"We moeten geen goede vrienden zijn": hoe belangrijk zijn persoonlijke relaties in de politiek?

"We moeten geen goede vrienden zijn, maar een minimum aan beleefdheid mag er wel zijn", klonk het vanmiddag bij Vlaams formateur Diependaele (N-VA) over de démarche van CD&V-voorzitter Sammy Mahdi gisteren. Die liet via de pers weten dat het voorstel van de formateur voor zijn partij "onvoldoende" was.

Het is niet de eerste keer dat de CD&V-voorzitter zich onpopulair maakt bij zijn collega's. 2 jaar geleden moest Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) zijn Septemberverklaring nog uitstellen, omdat Mahdi plots een indexering van de kinderbijslag eiste. Het leidde tot een crisis in de Vlaamse regering.

Politiek journalist bij VRT NWS, Johny Vansevenant, vergelijkt de stijl van Mahdi met die van MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez. "Hij neemt niet altijd een blad voor de mond en wringt soms keihard publiekelijk tegen, ook als hij mee aan de macht is. De N-VA kan daar niet om lachen."

Dat de CD&V-voorzitter weinig vrienden heeft in de Wetstraat werd ook duidelijk in de eerste aflevering van het politieke tv-programma 'Het Conclaaf' van Eric Goens. Daarin werd Mahdi 'de meest gehate voorzitter' genoemd.

Maar zijn stijl heeft wel resultaten opgeleverd voor de partij. Toen hij voorzitter werd, haalde CD&V 8,5 procent in de peilingen, in juni was dat 13 procent. "Hij heeft er geen vrienden mee gemaakt, maar scoren met je partij is eigenlijk altijd belangrijker dan die persoonlijke relaties", aldus Vansevenant.

In het verleden was het water tussen N-VA en CD&V nochtans minder diep. De 2 vormden in 2004 een kartel om in Vlaanderen te besturen. "Al waren kopstukken Bart De Wever en Yves Leterme toen ook niet zo'n dikke vrienden", herinnert Vansevenant zich.

"CD&V had de N-VA nodig om de paarse regering van liberaal Guy Verhofstadt te breken. Later zijn de christendemocraten door de N-VA als een koekoeksjong uit het nest geduwd. Romances in de politiek klinken mooi, maar elkaar gebruiken om te overleven is eerder de regel."

Al zijn er voorbeelden waarbij goede persoonlijke relaties wel voor betere samenwerkingen hebben gezorgd. "Jean-Luc Dehaene (CD&V, destijds CVP) en Louis Tobback (Vooruit, destijds sp.a) waren echte buddy's", aldus Johny Vansevenant. "Ze vertrouwden elkaar blindelings."

"Tobback zegt over Dehaene dat hij een sociaal voelend politicus was. Dehaene heeft op zijn beurt ooit gezegd dat hij bij de socialisten kon belanden. Het waren ook allebei no-nonsense mensen, en dat werkte perfect."

Het meest recente voorbeeld van een bromance is die tussen Bart De Wever en Conner Rousseau. "Die is ontstaan tijdens de vorige regeringsonderhandelingen toen Rousseau tot 2 keer toe geprobeerd heeft om de PS en de N-VA aan elkaar te koppelen", zegt Vansevenant.

"De Vooruit-voorzitter nam op een bepaald moment afstand van PS-voorzitter Paul Magnette toen die dat weigerde. Rousseau vond dat de N-VA in de regering moest zitten voor de stabiliteit van het politieke landschap. De Wever is dat nooit vergeten."

"Toen Conner Rousseau later onder vuur kwam te liggen met het hele debacle over de 'zattemansklap', hoorde je De Wever op zijn beurt geen lelijke dingen zeggen over de partijvoorzitter van Vooruit. MR-voorzitter Bouchez stoorde zich er zelfs aan dat De Wever zich bijna vaderlijk gedroeg tegenover Rousseau tijdens de federale onderhandelingen."

"En wie heeft vandaag een levenslijn gegeven aan Diependaele? Dat heeft Rousseau gedaan door te zeggen dat hij naar oplossingen wil blijven zoeken", besluit Vansevenant.

Morgen zitten de onderhandelaars van de 3 partijen opnieuw samen om te kijken of de plooien nog gladgestreken kunnen worden.