Vergeet het weerfenomeen La Niña (de zus van El Niño) in de Stille Oceaan: momenteel gaat het in weerkringen vaak over de 'Atlantic Niña'. Dat fenomeen vindt plaats in de Atlantische Oceaan, maar er gebeurt eigenlijk hetzelfde. De oppervlaktewateren aan de evenaar worden tijdelijk koeler. Dat er zowel een La Niña is als een Atlantische Niña, is best speciaal. Een Atlantische Niña kan het risico op orkanen deze herfst eventueel temperen, al blijft dat afwachten.
Daar is de Atlantic Niña, het nichtje van weerfenomeen La Niña (en dat beide er samen zijn, is bijzonder)
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Eerst even naar de Stille Oceaan. Daar hebben we net een El Niño achter de rug, die het weer op onder meer het Amerikaanse continent zwaar heeft beïnvloed. In sommige regio's was het ongewoon droog en braken er bosbranden uit, in andere was er grote wateroverlast.
Maar er is zich alweer een La Niña aan het ontwikkelen. In oktober of november zou het fenomeen op kruissnelheid moeten zijn. La Niña is het omgekeerde van El Niño: in plaats van warmer oppervlaktewater komt er koeler oppervlaktewater in delen van de Stille Oceaan rond de evenaar. Dat heeft te maken met sterke winden in de regio die het warmere water wegblazen.
Ook La Niña beïnvloedt weerpatronen in de wijde regio, en kan de wereldwijde opwarming tijdelijk een beetje afremmen. Zowel El Niño als La Niña zijn natuurlijke fenomenen die gemiddeld om de 3 tot 7 jaar voorkomen.
Mini-versie van La Niña in de Atlantische Oceaan
Terug naar de Atlantische Oceaan. Het noorden daarvan is al een hele tijd recordwarm. Het duwt mee de temperaturen omhoog en heeft een grote impact op de ecosystemen onder water. Maar sinds enige tijd doet er zich meer naar het zuiden, rond de evenaar, een ander fenomeen voor.
Bij een Atlantische Niña koelt het oppervlaktewater net af - net zoals bij La Niña dus. De Atlantische Niña heeft zeker niet zo'n groot effect op weerpatronen als La Niña, maar kan een zekere invloed hebben. Daarover straks meer.
Atlantische Niña kwam als een verrassing
In juli en augustus kregen onderzoekers de eerste signalen van een afkoeling van het wateroppervlak in het Atlantische Oceaan-gebied aan de evenaar. Dat gebeurde terwijl wereldwijd zeeën en oceanen naar recordtemperaturen piekten.
"Winden aan het wateroppervlak waren tijdens de zomer vrij zwak gebleven en tot juni was het zeewater ook daar erg warm, dus kwam de Atlantische Niña als een verrassing", zeggen Annalisa Bracco en Zachary Handlos. Beiden zijn verbonden aan de Amerikaanse Georgia Tech als klimaatspecialisten.
De combinatie van 2 Niña's is zeldzaam maar niet onmogelijk
Klimaatexperts Annalisa Bracco en Zachary Handlos.
Het is ook zo dat een La Niña in de Stille Oceaan doorgaans samenvalt met een Atlantische Niño, en dat een El Niño in de Stille Oceaan (die net voorbij is) vaak samengaat met een Atlantische Niña. "De combinatie van 2 Niña's is zeldzaam, maar niet onmogelijk", zeggen Bracco en Handlos.
De National Oceanic and Atmospheric Organisation (NOAA) gaf deze kaart vrij van de temperatuur van het oceaanwater op 3 september. De licht- tot donkerblauwe kleuren wijzen op een temperatuur van het oppervlaktewater die lager ligt dan normaal. Geel over oranje tot rood wijst op warmere wateren dan normaal.
Wat betekent dit voor het orkaanseizoen?
Doorgaans is een La Niña slecht nieuws voor het orkaanseizoen, dat daardoor zwaarder kan uitvallen. Maar de Atlantic Niña zou dat kunnen counteren. Depressies die zich vormen voor de westkust van Afrika zouden minder snel kunnen uitgroeien tot tropische stormen of orkanen, omdat ze door het frissere zeewater minder snel energie kunnen oppikken.
Het is evenwel niet zo eenvoudig. Door het algemeen warmere oceaanwater - een gevolg van de algemene klimaatopwarming - zouden orkanen zich toch nog goed kunnen ontwikkelen. Er zouden door de Atlantische Niña ook minder veranderingen in windpatronen zijn die het beginnende orkanen lastig(er) kunnen maken.
Bovendien zou La Niña, die een veel groter effect heeft, de kleinere Atlantic Niña gewoon kunnen overrulen," denkt Bracco. De Amerikaanse weerdienst NOAA, die nauw toekijkt op onder meer het orkaanseizoen, verwacht toch nog een moeilijke herfst.
