België draagt ontslagnemend minister van Buitenlandse Zaken Hadja Lahbib (MR) voor als kandidaat-Eurocommissaris. Voor ze officieel kan benoemd worden, moet ze een hoorzitting doorstaan in het Europees Parlement. Lahbib mag zich daar opmaken voor een lastige vragenronde, want ze deed in het verleden al meermaals de wenkbrauwen fronsen. Een overzicht.
Hadja Lahbib lag al vaker politiek onder vuur, overleeft ze ook de hoorzitting in het Europees Parlement?
Lahbib maakte haar opwachting in de politiek in de zomer van 2022 toen MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez haar voorstelde als minister van Buitenlandse Zaken. Zelfs binnen de eigen partij was dat een grote verrassing. Lahbib volgde Sophie Wilmès op, die een stap terugzette om familiale redenen.
De nieuwe minister had geen enkele politieke ervaring. "Ze heeft misschien niet de politieke ervaring, maar ze heeft een betere kennis van het terrein dan sommigen van haar voorgangers", stelde Bouchez gerust. Hij verwees daarmee naar haar jarenlange ervaring als buitenlandjournaliste bij de RTBF.
Ze presenteerde ook het journaal op de Franstalige openbare omroep. Op het moment van haar aanstelling bereidde ze de kandidatuur voor van Brussel als Europese Culturele Hoofdstad in 2030.
Meteen onder vuur
Lahbib kwam ondanks de terreinkennis snel in woelig water terecht. In de zomer van 2021 maakte ze, toen nog als journaliste, een reis naar de door Rusland bezette Krim. Ze reisde via Moskou – dat is een no-go voor Oekraïne - en trok naar de gevoelige regio op kosten van een Russische culturele organisatie die gelinkt was aan de dochter van Poetin.
De kwestie zorgde voor ophef bij ons, de Russische invasie van Oekraïne was enkele maanden daarvoor begonnen, en deed ook de wenkbrauwen fronsen in Oekraïne. Haar reis dreigde ons land diplomatiek in de problemen te brengen. Lahbib bezocht Oekraïne in november 2022 om de plooien glad te strijken.
OneLove in Qatar
De minister liet zich niet veel later opnieuw opmerken. Ze werd door de regering als Belgische vertegenwoordiger naar het fel gecontesteerde WK voetbal in Qatar gestuurd. Lahbib had er onder meer een ontmoeting met de Qatarase minister van Buitenlandse Zaken om in gesprek te gaan over mensenrechten en de omstandigheden van de arbeiders in het land.
Vooral haar ontmoeting met FIFA-baas Gianni Infantino bleef bij. Voor de openingswedstrijd van de Rode Duivels zocht ze Infantino op in de tribunes om hem te wijzen op de OneLove-band rond haar arm. De FIFA had ploegen verboden die armband te dragen, een manier waarop onder meer de Rode Duivels van plan waren een signaal te geven.
“Het was een hoffelijk gesprek over onder meer het respect voor de vrijheid van meningsuiting, de waarden die voetbal met zich meebrengt en hoe deze uit te drukken op het veld of op de tribune”, legde Lahbib uit.
Visa voor Iraanse delegatie
Midden 2023 kwam de minister van Buitenlandse Zaken opnieuw onder vuur te liggen voor het verstrekken van visa aan een delegatie Iraniërs die in juni vorig jaar naar een burgemeestersconferentie kwam in Brussel.
Lahbib wees met de vinger naar de Brusselse regering - omdat zij de delegatie had uitgenodigd - en de federale regering - gezien de diplomatieke onderhandelingen die op dat moment liepen met Iran - en zei dat ze de visa niet kon weigeren.
Maar zowel oppositie- als meerderheidspartijen bleven met veel vragen zitten en hekelden de ontransparante uitleg en het gebrek aan schuldbesef en verantwoordelijkheidszin van de minister. Ze eisten verontschuldigingen, duidelijkheid en een erkenning van haar rol in de zaak.
Lahbib kwam met excuses, maar dat volstond niet. Tot 3 maal toe moest ze in de Kamer vragen beantwoorden over de kwestie.
N-VA en Vlaams Belang dienden moties van wantrouwen in, maar dankzij een tegenmotie van Open VLD en MR ontsnapte de politica aan een vertrouwensstemming. De meerderheidspartijen schaarden zich achter hun minister, omdat ze het risico niet wilden nemen dat de regering zou vallen.
Populaire politica
Ondanks de controverses werd Lahbib snel één van de populairste politici in Franstalig België. Ze boekte onder meer succes door mee te onderhandelen met Iran over de gevangenenruil die Olivier Vandecasteele terug naar België bracht. Als bevoegde minister voerde ze onder meer onderhandelingen met haar Iraanse collega in New York.
Bij de verkiezingen van afgelopen juni stond ze op plaats 2 op de MR-lijst in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. In het hele gewest haalden enkel haar eigen lijsttrekker (David Leisterh), de lijsttrekker van PS (Ahmed Laaouej) en de top 2 van PTB (Françoise De Smedt en Soulaimane El Mokadem) meer stemmen.
