Inspraak van burgers, sporthal De Blookberg en verouderd gemeentehuis: hierover gaan de verkiezingen in Zutendaal

In totaal zijn er 19 zitjes in de gemeenteraad. De gemeente Zutendaal wordt bestuurd door de Zutendaalse Volkspartij (ZVP) die nu onder de naam ZVP Team Burgemeester naar de kiezer stapt. De partij van burgemeester Ann Schijvers heeft maar liefst 12 zetels.

De grootste oppositiepartij in de gemeenteraad is CD&V met 6 zetels. Vlaams Belang had 1 zetel, maar die is sinds september 2023 leeg, omdat het enige Vlaams Belang-raadslid verhuisde naar een andere gemeente.

Het gemeentebestuur van Zutendaal heeft de afgelopen legislatuur fors geïnvesteerd in nieuwe infrastructuur voor sport- en jeugdorganisaties. "En dan vooral in de vernieuwing van de sporthal De Blookberg", vertelt burgemeester Ann Schrijvers (ZVP). "We hebben ook de spel- en recreatiezone heringericht. De sporthal is blijven staan, de rest van het complex is afgebroken en vernieuwd. Dat gaat dan over de douches, de kleedkamers en de kantine bijvoorbeeld. Er is een polyvalente zaal bijgekomen die onze dans- of gevechtssportverenigingen kunnen gebruiken."

Prijskaartje: 2.852.000 euro. De volledige site tussen het kerkhof en het bezoekerscentrum Lieteberg is dus helemaal vernieuwd.

De gemeente heeft met de volledig gerenoveerde pastorij een nieuwe trouwlocatie en heeft ook gedeelde speelplaatsen ingericht op terreinen van de scholen in Gewaai en Wiemesmeer. "Tijdens de schooluren worden die bijkomende speeltuintjes gebruikt door de leerlingen, maar na de uren kunnen ze door iedereen vrij gebruikt worden."

Daarnaast heeft het gemeentebestuur de afgelopen jaren een iets ambitieuzer beleid uitgestippeld op vlak van welzijn. Er is een psycholoog aangeworven voor het Sociaal Huis, onthaalmoeders kunnen beroep doen op extra subsidies en er wordt fors ingezet op ouderenzorg.

"Omdat onze bevolking aan het vergrijzen is", legt Schrijvers uit. "Mensen die dat nog aankunnen, blijven het liefst zo lang mogelijk in hun eigen huis wonen. Daarom hebben we beslist om een team van 20 vrijwilligers op te leiden die als brugpersoon kunnen fungeren tussen onze diensten en alleenstaande 79-plussers. Die vrijwilligers voeren huisbezoeken uit om nét die groep meer te betrekken bij ons beleid en om ze op de hoogte te brengen van alle diensten die we hen aanbieden. Op die manier weten de mensen enerzijds dat ze bijvoorbeeld terechtkunnen in ons dorpsrestaurant. Anderzijds krijgen wij als gemeentebestuur ook hun vragen doorgespeeld via het vrijwilligersteam." Dat project wil de gemeente Zutendaal op termijn ook uitbreiden.

Één van de grotere verbouwingswerken die voorlopig uitgesteld werden, is de renovatie van het gemeentehuis. "Maar die plannen liggen wel al klaar", voegt burgemeester Ann Schrijvers er meteen aan toe. "De aanvraag voor een omgevingsvergunning is nog niet gebeurd. Een bewuste keuze, omdat de verkiezingen eraan komen natuurlijk. En door de enorme prijsstijgingen in de bouwsector, hebben we die plannen ook wat moeten aanpassen. We willen nog steeds het Sociaal Huis integreren in het gemeentehuis, we gaan het gebouw ook veel duurzamer maken én we maken werk van een aangename werkplek voor ons personeel." Het oud gemeentehuis vervangen door een compleet nieuw gebouw is uitgesloten. "Dat zou veel te duur geweest zijn", weet Schrijvers.

Volgens oppositiepartij CD&V zijn er op vlak van sportinfrastructuur inderdaad veel dingen verbeterd. "De sportzone is mooi afgewerkt. Dat mag zeker gezegd worden. Maar het dossier rond de renovatie van het gemeentehuis sleept nu al 12 jaar lang aan ", zegt Jurgen Jongen (CD&V). "De teller staat nu al op ruim 600.000 euro aan plannen en studies. Intussen is er zelfs nog geen enkel stopcontact verplaatst. Het regent er binnen. Dat noem ik wanbeleid. Die middelen moeten goed beheerd worden. Hetzelfde verhaal met jeugdhuis De Kaller. Daar zitten we tegen 370.000 euro voor een verbouwing." Ook de dienstverlening van de gemeente kan en moet beter, volgens Jongen. "Want er moet voor teveel simpele administratieve dingen een afspraak vastgelegd worden."

"Ook qua intern overleg en besluitvorming moet het beter", volgens Tom Wolfs (N-VA) die deel uitmaakt van het huidige bestuur. "Als gemeentebestuur moeten we sneller knopen doorhakken. Er liggen al 12 jaar plannen op tafel voor de renovatie van het gemeentehuis, maar intussen wordt alles op de lange baan geschoven. De prijzen blijven almaar stijgen, waardoor onze plannen worden ingehaald door de budgettaire realiteit."

Onvermijdelijk gespreksonderwerp voor alle kleinere gemeenten in Limburg: een mogelijke fusie. "Maar op dat vlak is mijn standpunt duidelijk", stelt Schrijvers. "Ik ben er absoluut tegen. En dat heb ik al zo gecommuniceerd in een open brief aan de Vlaamse regeringsonderhandelaars. Wij zijn het levende bewijs dat een kleinere gemeente perfect zelfstandig verder kan. Onze schuldenlast ligt lager dan het Vlaams gemiddelde. Als je de Gemeente- en Stadsmonitor bekijkt, zie je dat 84 procent van onze inwoners tevreden zijn. Waarom zouden wij dan een fusie moeten doorvoeren? Ik zie daar geen enkel voordeel in."

De gemeente Zutendaal heeft nog steeds een zeer landelijk karakter en de inwoners willen dat duidelijk ook graag zo houden. "Tot nog toe zijn we in dat opzet geslaagd", vindt Schrijvers. "In de kernen is er nog ruimte voor nieuwe bouwprojecten, maar daarbuiten houden we vast aan ons landelijk landschap."

Ondanks dat landelijke karakter is de asielopvangcrisis de afgelopen maanden een veelbesproken thema geweest in Zutendaal. Dat heeft vooral te maken met de controverse rond een noodopvangcentrum in het voormalige hotel Apollo.

"Men had vanuit Brussel eerst overleg moeten plegen met het gemeentebestuur hier in Zutendaal", zegt burgemeester Schrijvers daarover. "Het enige dat we te horen kregen was dat er beslist werd om binnen de 10 dagen een antennehuis te openen in het hotel. Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Nicole De Moor (CD&V) heeft dus niets vooraf besproken met ons. En dat blijf ik jammer vinden. Zutendaal is een warme gemeente, we hadden samen kunnen meedenken over een betere spreiding of betere huisvesting van die 60 mensen."

Ook de oppositie betreurt het gebrek aan overleg op lokaal niveau. "Wij hebben het nieuws vernomen via de media", aldus Jurgen Jongen (CD&V). "Meteen daarna heb ik contact opgenomen met het kabinet van De Moor om tekst en uitleg te vragen. Ik ben ook meteen het - nogal moeilijk - gesprek aangegaan met de buurtbewoners, net omdat de spanning zo hoog was opgelopen."

Maar ook op andere vlakken kan het overleg met de burger veel beter, vindt CD&V Zutendaal. "Zo kan er best nog meer en beter gecommuniceerd worden over het woonproject op de Windmolenstraat en de vernieuwing van de Asserweg", beweert Jongen. "Het volstaat niet om daarover één infoavond te organiseren met buurtbewoners en meteen daarna aan werkzaamheden te starten. De Zutendalenaar moet meer betrokken worden tijdens het volledige parcours."

"De heisa rond het opvangcentrum was inderdaad geen gemakkelijke situatie", volgens Tom Wolfs (N-VA). "Want uiteindelijk moeten wij verantwoording afleggen bij de burger. Natuurlijk begrijpen we dat er opvangplaatsen nodig zijn, maar ik heb ook begrip voor de bezorgde bewoner van een rustige, residentiële wijk waar plots een asielcentrum komt. We moeten in zulke situaties altijd zorgen voor meer inspraak voor en dialoog met de betrokken burgers." 

Alle partijen willen ook meer inzetten op wonen in eigen streek. "In heel Vlaanderen is betaalbaar wonen voor jonge mensen een probleem", aldus Wolfs. "In Zutendaal zijn er nog maar enkele gemeentelijke verkavelingen over. In de toekomst kunnen we misschien werken met kortingen op onroerende voorheffing om jonge Zutendalenaren de kans te geven om hier te blijven wonen." 

Voor burgemeester Ann Schrijvers die zich verkiesbaar stelt met de lijst ZVP Team Burgemeester, is de opdracht duidelijk. "Het zal niet gemakkelijk worden, maar mijn ambitie is om opnieuw burgemeester te worden. Dat de opkomstplicht werd afgeschaft, is de grootste onbekende factor. Maar we hebben een mooi parcours gereden en we hopen dat de kiezer ons een even mooi rapport geeft aan het einde van de rit."

N-VA Zutendaal heeft - na een decennialange samenwerking - onlangs beslist om zich af te scheuren van het kartel met ZVP. Lijsttrekker Tom Wolfs legt uit waarom: "Binnen ZVP zaten we onder andere samen met Open VLD, N-VA, groenen en onafhankelijken rond de tafel. Daarbij waren de meningen vaak zeer uiteenlopend. Ik had het gevoel dat we stilaan de Vivaldi van de Dorpsstraat werden. Met een aparte campagne kunnen we concreter werken aan onze eigen visie."

De partij CD&V Zutendaal stapt met de slogan ‘Zutendaal uw thuis’ richting de gemeenteraadsverkiezingen. "Logisch", zegt lijsttrekker Jurgen Jongen (CD&V). "We willen dat iedere inwoner zich hier thuis voelt." Of CD&V uiteindelijk ook zal meebesturen, is nog even afwachten. "Maar wij zien ook dat ZVP en N-VA elk hun eigen weg gaan. Na tientallen jaren samenwerken plots een breuk aankondigen? Dat gebeurt niet zomaar natuurlijk. Wij staan als CD&V daarom open voor gesprekken om een nieuwe coalitie te vormen."

Ook opvallend: inwoners van de gemeente Zutendaal zullen niet kunnen stemmen op een lokale lijst van Vlaams Belang tijdens de gemeenteraadsverkiezingen op zondag 13 oktober. Dat is verrassend, want de afgelopen maanden heeft de partij wél volop campagne gevoerd in Zutendaal. Daarin speelde vooral Jorn Vanspauwen een prominente rol. Hij organiseerde protestacties tegen de komst van het asielopvangcentrum. Maar Vanspauwen stopte plots met politiek en dus is er geen lokale Vlaams Belang-lijst ingediend.