Australië is van plan om een minimumleeftijd van 14 à 16 jaar voor sociale netwerken vast te leggen. Dat blijkt uit een wetsontwerp dat dit jaar nog in werking moet treden. Premier Anthony Albanese zegt dat hij jongeren "op voetbalvelden, in zwembaden en op tennisvelden" wil zien, niet voor hun schermen.
Australië wil minimumleeftijd voor sociale media vastleggen: "Apparaten loslaten en naar de voetbalvelden"
Albanese noemde de websites "een plaag" voor jongeren. Hij zegt dat de federale wet die de minimumleeftijd vastlegt in 2024 al in voege zal treden. Volgens hem moet de minimumleeftijd voor sociale media als Facebook, Instagram en TikTok vastgelegd worden op 14 à 16 jaar.
De komende maanden zal de leeftijdscontrole uitgetest worden, voordat de wet in voege treedt, zei Albanese. "Ik wil dat kinderen hun apparaten loslaten en naar voetbalvelden, zwembaden en tennisvelden trekken." Op zijn eigen sociale media deelde Albanese een filmpje over zijn idee.
"We willen dat ze echte ervaringen opdoen, met echte mensen, want we weten dat sociale media de samenleving beschadigen", zei Albanese aan publieke omroep ABC. Zijn voorstel komt er dan ook na een parlementair onderzoek over de effecten van sociale media, waarin ook de invloed op de mentale gezondheid van tieners aan bod kwam. Na meerdere vragen gaf Albanese aan dat hij persoonlijk voorstander is van een minimumleeftijd van 16 jaar.
De wet zou Australië een van de 1e landen ter wereld maken met een leeftijdsbeperking voor sociale media. Eerdere pogingen, onder andere door de Europese Unie, zijn mislukt na klachten over het beperken van de online rechten van minderjarigen.
Jongeren naar minder gereguleerde media duwen?
Er klinkt ook kritiek op het idee van Albanese. "Deze overhaaste actie dreigt ernstige schade aan te richten, door jongeren uit te sluiten van zinvolle en gezonde participatie aan de digitale wereld", zegt een professor digitale media van Queensland University of Technology aan persagentschap Reuters.
De Australische toezichthouder op het internet, de eSafety Commissioner, waarschuwde dat de leeftijdsbeperking jongeren naar "minder gereguleerde en niet-mainstream netwerken" kan drijven en ook hun "toegang tot kritische ondersteuning kan beperken".
Een psychologisch onderzoeker aan Swinburne University voegt bij Reuters toe dat "de situatie van tieners die vanwege hun problemen naar sociale media grijpen, kan verergeren door een van hun interactiemogelijkheden in te perken".
Meer dan 4 op 5 van de 26 miljoen Australiërs gebruikt sociale media, aldus cijfers van de overheid en de technische industrie. Volgens Reuters heeft Australië daarom een van de meest online bevolkingen ter wereld.
"Socialemediagebruik jongeren beperken: een gedeelde verantwoordelijkheid"
Ook bij ons is het socialemediagebruik van jongeren al langer onderwerp van discussie. Tom De Leyn, professor digitale jeugdcultuur aan de UHasselt, is zelf geen voorstander van een totaalverbod, want daarmee doen we volgens hem verschillende stappen terug in de tijd.
"Wanneer er een nieuw medium opduikt is er altijd wel ongerustheid over de gevolgen voor de gezondheid van jongeren. Maar zo krijgen we een vertekend beeld, we noemen dat een morele paniek. Sociale media hebben inderdaad enkele negatieve gevolgen. Maar een totaalverbod zal ook alle positieve kenmerken van sociale media teniet doen", aldus De Leyn in De Wereld Vandaag op Radio 1.
Nog volgens De Leyn is het ook niet altijd makkelijk om de leeftijd te controleren van jonge gebruikers van sociale media. "In het Verenigd Koninkrijk worden websites met zogeheten volwassen content nu al beperkt voor mensen die jonger zijn dan 18. Technologieplatformen moeten dan vragen aan banken of die persoon een bank- of kredietkaart heeft. Of aan de telecomprovider of iemand echt de leeftijd heeft die hij beweert te hebben." Jongeren die al een social media account hebben ervan uit te sluiten, is andere koek, geeft hij toe.
Tot slot nog dit. Ouders spelen een belangrijke rol om een oogje in het zeil te houden, maar volgens De Leyn moeten we er ons voor hoeden om te veel verantwoordelijkheid bij hen te leggen. "Volwassenen hebben het zelf ook niet altijd even makkelijk om hun telefoon opzij te leggen. Wij zijn het zelf ook nog allemaal aan het uitzoeken hoe we er op een gezonde of verantwoordelijke manier mee moeten omgaan."
"De overheid heeft evengoed een verantwoordelijkheid om uit te zoeken hoe ze technologieplatformen kan aanporren om de tijd die mensen op hun platformen te beperken."
Australië wil sociale media verbieden onder de 14 (of zelfs 16 jaar): hoe haalbaar is dat?
