Moby viert 25e verjaardag van succesalbum 'Play' vanavond in het Sportpaleis: "Tijdloze muziek die sterke beelden oproept"

Moby (59) aka Richard Melville Hall (zijn artiestennaam verwijst naar het boek ‘Moby Dick’, red.) begint zijn carrière als gitarist in punkgroepen. Nadien belandt hij via de techno in de wereld van de elektronische muziek, als dj en producer. Het album ‘Play’ uit 1999 is zijn grootste commerciële succes. Nummers als ‘Porcelain’, ‘Why does my heart feel so bad?’ en ‘Natural blues’ worden na 25 jaar nog altijd gedraaid. 

Volgens muziekmagazine Rolling Stone is ‘Play’ met 12 miljoen exemplaren het best verkochte elektronische album aller tijden. Het album heeft 92 weken lang in de Vlaamse Ultratoplijst gestaan, met een 3e plek als hoogste notering. Moby had nooit verwacht dat de nummers die hij in zijn slaapkamer in New York heeft gemaakt zo’n succes zouden worden.

“Naast de artistieke kwaliteit speelt daarin de tijdsgeest een cruciale rol. In 1999 werden er nog massaal cd’s gekocht. Het brede publiek is pas vanaf de jaren 2000 volop muziek beginnen downloaden”, legt Jeroen Delodder (Studio Brussel), zelf dj en kenner van elektronische muziek.

“Vóór de streamingdiensten vierde de online piraterij hoogtij, met MP3-bestanden die illegaal werden gedownload en uitgewisseld. ‘Play’ zal een van de laatste albums uit die periode zijn met zo’n verkoopcijfers.”

“Ik vind ‘Play’ trouwens geen puur elektronisch album, want Moby gebruikt veel elementen uit de popmuziek. Hij drumt en speelt gitaar, vanuit zijn punkachtergrond. De samples en strijkers die ingespeeld zijn op synthesizer zijn wel typisch voor elektronische muziek. Al gebruikt pakweg Coldplay ook zulke strijkers in hun popmuziek.” 

Op muzikaal vlak vat ‘Play’ de tijdsgeest en muzikale trends eind jaren 90 op een heel toegankelijke manier samen, volgens Delodder. “In die periode was rustige elektronische muziek populair. Het waren de hoogdagen van de lounge. Je kon geen winkel binnenstappen of je hoorde die muziek.”

“Lounge was een anoniem genre zonder bekende artiesten, tot Moby op ‘Play’ de klassieke structuur van popnummers heeft gebruikt. De liedjes hebben de typische opeenvolging van een strofe, brug en refrein met zang of samples uit bluesklassiekers. Zo doorbreekt hij het kabbelende en zweverige aspect van lounge.”

“Er zitten ook invloeden in uit de triphop, die met Massive Attack enorm populair was eind jaren 90, en de breakbeat-ritmes van iemand als Fatboy Slim. Moby heeft een samenhangend geheel gemaakt van uiteenlopende invloeden. Zijn versie van lounge op ‘Play’ is huishoudvriendelijk en heeft de tand des tijds doorstaan.”

Alle 18 nummers op ‘Play’ zijn elders gebruikt, vaak in films of series. “Dat is voor een artiest een interessant extraatje bovenop de verkoop van albums. Vaak wordt dat ingegeven door de platenmaatschappij of publisher (de muziekuitgever zorgt ervoor dat liedjesschrijvers en componisten correct betaald worden als muziek elders wordt gebruikt, red.)."

"Daarnaast is de muziek zelf enorm krachtig. Vooral met de strijkers maakt Moby harmonieën die emoties oproepen. De grote verdienste van ‘Play’ is dat Moby puur met zijn muziek sterke beelden oproept.”

Bijna de helft van de nummers is uitgebracht als single. Nochtans klinkt ‘Play’ absoluut niet vrolijk of dansbaar, wel nostalgisch met de nodige tristesse.

“Ook dat past bij de tijdsgeest, want ik herinner me hoe er rond de overgang naar het jaar 2000 een enorme angst heerste voor de ‘Millennium Bug’ (een grootschalige crash van computersystemen door de eeuwwisseling, red.). Moby’s weemoedige muziek kan in die onzekere tijd net troostend geweest zijn.”

Moby is naast artiest ook een overtuigd activist. Als veganist spreekt hij zich vaak uit over dierenrechten. De opbrengst van deze Europese tournee gaat integraal naar organisaties die rond deze thematiek werken. In ons land krijgt onder meer Vegan Brussels een deel van de koek.

“Mijn manager heeft me hiermee in de val gelokt”, vertelt Moby daarover bij Radio 1 in ‘Classic Stories’ . “De enige manier om me weer op tournee te krijgen, is door de opbrengst weg te schenken aan het goede doel. Ik speel enorm graag muziek, maar ik hou niet van reizen en al dat gedoe.” 

“Moby is een zonderling figuur”, vertelt Delodder, die de Amerikaan heeft ontmoet toen hij nog voor zijn platenfirma EMI werkte. “Hij kwam op mij over als een mompelend, ongemakkelijk mannetje met een afstandelijke vibe. Al zijn lange interviewdagen in een buitenlands hotel voor een artiest sowieso kunstmatig.”

“Zijn imago is dat van een eenzaat. Moby pakt daar naast zijn politieke standpunten graag mee uit. Hij is geen onbesproken figuur, want hij heeft al uitgebreid verteld over de gevolgen van zijn drugs- en seksverslaving. De meest likable of populaire artiest is hij nooit geweest door zijn tegendraadse en vreemde uitstraling.”

Toch is Moby’s show in het Sportpaleis volgens Delodder niet toevallig snel uitverkocht. “België is altijd een goede markt geweest voor hem, al voor het succes van 'Play'. Dat komt door de typische clubcultuur waarmee ons land een voortrekkersrol heeft gespeeld in de elektronische muziek. Zijn muziek is hier altijd in de smaak gevallen. Moby heeft in 2009 op de Mainstage van Tomorrowland gestaan als een van de eerste grote headliners.”

“Toch verwacht ik niet dat deze tournee de grote doorstart van zijn carrière wordt. Voor elke artiest die lang niet heeft opgetreden, is het moeilijk om terug te keren. Hun publiek wil vooral de muziek van vroeger horen. Tegen je oude hits die zich járenlang in de herinnering van mensen hebben genesteld, kan je als artiest nooit op. En misschien wil Moby dat ook niet.”

“Hij benadrukt graag dat hij geen cent verdient aan deze tournee omdat hij de opbrengst wegschenkt. Heeft hij zin om op te treden? Wil hij zijn artistieke ego boosten? Zijn laatste album promoten dat in juni is uitgekomen? Even niet meer alleen thuis zitten? Het speelt allemaal mee.”

“Ik denk niet dat hij nog veel nieuwe fans zal aanspreken, maar zijn liveshows zijn altijd leuk om mee te maken. Moby brengt veel energie op het podium, door zelf gitaar te spelen en te zingen, al is hij niet de beste zanger. Dat doet geen afbreuk aan zijn lange carrière, met heel uiteenlopende muziek en enkele tijdloze nummers.”