Een rechter van het Braziliaanse hooggerechtshof heeft bevolen om het socialemediaplatform X "over het hele Braziliaanse grondgebied" te blokkeren. Dat heeft een bron bij het hooggerechtshof gemeld aan het persagentschap AFP. Eerder deze week had een rechter bevolen dat X een wettelijke vertegenwoordiger in Brazilië moest aanduiden, maar dat werd door X-baas Elon Musk genegeerd.
Rechter beveelt om X "over het hele Braziliaanse grondgebied" te blokkeren
Afgelopen woensdag had de Braziliaanse rechter Alexandre de Moraes X-baas Elon Musk 24 uur de tijd gegeven om een wettelijke vertegenwoordiger in Brazilië aan te duiden. Zoniet zou het socialemediaplatform geblokkeerd worden.
Maar de deadline van vandaag werd door Musk genegeerd. Die liet weten zich niet naar het gerechtelijke bevel te zullen schikken. Daarop besliste het hooggerechtshof dat X volledig moet geblokkeerd worden in Brazilië.
Boetes
Rechter De Moraes heeft het nationale telecomagentschap Anatel bevolen om maatregelen te nemen, zodat de beslissing binnen de 24 uur in werking kan treden. Aan Google en Apple en aan de telecomproviders is gevraagd om het gebruik van X in Brazilië te verhinderen.
De rechter dreigt ook met boetes van 50.000 real (ruim 8.000 euro) per dag voor mensen die de blokkering proberen te omzeilen met virtuele privénetwerken (VPN's).
Alexandre de Moraes is een kwaadaardige dictator die zich voordoet als rechter
Elon Musk, X-baas
Elon Musk zelf reageert gepikeerd op de beslissingen van het Braziliaanse gerecht. "Het onderdrukkende regime in Brazilië is zo bang dat de mensen de waarheid leren kennen, dat ze iedereen die het probeert failliet laat gaan", zei hij op X.
In een eerdere post noemde Musk rechter Alexandre de Moraes "een kwaadaardige dictator die zich voordoet als rechter".
Het gerecht zegt dat het X en Musk gewaarschuwd had, en dat het hen genoeg tijd heeft gegeven om zich naar de Braziliaanse wetgeving te schikken. Volgens rechter De Moraes zal het platform geblokkeerd blijven totdat X aan de eisen voldoet.
Aanhoudende vete
De Moraes en Musk liggen al een tijdje in de clinch met elkaar. De Moraes had de opdracht gegeven om bepaalde accounts op X te blokkeren of berichten te verwijderen, omdat ze fake nieuws en haatberichten zouden verspreiden.
Musk weigerde daaraan gehoor te geven en noemde de beslissing "censuur". Daarop startte De Moraes een onderzoek naar hem. Musk dreigde dan weer om het kantoor van X in Brazilië te sluiten, waarna bovengenoemde discussie over de juridische vertegenwoordiger losbarstte.
De accounts die desinformatie en oproepen tot geweld zouden verspreiden, zitten in het kamp van de voormalige Braziliaanse president Jair Bolsonaro
Tim Verheyden, journalist en socialmediakenner bij VRT NWS
Tim Verheyden, socialmedia-expert op de redactie van VRT NWS, ziet vooral een politiek kluwen op de achtergrond. "De accounts die desinformatie en oproepen tot geweld zouden verspreiden, zitten in het kamp van de voormalige Braziliaanse president Jair Bolsonaro, van wie Musk zich al geuit heeft als aanhanger, ook omdat Bolsonaro ervoor gezorgd heeft dat zijn bedrijf Starlink in Brazilië actief kan zijn."
Maar De Moraes voert al sinds 2020 een verbeten strijd tegen nepnieuws en zogenoemde "digitale milities", met name uit het kamp van Bolsonaro-aanhangers. In 2022 beval hij ook de blokkering van berichtenapp Telegram, net omdat die er niet in slaagde accounts te schrappen die desinformatie verspreidden. Dat die forse aanpak slecht valt bij Bolsonaro-fans, hoeft geen betoog, maar ook van meer gematigde voorvechters voor democratie en vrije meningsuiting krijgt de rechter geregeld scherpe kritiek.
Dat De Moraes nu bijvoorbeeld ook het gebruik van VPN's verbiedt, kan op weinig genade rekenen.
Grote markt
Hoe moet het nu verder met X in Brazilië? "Dit is nog niet afgelopen. Musk zegt: 'We gaan het hier niet bij laten'. Hij wil in eerste instantie duidelijk maken dat wat de Braziliaanse justitie hier doet illegaal is, met name het beperken van de vrije meningsuiting", weet Verheyden.
Volgens hem kan Musk ook bijna niet anders. "Brazilië is een grote markt voor X. Zowat 1 op de 5 Brazilianen gaat geregeld naar X voor nieuws en informatie. De app telt er zo'n 40 miljoen maandelijkse gebruikers. Dat is een veel te belangrijke markt om zomaar te laten liggen."
