Hoe krijg je Tom Waes kalm? "Niet door dat drukke schema aan te passen, wel door kleine rustmomenten, heb ik geleerd dankzij 'Kalm Waes'"

Er was geen fouter moment om aan Tom Waes te vragen om tot rust te komen – zo zegt hij zelf – maar toch ging hij de grootste uitdaging van zijn leven – ook dat beweert hij zelf – aan voor het nieuwe programma 'Kalm Waes'. 

Zonder al te veel achtergrondinformatie legde hij zijn lot in de handen van zijn vaste team, waaronder ook cameraman Nico en geluidsman Pascal. "Toen ik hoorde dat stress volksziekte nummer één dreigt te worden, besefte ik wel dat het tijd was daar iets mee te doen. Ik merkte ook rondom mij dat stress een onderwerp is dat leeft", zegt Waes.  

Zelf vond hij dat hij zijn stress al bij al goed onder controle had. Dat bleek ook uit de eerste testen. Waes is zeker vatbaar voor stress, maar hij krijgt die ook weer snel onder controle. "Dat is de kunst: ervoor zorgen dat het niet te lang aanhoudt."

Als je tegen Waes begint over smartphones of het verkeer in Antwerpen, dreigt die stress toch wat langer te blijven hangen. "Daarom leek het me handig om als proefkonijn tools te ontdekken die mij - en heel wat andere Vlamingen - kunnen helpen die stress zo goed mogelijk onder controle te krijgen." 

Vooral voor zijn smartphoneverslaving – iets wat hij niet doorhad dat echt een probleem was tot hij erop gewezen wordt door onderzoekers van imec – kreeg hij handige tools. Waes hoopt dat iedereen die zal toepassen na het zien van de eerste aflevering. 

"'Koop een wekker', klinkt als onnozel advies. Toch laat ik mijn telefoon nu in de living of keuken liggen 's nachts en heb mijn gsm zo ingesteld dat ik vanaf 22 uur tot 9 uur 's ochtends enkel bereikbaar ben voor mijn kinderen, ouders en vriendin.” 

Dat lijkt een vanzelfsprekende ingreep die iedereen kan doen, maar maakt voor Waes wel echt een groot verschil. "En dat willen we aantonen in dit programma: het zijn vaak de simpele kleine aanpassingen die al zorgen voor een heel verschil in ons hoofd." 

Het programma probeert - onder begeleiding van experts zoals neuroloog Steven Laureys, stressexpert Marie-Anne Vanderhasselt en psychologen Sarah Van Pelt en Joris Bruyninckx - Waes onder te dompelen in verschillende situaties waarbij hij leert zijn stress aan te pakken. 

"Voor veel mensen gaat dat misschien heel zweverig aanvoelen. Daarom denk ik dat ik misschien de juiste man op de juiste plek ben", vindt Waes. "Je ziet mij soms ook ogen trekken of niet heel enthousiast zijn bij bepaalde experimenten - groepsknuffelen bijvoorbeeld, dat is écht niks voor mij - en dat maakt het net zo herkenbaar." 

Neuroloog Laureys ijvert al jaren voor meer meditatie en mindfulness, maar ook dat voelt soms heel "geitenwollensok", merkt Waes. "Tot je het echt eens probeert. In het begin kreeg hij me geen minuut kalm en ondertussen mediteer ik soms naast de set van de nieuwe fictiereeks 'Badgast' die ik aan het opnemen ben." 

Waes hoopt dan ook dat iedereen iets kan opsteken van het programma. "Want dat klinkt misschien onnozel, zo een programma van 5 afleveringen. Maar voor mij voelt dit echt als een programma dat ertoe doet." 

De experimenten zijn 1 zaak, maar Waes wordt ook 10 dagen op retraite gestuurd in een afgelegen bos. Geen boek, geen gsm, geen televisie: helemaal op zichzelf aangewezen. "Dat was zwaarder dan gedacht, daar ben ik mezelf na dag 7 wel echt tegengekomen." 

Wat hij vooral besefte, is hoe hard hij bepaalde mensen miste. "Er zijn wel mensen die zeggen dat ze makkelijk alleen kunnen zijn, maar 10 dagen: dat is toch niet te onderschatten. Dat bevestigden de experts ook: alleen zijn, is niet altijd helend. Wat wel helend werkt, zijn vrienden, familie en sociale contacten. Zonder overmaat natuurlijk ook." 

Hij wist dan ook onmiddellijk wat doen na 10 dagen. "Ik heb een lijst gemaakt in de cabine van mensen die ik moest bellen. Dat waren er niet veel, maar ik moest ze echt vertellen hoe graag ik ze zie en wat ze betekenen in mijn leven. Dat zijn simpele dingen die je soms vergeet, omdat we allemaal in dezelfde race zitten."

En die race heeft Waes wel voor een stuk achter zich kunnen laten dankzij het programma. "Ik had niet gedacht dat het zo'n grote impact zou hebben, tot de dag van vandaag. Ik heb echt leren genieten van stilte."

Een tekenend voorbeeld dat hij aanhaalt, is het stilteretraite in een Tibetaans instituut in Hoei. "Pascal (klankman, red.) kent mij door en door en na 3 dagen zei hij me dat hij echt zag dat ik aan het genieten was van niet praten en geen sociaal contact. Wie had ooit gedacht dat ik zoveel uren muisstil kon zitten en daarvan genieten." 

Ook in het dagelijkse leven zoekt hij nu meer de stilte op. "Een lange wandeling na een draaidag zonder dat je op je horloge kijkt. Dat is echt deel van mijn leven geworden, ik vind dat ongelooflijk." 

Zullen we dan nooit meer een vloekende Tom Waes achter het stuur zien op de Antwerpse ring? "Ik steek niet onder stoelen of banken dat ik dat nu nog heb, maar ik moet wel zeggen dat ik nu makkelijker besef dat ik even moet ademen. Ogen toe - niet te lang, want ik zit nog steeds achter het stuur - en even beseffen dat ik tot rust moet komen. Dat is echt een grote stap." 

Zo van die simpele trucjes hoopt hij ook dat kijkers met zich meedragen. "Het gaat niet altijd om het drukke leven of het hectische schema, het gaat soms om de kleine rustpunten. Ik heb mezelf er hard mee geholpen, ik hoop dat ik de kijkers er ook mee help."