eist dat Franstaligen plan over uitstel lage-emissiezone intrekken: "Noodzaak om te kunnen onderhandelen"

De gedoodverfde Franstalige coalitiepartners in Brussel - MR, PS en Les Engagés - hebben samen een voorstel in het Brussels Parlement ingediend om de verstrenging van de lage-emissiezone (LEZ) met 2 jaar uit te stellen van 1 januari 2025 naar 1 januari 2027. Aan die demarche ging geen overleg vooraf. Hij was dan ook absoluut niet naar de zin van Brussels formateur Elke Van den Brandt (Groen), die aan Vlaamse kant in Brussel een meerderheid op de been probeert te brengen. 

Van den Brandt had het over een vertrouwensbreuk in de onderhandelingen en wou staalharde garanties dat het trio de rest van de legislatuur de groene strijdpunten niet zomaar naast zich neer zou leggen. Een week later heeft ze die garanties nog niet gekregen. De ernst van de situatie is volgens haar dus nog niet doorgedrongen bij de Franstaligen, en haar geduld is op, klinkt het.

"De 3 Franstalige partijen hebben mij vorige week een mes in de rug gestoken. Zo kan ik niet werken. Als ze menen dat ze Groen willen respecteren, moeten ze ook echt met Groen overleggen", aldus Van den Brandt. "Daarom vraag ik dat zij hun voorstel zo snel mogelijk weer intrekken en werken aan een onderhandeld compromis."

De groene politica noemt die intrekking een "essentieel signaal" en een "noodzaak om verder te onderhandelen". Bij Van den Brandt en haar partij leeft vooral de bezorgdheid dat als ze dit laten passeren, ze de komende 5 jaar moeilijkheden zullen ondervinden bij dossiers die voor de partij of voor de Nederlandstaligen in Brussel belangrijk zijn.

Franstalig formateur David Leisterh (MR) zei enkele dagen geleden nog dat de regering "wordt gegijzeld" doordat aan Nederlandstalige kant nog geen regeringspartners zijn gekozen. "Dat kennen we als de methode-Bouchez: ze hebben een idee bij de MR en dat wordt doorgevoerd", reageert Van den Brandt in Terzake. "In dat dossier hebben ze een meerderheid, maar ze hebben ook de Nederlandstaligen nodig om een regering aan te stellen, dus ze zullen met ons moeten werken."

"We gaan compromissen moeten maken. Dat is de enige manier om tot een meerderheid te komen. Als je dan op één dossier, waarvan je weet dat het voor een partner heel belangrijk is, als een bulldozer doorgaat, dan creëer je een vertrouwensbreuk en dan maak je het moeilijker. Wat hij heeft gedaan, is niet werken aan een coalitie of een oplossing voor de Brusselaars, maar een verkiezingscampagne lanceren op kap van die Brusselaars."

Van uitstel van de kalender van de LEZ wil ze evenwel niet weten. "Over propere lucht en de longen van onze kinderen kunnen we niet onderhandelen. Maar we kunnen wel bekijken of de boetes tijdelijk worden bevroren. Ook moeten we samen bepalen hoe kwetsbare groepen nog beter kunnen worden geholpen."

Los van het feit dat de manier van werken van de Franstaligen haar tegen de borst stoot, is het voorstel dat ze indienden volgens Van den Brandt ook zeer wankel. Omdat er extra emissierechten moeten worden betaald, zal het een hoog prijskaartje hebben. En het zal ook juridisch worden aangevochten, omdat er op het laatste moment wordt teruggekomen op gemaakte afspraken van acht jaar geleden, voert ze aan.

"We zijn het aan de Brusselaars verplicht om beleid te voeren dat juridisch en politiek stabiel is. Burgers moeten rechtszekerheid hebben. Daarom wil ik komen met een onderhandeld compromisvoorstel, dat wel juridisch en politiek sluitend is," aldus nog Van den Brandt.

Intussen moet Van den Brandt nog altijd een Nederlandstalige coalitie vormen. Een coalitie met Groen, Vooruit en Open VLD komt net 1 zetel tekort. Daarvoor keek Nederlandstalig formateur Elke Van den Brandt (Groen) eerst naar CD&V, maar die partij wil niet meedoen, te meer omdat er maar 3 ministerposten te verdelen zijn voor 4 partijen.

Andere mogelijke partners zijn Team Fouad Ahidar en de N-VA. Die behaalden respectievelijk 3 en 2 zetels. 

Andere partijen aarzelen om met Ahidar in zee te gaan. Ook Vooruit twijfelde, maar vindt dat hij een eerlijke kans moet krijgen. "Hij is 20 jaar lid geweest van onze partij, het zou raar zijn om nu te zeggen dat we niet met hem kunnen samenwerken" zegt Brussels parlementslid Ans Persoons. "Er is geen veto tegen hem."

Ook N-VA is bereid om in regering te stappen. Brussels N-VA-kopstuk Cieltje Van Achter laat in De Ochtend op Radio 1 weten dat ze zo snel mogelijk inhoudelijk wil onderhandelen. Ze acht dat ook haalbaar, zelfs al is de politieke kloof met Groen niet min. "Voor mij voelt het water niet zo diep aan", klinkt het. "Het is voor iedereen aan tafel moeilijk. We moeten gewoon knopen doorhakken."

Voor N-VA moet de Brusselse regering vooral grondig hervormen. "De begroting moet op orde gezet worden, er moet gewerkt worden aan tweetaligheid, rond veiligheid en netheid zijn institutionele hervormingen nodig: vandaag is iedereen bevoegd, maar niemand verantwoordelijk."

En de kwestie rond de LEZ? "Dat is een gevaarlijk precedent. Het is natuurlijk dringend om een knoop door te hakken, want de verstrenging gaat op 1 januari 2025 in. Maar de manier waarop heeft het vertrouwen geschaad." 

"Je hoort Franstaligen nu zelfs zeggen dat ze een regering willen maken met een Vlaamse minderheid. Niet alle partijen hechten duidelijk evenveel belang aan de communautaire evenwichten in ons land." Volgens Van Achter moeten de Vlaamse partijen net daarom dringend een onderling akkoord zoeken. "We moeten een meerderheid vormen, zodat we aan tafel kunnen zitten met de kaarten die er liggen."