De oorlog in Oekraïne zaait niet alleen dood en vernieling, hij heeft ook een immense impact op het culturele leven in het land. De Oekraïense toppianist Oleksi Botvinov trok daarom met zijn muziekfestival Odessa Classics naar het buitenland. "In sommige steden zijn er nog optredens, maar soms moeten ze al na 5 minuten stoppen door het luchtalarm."
Ook culturele leven lijdt onder oorlog in Oekraïne: "Maar mensen blijven het proberen, want het werkt helend"
Freek Willems
Gepubliceerd:
De Oekraïense toppianist Oleksi Botvinov richtte in 2015 het klassiek muziekfestival Odessa Classics op in zijn thuisstad Odessa, in het zuidwesten van Oekraïne. Sinds de start van de Russische invasie in Oekraïne, eind februari 2022, kan het festival niet meer plaatsvinden.
Zelf was hij op de dag van de start van de invasie met zijn vrouw en kind in Zwitserland, waar hij besloot te blijven.
Hoewel er in Oekraïne steden zijn die zwaarder te lijden hebben onder de oorlog, is het leven in Odessa "pure horror", getuigt Botvinov in De Zevende Dag. "Het leven in de stad gaat op een of andere manier wel door, maar het is slecht. Men leeft er in constante angst, want er kan elk moment een bom vallen. Het duurt al zo lang en het stopt maar niet."
De oorlog heeft ook een grote impact op het culturele leven in Oekraïne, zegt Botvinov. "Mensen proberen nog cultuur aan te bieden voor de mensen die daar gebleven zijn. In steden zoals Kiev, Odessa en Lviv zijn er nog optredens, maar het is heel vreemd. Soms moeten ze al na 5 minuten stoppen, omdat het luchtalarm afgaat en iedereen weg moet. Maar mensen blijven het proberen, want cultuur helpt."
Therapie
Botvinov zelf verplaatste zijn festival naar het buitenland. De eerste editie van die internationale variant was in 2022 in Tallinn, in Estland. Sindsdien vonden al 50 concerten plaats in 7 landen. (Komende donderdag treedt Botvinov op in Gent, tijdens het Festival van Vlaanderen.)
Botvinov wijst op het belang van muziek in tijden van oorlog. "Zelfs voor de oorlog vond ik al dat muziek tijdens moeilijke momenten helend kan werken voor de ziel. Ik geloof daar nu nog veel meer in."
En zijn concerten trekken ook Oekraïense vluchtelingen. "Na elk concert sinds het begin van de oorlog komen Oekraïense vluchtelingen achteraf naar mij, met tranen in de ogen. Ze zeggen altijd: bedankt dat u dit doet, het onderhoudt onze band met Oekraïne en het is een vorm van therapie."
De Russische muziek en cultuur behoren de hele wereld toe en niet enkel Rusland en het regime
Oleksi Botvinov over zijn keuze om Russische muziek te blijven spelen.
Botvinov blijft overigens Russische muziek spelen, ook al is Rusland zijn land binnengevallen. "Het is een bewuste keuze. Voor mij hebben Russische muziek en cultuur niets te maken met het regime van Poetin. Ze gaan ook in tegen het totalitarisme. De boodschap in de muziek van Rachmaninov of de gedichten van Poesjkin gaat ertegenin. Die fantastische muziek behoort de hele wereld toe en niet enkel Rusland en het regime."
De pianist werk ook nog altijd samen met enkele Russische muzikanten "die zich sterk uitgesproken hebben tegen de oorlog". "Niet veel muzikanten hebben dat gedaan, maar een aantal wel. Met hen kan ik zonder problemen samenwerken."
