Minder pijn en meer controle tijdens een bevalling: "walking epidural" zit in de lift in België

Officieel gaat het om een PIEB, wat staat voor Programmed Intermittent Epidural Bolus. Omdat die term niet goed bekt, wordt het ook wel eens walking epidural genoemd, een catchy term die komt overgewaaid uit de Verenigde Staten. 

Vroeger konden vrouwen voor een bevalling een epidurale krijgen, een prik in de ruimte rond het ruggenmerg om het onderste deel van het lichaam te verdoven en zo de bevalling draaglijker te maken. Na de prik werd via een epidurale katheter continu extra verdovende stof toegediend. 

Het nadeel is dat ook de benen verdoofd raken, de vrouw op haar rug moet bevallen en aan haar bed gekluisterd blijft, vaak tot verschillende uren na de bevalling. 

Bij het nieuwe systeem wordt na een eerste prik ook daarna om de zoveel tijd (intermittent) een hoeveelheid pijnstillend vocht toegediend, een epidurale bolus. De hoeveelheid vocht die wordt toegediend is hoger, de concentratie pijnstillende vloeistof lager. 

De nieuwe methode heeft verschillende voordelen: "Vrouwen die bevallen rapporteren minder pijn", zegt Bram Van Overmeire, anesthesist in AZ Sint-Lucas in Gent. Bijkomend belangrijk voordeel: de stof verzacht de pijn, maar tegelijk wordt de kracht in het onderlichaam veel minder aangetast. 

Vrouwen behouden zo zelf meer de controle over het lichaam, vertelt Nele Everaert van UZ Gent: "Als de bolus om de zoveel tijd wordt toegediend, dan verspreidt die zich ook beter in de epidurale ruimte (rond het ruggenmerg, red.). Daardoor heb je een betere pijnstillende werking zonder dat de spierkracht beïnvloed wordt." 

De grootste winst is dat de vrouw zelf beter haar positie kan kiezen om te bevallen. Ze kan haar houding aanpassen en hoeft niet per se op de rug te liggen. Het kan ook op handen en knieën of op de zij - uiteraard altijd onder begeleiding.

Omdat er meer spierkracht overblijft, kan de vrouw ook beter persen. "Het behoud van spierkracht om goed te persen is belangrijk", weet Everaert. Daardoor duurt de bevalling zelf vaak ook minder lang, wat minder stress voor de baby betekent die geboren wordt. 

De Amerikaanse term walking epidural is een beetje misleidend: in theorie kan een vrouw dus nog gaan stappen op de gang, of wat trappen doen - onder begeleiding dan uiteraard - maar in de praktijk komt dat zelden voor, zegt Everaert nog.

Extra voordeel is nog dat ze na de bevalling - onder bepaalde voorwaarden  - naar het toilet kunnen stappen en zelf kunnen plassen. 

De nieuwe vorm van epidurale, ook wel eens de pijnpomp of spuitpomp genoemd, is helemaal niet nieuw. Ze bestaat al zeker 5 jaar in Vlaanderen, met onder meer Eva Roofthooft als voortrekker, zegt Van Overmeire: "Ik schat dat het systeem al 2 à 3 jaar echt ingeburgerd is in onze ziekenhuizen."

Het verschil met vroeger is dat de nieuwe 'pomp' nu zowat overal beschikbaar is geraakt in onze ziekenhuizen en intussen dus de beste methode is geworden voor een epidurale behandeling.

"We zien ook dat de jonge generatie zorgverstrekkers er meer mee bezig is en er meer aandacht voor heeft. Vrouwen die bevallen vragen er ook meer naar, en het blijkt een grote factor van tevredenheid na de bevalling", schetst Everaert.