"Jongeren gebruiken niet vaak genoeg condooms omdat ze te duur zijn": is condoom van huismerk even veilig als dat van A-merk?

Sensoa bevroeg gebruikers van haar website over hun condoomgebruik. De resultaten komen overeen met eerdere bevindingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Vooral de resultaten bij de jongeren vallen op, zegt Eva Koppen van Sensoa. "Veel jongeren (16-29 jaar) geven aan dat ze condooms te duur vinden. Voor sommigen van hen is de prijs ook een reden om zonder condoom te vrijen." 

Condooms zijn belangrijk om ongeplande zwangerschappen en seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA's) te voorkomen. "Bijna de helft van de bevraagde tieners die het afgelopen halfjaar seks hadden, gebruikten daarbij soms een condoom. In de categorie 20 tot 29 jaar was dat een derde." 

Condooms variëren sterk in prijs. Je vindt er voor 20 cent per stuk, die zijn dan vaak van een huismerk. De prijs voor een condoom van een bekender A-merk kan oplopen tot 2 euro. Maar is een goedkopere condoom dan ook minder veilig? "Nee, een condoom van een huismerk is even betrouwbaar als dat van een bekender A-merk. Elk condoom dat hier op de markt wordt gebracht, moet voldoen aan hoge kwaliteitseisen, die zijn Europees opgelegd."  

Waarom betaal je dan meer voor een A-merk? "Enerzijds betaal je mee voor de kosten van de marketing. Leveranciers investeren in naamsbekendheid en dat kost nu eenmaal geld. We merken trouwens ook dat mensen die aan het begin van hun seksuele carrière zitten, het soms veiliger vinden om te kiezen voor een merk dat ze kennen."

Een tweede reden waarom je meer betaalt voor een condoom van bekende merken is het uitgebreide assortiment. "Bij bekendere merken krijg je de keuze tussen verschillende maten, diktes, smaken, ... De keuze is eindeloos. Huismerken zetten dan weer veel minder in op de ontwikkeling van nieuwe producten en hebben een veel kleiner assortiment. Maar daarom zijn ze niet minder veilig."

Toch is er een belangrijke kanttekening. "Hoe groter het aanbod, hoe groter de kans dat je daartussen een geschikt condoom zal vinden. Een keer je die gevonden hebt, zal je ook veel meer plezier hebben. Een condoom dat goed past, zal ook niet makkelijk scheuren, of afglijden. De stimulans om een condoom te gaan gebruiken, is dan ook veel groter", vult Koppen aan.

Hoe kies je "het juiste condoom"? Eva Koppen van Sensoa weet dat het geen makkelijke zoektocht is. "Neem de tijd om het gepaste condoom voor jou te vinden. Klanten testen soms 2 condooms uit en na 2 negatieve ervaringen, geven ze al op. Het condoom scheurde, gleed af, of voelde niet prettig aan, ... Ze nemen dan onterecht meteen de beslissing dat condooms niets voor hen zijn."

"Maar ik kan je verzekeren: er is een condoom voor iedereen. Er bestaat geen ‘one size fits all’. Test uit en blijf testen tot je het gepaste condoom vindt. Haal verschillende soorten in huis en blijf zoeken naar het ideale condoom voor jullie. Maar ik begrijp dat mensen verdwalen in het enorme keuzeaanbod."

Wat kan helpen bij de zoektocht, is een online-testpakket. "In zo'n pakket zitten verschillende condooms, met meerdere maten, texturen en smaken. Een testpakket maakt zo’n zoektocht al een pak makkelijker. We geven op onze website allesoverseks.be ook meer uitleg over hoe je de geschikte maat kan bepalen."

Er hangt nog steeds een schaamte rond het kopen van condooms. Waar kopen we de meeste condooms? "Opvallend resultaat in onze enquête: de oudere deelnemers kopen makkelijker condooms bij de apotheek, voor het gevoel van vertrouwen. Terwijl jongeren condooms vaker in een drogisterij zullen halen."

"Je zou verwachten dat jongeren makkelijker condooms online kopen, maar dat is toch niet het geval. Wij vermoeden dat ze die liever niet thuis laten leveren, waar je ouders het pakket zien toekomen."

Sensoa betreurt dat condooms in sommige supermarkten al eens achter de kassa hangen in plaats van in de winkelrekken. "Je moet er als klant dus naar vragen. Maar dat maakt het niet evident. Er is al een schaamte om condooms op de band te leggen. Er ook nog eens naar moeten vragen, is een extra drempel. Bovendien vergroot dit enkel maar het taboe. Je moet ook als klant op je gemak de verpakking kunnen bekijken om een juiste keuze te kunnen maken."

In landen zoals Groot-Brittannië en Frankrijk zijn condooms gratis voor jongeren. Moeten we dat in België ook doen? "Dat lijkt ons een goed idee. De resultaten tonen duidelijk aan dat we de financiële drempel voor jongeren moeten verlagen. We kunnen onderzoeken hoe dit kan en leren uit de initiatieven in onze buurlanden."

Als het er ooit van komt, wil Sensoa wel dat het systeem ook efficiënt werkt. "In Frankrijk is er een gratis aanbod via de apotheek. Dat is goed, alleen: de keuze aan condooms is daardoor helemaal niet zo groot. Daar hebben we een dubbel gevoel bij, net omdat we weten hoe belangrijk het is om het geschikte condoom te vinden", besluit Koppen.

Sommige ziekenfondsen in Vlaanderen betalen nu al een jaarlijks bedrag terug voor anticonceptiemiddelen. Bij de Liberale Mutualiteit bijvoorbeeld krijg je een terugbetaling tot 30 euro per jaar, zonder leeftijdsbeperking. De terugbetaling geldt voor de aankoop van onder meer de contraceptiepil, de spiraal, morning-afterpil en ook condooms. Check dus zeker bij je mutualiteit.