Waarom Bart De Wever forse taal spreekt na diefstal ambulance: "Gaan komende maand weer wat meer 'burgemeester De Wever' zien"

Het plezierritje met een gestolen ziekenwagen in Antwerpen van afgelopen weekend zindert nog na, ook bij burgemeester Bart De Wever. Die was daarover opvallend scherp in De Ochtend op Radio 1. "We noteren steeds meer feiten van geweldpleging of huftergedrag tegenover iedereen die de overheid vertegenwoordigt", klonk het.

Hij wees op "1 bepaalde categorie inwoners". "Dat zijn vrijwel altijd jongeren van allochtone, meestal niet-Europese, origine, die zonder veel perspectief in onze steden opgroeien. Zij hebben ook vaak banden met criminele organisaties."

Ook Peter Van Aelst, professor politieke communicatie aan de UAntwerpen, noemt die toon best opmerkelijk. "Zeker omdat De Wever zich de afgelopen jaren bewust heeft weggehouden van dit soort uitspraken. Hij heeft zich meer geprofileerd als burgervader - in Antwerpen is hij meer een centrumfiguur tussen PVDA en Vlaams Belang - terwijl hij voordien toch feller was in zijn communicatie over zulke thema's."

Was de forse uitspraak toeval of een bewuste zet? Van Aelst relativeert: "Journalisten en academici hebben vaak de neiging om bepaalde uitspraken als zeer strategisch te analyseren, terwijl dat niet per se het geval hoeft te zijn." 

"Wat niet wegneemt dat het een heel duidelijke case was om zich als burgemeester over uit te spreken: ik denk dat er veel eensgezindheid is in hoe mensen kijken naar het stelen van een ambulance en joyrides. In dat opzicht was het niet zo'n groot risico dat hij iemand voor het hoofd zou stoten."

En toch benoemt hij nu wel expliciet de migratieachtergrond van de daders. "Dat zal bij sommigen misschien wat moeilijker vallen, maar ik heb de indruk dat hij nog altijd iets meer zijn woorden wikt en weegt dan vroeger." 

Van Aelst verwijst naar de fameuze Berbers-uitspraak van 2015, waarin De Wever stelde dat racisme te vaak ingeroepen werd als excuus door bepaalde bevolkingsgroepen, zoals de Marokkaanse gemeenschap, "en vooral Berbers". Het leverde De Wever een racismeklacht op, die nadien geseponeerd werd.

"Dat was toen allerminst verbindend. Nu kaart hij ook een probleem aan, maar hij reikt tegelijk ook wel oplossingen aan en wil iets doen voor die jongeren. De controverse zou dus wel kunnen meevallen."

In dat opzicht kan je het wel zien als slimme politieke communicatie, vindt Van Aelst. "De Wever heeft een 'window of opportunity' gezien. Hij spreekt niet als oppositieleider die louter een probleem aankaart, maar wel als burgemeester die oproept tot strengheid en respect. Dit was een goede kans om nog eens zijn punt te maken."

De timing is ook logisch, met de gemeenteraadsverkiezingen in zicht. "De Wever was de voorbije maanden vooral 'kandidaat-premier' en 'onderhandelaar', nu toont hij zich weer wat meer lokaal. We gaan de komende maand dus wat meer 'burgemeester De Wever' zien."

"Wat niet wegneemt dat zulke uitspraken ook risico's in zich dragen", voegt Van Aelst nog toe. "Na bijna 12 jaar van N-VA-beleid in Antwerpen kan de oppositie dit ook makkelijk aangrijpen, want als het effectief zo'n groot probleem is, waarom heb je er in die periode dan nog niks aan gedaan?"