Zelfdoding is de belangrijkste doodsoorzaak bij 15- tot 45-jarigen in ons land. Dat tonen cijfers uit 2021 van de vzw Un pass dans l'impass en het Waalse Centre de Prévention du Suicide. Elke dag beroven gemiddeld 4 Belgen zich van het leven. Bij 15- tot 24-jarigen is zelfdoding zelfs de oorzaak van een kwart van de sterfgevallen.
Zelfdoding is belangrijkste doodsoorzaak bij 15- tot 45-jarigen in België
Wie met vragen zit over zelfdoding kan terecht op de Zelfmoordlijn, op het gratis nummer 1813, of op zelfmoordlijn1813.be.
Nood aan een gesprek? Dan kan je 24/7 terecht bij Tele-Onthaal op het nummer 106. Je kan ook chatten via www.tele-onthaal.be .
Jongeren kunnen terecht bij Awel op telefoonnummer 102, of via chat op awel.be .
De statistieken van gezondheidsinstituut Sciensano tonen de meest recente cijfers rond zelfdoding in heel België. Die tonen dat het aantal sterfgevallen door zelfdoding gedaald is tot 1.641 in 2021, vergeleken met 1.736 in 2020, 2 jaren die sterk werden gekenmerkt door de Covid-19 crisis. Dit komt neer op meer dan 4 zelfdodingen per dag.
Volgens Un pass dans l'impasse, een Waals centrum voor zelfmoordpreventie, gebeurt zelfdoding meer bij mannen en Walen. Bij mannen gaat het om 1.174 gevallen in 2021, tegenover 467 vrouwen.
Topje van ijsberg
"Deze cijfers zijn maar het topje van de ijsberg", waarschuwt Thomas Thirion, algemeen directeur van de vzw. "Geschat wordt dat het aantal pogingen van zelfdoding 15 tot 20 keer hoger ligt dan het aantal zelfdodingen zelf. Bij twee derde van deze pogingen zijn vrouwen betrokken."
In Wallonië ligt het cijfer het hoogst: 17,1 zelfdodingen per 100.000 inwoners in 2021, tegenover 13,6 in Vlaanderen en 8,6 in Brussel. Het Belgische gemiddelde ligt op 14,2.
Sinds 2019 is zelfdoding de belangrijkste doodsoorzaak bij 15- tot 45-jarigen voor kanker, verkeersongevallen en hart- en vaatziekten. Bij 15- tot 24-jarigen is 1 op de 4 sterfgevallen te wijten aan een wanhoopsdaad.
Het Waalse Centre de Prévention du Suicide bevestigt dat dit een alarmerend signaal is. Het centrum heeft sinds 2020 een stijging van 15 procent vastgesteld in het aantal oproepen van jongeren naar de gratis, anonieme hulplijn 0800/32.123.
Problemen niet serieus genomen door omgeving
"De reden dat iemand kiest voor zelfdoding, zijn gevarieerd. Het gaat niet altijd om pesten op school", analyseert het Waalse Centre de Prévention du Suicide. "Jongeren vertellen ons vooral dat het moeilijk is om over hun problemen te praten met hun omgeving, omdat ze bang zijn dat het niet serieus wordt genomen. Ze zijn ook bang dat ze een 'last' zijn voor hun familie en vrienden."
"Lijden dat niet wordt uitgesproken of gehoord, wordt acuter en maakt het dagelijks leven ondraaglijk", voegt het Waalse Centre de Prévention du Suicide toe. Het benadrukt dan ook dat een dialoog tussen een familielid en een jongere in crisis essentieel is. Volgens het centrum is het niet omdat iemand praat over zelfdodingsgedachten, dat het aanleiding geeft tot de daad zelf.
Psychologische consulenten kunnen ook hulp bieden. Sinds 2019 is het aantal consultaties met 48 procent gestegen bij de vzw Un pass dans l'impasse. Bij een kwart van de consultaties ging het over tieners en jongvolwassenen in suïcidale crisis. Dat is volgens de vzw te wijten aan het toenemende aantal crisissen (energie, klimaat, oorlog en gezondheid) in de afgelopen 4 jaar.
