De opbrengst van gemeentelijke boetes, zoals GAS-boetes, is de afgelopen bestuursperiode bijna verdrievoudigd. Van een dikke 43 miljoen euro in 2019 naar 124 miljoen euro voor alle Vlaamse steden en gemeenten samen in 2023. Maar er zijn grote verschillen tussen de steden en gemeenten. Check hier hoeveel jouw gemeente ophaalt per inwoner.
Gemeenten halen recordbedrag van 124 miljoen euro op via boetes: check hier hoeveel jouw gemeente kon innen
Tim Pauwels
Gepubliceerd:
Alle Vlaamse steden en gemeenten haalden vorig jaar samen 124 miljoen euro op aan boetes. Het gaat meestal om zogenaamde GAS-boetes (Gemeentelijke Administratieve Sanctie), maar ook andere boetes worden meegeteld.
Boetes die je krijgt als je met een te vervuilende wagen een lage-emissiezone inrijdt bijvoorbeeld, zijn strikt genomen geen GAS-boetes, maar ze zitten ook in het cijfer. Het gaat ook niet alleen om verkeersboetes. Ook GAS-boetes die je kan krijgen voor overlast op straat, zijn meegeteld. De cijfers komen van Statistiek Vlaanderen.
124 miljoen euro is een recordbedrag, het is bijna 3 keer zoveel als in het begin van de bestuursperiode in 2019. Toen werd een dikke 43 miljoen euro opgehaald via gemeentelijke boetes.
Stijging is geen verrassing
Toch is de opmerkelijke stijging geen verrassing voor de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG). "De stijging heeft vooral te maken met de nieuwe mogelijkheid die de federale overheid heeft toegestaan om voor kleinere snelheidsovertredingen een GAS-boete te geven", legt Nathalie Debast uit.
Als je minder dan 20 kilometer per uur te snel rijdt, mogen gemeenten dat sinds 2021 inderdaad zelf bestraffen met een GAS-boete. De opbrengst van die boete gaat naar de kas van de steden en gemeenten.
Zwaardere snelheidsovertredingen krijgen een minnelijke schikking of een straf van de politierechtbank. Die boetes gaan naar het federale boetefonds.
De totale opbrengst bedraagt minder dan een procent van de gemeentelijke ontvangsten
Nathalie Debast, Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten
De Vlaamse regering heeft ook de mogelijkheid gecreëerd om lage-emissiezones in te voeren. Wie die niet respecteert, kan ook rechtstreeks beboet worden door de stad of gemeente.
"Maar dat betekent nog niet dat steden en gemeenten echt massaal GAS-boetes uitschrijven", zegt Nathalie Debast van de VVSG. "De totale opbrengt bedraagt minder dan 1 procent van alle gemeentelijke ontvangsten."
Hoe zit het in jouw gemeente?
Klik op de kaart hieronder op jouw gemeente als je wil weten hoeveel er in jouw woonplaats per persoon aan gemeentelijke boetes is geïnd in 2023.
Met 18,7 miljoen euro die werd opgehaald in 2023 is Antwerpen de koploper onder de Vlaamse steden en gemeenten. Maar vreemd is dat niet. Antwerpen is tenslotte de grootste stad in het Vlaamse Gewest. Maar als je de cijfers herberekent naar een bedrag per inwoner, dan krijg je een heel ander beeld.
Mechelen: 143,5 euro per inwoner
Herberekend per inwoner, is Mechelen de centrumstad met de hoogste boete-opbrengst: 143,5 euro per kop in 2023. "Maar het zijn niet alleen Mechelaars die die boetes betalen", zegt burgemeester Bart Somers. "Zeker de helft zijn mensen van elders die langs Mechelen rijden."
"We willen onze straten veilig maken en woonbuurten autoluw. Daarbij doen we wat iedereen ons aanraadt: de pakkans hoog maken, bijvoorbeeld met trajectcontroles. We zien dit jaar dat de opbrengst alweer daalt, omdat het nieuwe verkeerscirculatieplan ingeburgerd raakt en mensen zich meer aan snelheidsregimes houden."
Mechelen int ook zelf parkeerboetes via het GAS-systeem, terwijl andere steden dat soms uitbesteden aan een privé-bedrijf. Parkeerboetes worden dan "retributies" die niet in de boetecijfers zitten. Ook dat verklaart de verschillen tussen steden en gemeenten.
Roeselare: "Geen heksenjacht"
Roeselare valt op onder de Vlaamse centrumsteden omdat het een vrij laag bedrag per inwoner heeft: 13,09 euro in 2023. Dat komt in de eerste plaats omdat de parkeerboetes er buiten het GAS-systeem blijven. Ze worden geïnd door de NV Parkeren.
Roeselare heeft ook nog geen trajectcontroles geïnstalleerd. "Veiligheid staat voorop en we hebben ook een grote 30 kilometerzone in het centrum van Roeselare, maar we passen toch ook wat op voor een heksenjacht", zegt Didier Pellaert, de sanctionerend ambtenaar van Roeselare.
Lo-Reninge koploper bij de kleinere steden en gemeenten
Bij de niet-centrumsteden is de koploper verrassend het kleine Lo-Reninge, met een forse 490,8 euro per inwoner. Je associeert dat stadje niet meteen met grote overlast of druk verkeer, maar dat is ten onrechte zegt burgemeester Lode Morlion.
"We hebben in onze dorpskernen heel veel last van sluipverkeer dat op weg is naar Ieper of Veurne. Die overlast bestrijden we nu met 5 nieuwe trajectcontroles. Uit onze cijfers blijkt dat vooral een kleine groep hardnekkige overtreders van buiten de gemeente tegen de lamp loopt."
Omdat Lo-Reninge maar een dikke 3.000 inwoners heeft, maken de nieuwe trajectcontroles een heel groot verschil in de berekening per inwoner.
Kan je een GAS-boete betwisten? En hoe doe je dat dan?
Mocht je vinden dat je ten onrechte een GAS-boete hebt gekregen, kan je "verweer" aantekenen bij de "sanctionerend ambtenaar". Normaal vind je op de website van de stad of gemeente contactgegevens van die sanctionerend ambtenaar. Soms gebeurt het dat gemeenten samenwerken en dat je wordt doorverwezen naar de sanctionerend ambtenaar van een andere gemeente.
Als je niet akkoord gaat met de beslissing van de sanctionerend ambtenaar kan je nog beroep aantekenen bij de politierechtbank. Dat moet gebeuren binnen de maand nadat je de beslissing van de sanctionerend ambtenaar hebt ontvangen.
